Saltar ao contido

Lingua cupeña

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Lingua cupeña
 Subclase de
Propiedades
 Tipoloxía lingüística
 Estado de lingua da UNESCO
extinta
Clasificación lingüística
Localización
 Orixinario de
 País
Identificadores
Freebase/m/0fr670 Editar o valor en Wikidata
ISO 639-3cup Editar o valor en Wikidata
ISO 639-5cup Editar o valor en Wikidata
IETFcup Editar o valor en Wikidata
Wikidata C:Commons

O cupeño é unha lingua morta da familia uto-azteca, a cal foi falada anteriormente polo pobo cupeño do sur de California. Roscinda Nolasquez (finada en 1987) foi a derradeira falante nativa de cupeño.[1] O pobo cupeño fala exclusivamente inglés. O nome nativo da lingua, kupangaxwicham, quere dicir 'xente do lugar para durmir' referíndose á súa terra natal tradicional, anterior a 1902, de Ktipa (na base de Warner's Hot Springs).[2][3] Unha aldea máis pequena estaba situada ao sur de Ktipa, chamada Wildkalpa. O cupeño está clasificado como morta polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.[4]

Ao longo da década de 1890 debateuse sobre se se debería ou non permitir que os cupeños seguisen vivindo no territorio tradicional cupeño.[2] Despois de moitos anos de protestas públicas, a Corte Suprema de California decidiu trasladar o pobo cupeño á reserva de Pala.[2][3]

O cupeño ten influencia lingüística tanto das linguas que o precederon como das yumanas faladas polos ipai, que comparten a súa fronteira sur.[2]

  1. Hill, Jane H. (2005-10-18). A Grammar of Cupeño. UC Publications in Linguistics 136. University of California Press. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Sturtevant, William C. (1978). Handbook of North American Indians 8. California: Smithsonian Institution. 
  3. 3,0 3,1 "Did you know Cupeño is awakening?". Endangered Languages (en inglés). Consultado o 2022-07-11. 
  4. Moseley, Christopher e Nicolas, Alexandre. "Atlas of the world's languages in danger". unesdoc.unesco.org. Consultado o 11 de xullo de 2022.