Saltar ao contido

Lingua mono

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Lingua mono
 Instancia de
lingua
lingua viva Editar o valor en Wikidata
 Subclase de
Linguas númicas Editar o valor en Wikidata
 Alfabeto
alfabeto latino Editar o valor en Wikidata
Propiedades
 Alfabeto
alfabeto latino Editar o valor en Wikidata
 Tipoloxía lingüística
lingua aglutinante Editar o valor en Wikidata
 Estado de lingua da UNESCO
en perigo crítico
Clasificación lingüística
linguaxe humana
↳ lingua indíxena
↳ linguas indíxenas de América do Norte
↳ linguas uto-aztecas
↳ linguas uto-aztecas setentrionais
↳ Linguas númicas Editar o valor en Wikidata
Localización
 Orixinario de
California
Nevada Editar o valor en Wikidata
 País
Estados Unidos de América Editar o valor en Wikidata
Identificadores
Freebase/m/085zjb Editar o valor en Wikidata
ISO 639-3mnr Editar o valor en Wikidata
ISO 639-5mnr Editar o valor en Wikidata
IETFmnr Editar o valor en Wikidata
Wikidata
Historia narrada en lingua mono rexistrada polo Laboratorio de Fonética da UCLA en 1984.

A lingua mono (/ˈmoʊnoʊ/ MOH-noh) é unha lingua númica da familia uto-azteca, a lingua ancestral do pobo mono. O mono consta de dous dialectos, o oriental e o occidental. O nome "monachi" utilízase habitualmente en referencia ao mono occidental e "paiute do val Owens" en referencia ao mono oriental.[1] En 1925, Alfred Kroeber estimou que o mono tiña entre 3.000 e 4.000 falantes. No ano 2010, só unhas 40 persoas maiores falaban o mono como primeira lingua.[1] Está clasificado como en perigo crítico polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas.[2] Fálase no sur da Serra Nevada, na bacía do río Mono e no val Owens do centro e leste de California. O mono está estreitamente relacionado coa lingua paiute do norte; estas dúas clasifícanse como o grupo occidental das linguas númicas, unha rama da familia uto-azteca.[1][3]

Notas

[editar | editar a fonte]
  1. 1 2 3 "Mono." Survey of California and Other Indian Languages, University of California, Berkeley. 2009-2010 (consultado o 6 de maio de 2010)
  2. ↑ "UNESCO Atlas of the World's Languages in danger".
  3. ↑ Sheldon Klein. 1959. Comparative Mono-Kawaiisu. International Journal of American Linguistics. Vol. 25, No. 4 (Oct., 1959), pp. 233-238

Véxase tamén

[editar | editar a fonte]

Bibliografía

[editar | editar a fonte]
  • Hinton, Leanne. Flutes of Fire: Essays on California Indian Languages. Berkeley: Heyday Books, 1994. ISBN 0-930588-62-2.
  • Miller, Wick R. "Numic Languages." Handbook of North American Indians: Great Basin, Volume 11. Washington, DC: Smithsonian Institution, 1986. ISBN 978-0-16-004581-3.
  • Liljeblad, Sven & Fowler, Catherine. 1986. Owens Valley Paiute. In W. L. d'Azevedo (ed.), Great Basin, 412-434. Washington, D.C.: Smithsonian Institution.
  • Lamb, Sydney M (1958). A Grammar of Mono (PDF). PhD Dissertation, University of California, Berkeley. Consultado o 8 de xullo de 2012. 
Bibliografía adicional
  • Bethel, Rosalie; Kroskrity, Paul V.; Loether, Christopher; Reinhardt, Gregory A. (1993). A Dictionary of Western Mono. Los Angeles : American Indian Studies Center, University of California. 
  • Lamb, Sydney M. Monachi dictionary (PDF). Ms., Survey of California and Other Indian Languages. Consultado o 9 de xullo de 2012. 
  • Norris, Evan J. (1986). A Grammar Sketch and Comparative Study of Eastern Mono. PhD dissertation, University of California, San Diego. 
Revitalización lingüística
Obtido de «https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Lingua_mono&oldid=7182323»