Estación de Miranda de Ebro

Miranda de Ebro
Miranda de Ebro
Instancia de estación de ferrocarril  Parte de Media Distancia Renfe
Instalacións aparcadoiro baño público
Características  Estado de uso en funcionamento
Implicados  Propietario/a Adif  Operador/a Renfe Operadora
Datas  Inauguración 13 de abril de 1862
Transporte
Servizo de conexión Alvia Arco, Renfe Trenhotel Intercity
Código de estación 11200
Estación adxacente Train station of Manzanos (en) Estación de Haro Pancorbo train station (en)
Liñas ferroviarias Madrid–Hendaya railway line (en) Castejón–Bilbao railway (en)
Localización  Situado en Miranda de Ebro, provincia de Burgos, Castela e León, España  Coordenadas 42°41′27″N 2°56′28″O
Códigos e identificadores OpenStreetMap 9027756
Wikidata G:Commons C:Commons

A estación de Miranda de Ebro é unha estación de ferrocarril de Adif situada na cidade de Miranda de Ebro, na provincia de Burgos. É un importante nó ferroviario onde conflúen as liñas Madrid-Irún e Castejón-Bilbao. Ten servizos de longa e media distancia operados por Renfe. As súas instalacións complétanse cunha estación de clasificación chamada Miranda de Ebro-Mercadorías.

Situación ferroviaria

A estación atópase a 462,73 metros de altitude no cruzamento ferroviario que forman as seguintes liñas de ancho ibérico:

• Liña férrea Madrid-Hendaia, punto quilométrico 458,913.
• Liña férrea Castejón-Bilbao vía Logroño, punto quilométrico 145,200.

Historia

Cartel de entrada aos talleres de Renfe Integria en Miranda de Ebro.

En 1855 o goberno central propúxose sacar a poxa algúns tramos do ferrocarril de Madrid a Irún. En 1856, a Sociedade de Crédito Mobiliario Español (que máis tarde foi a Compañía dos Camiños de Ferro do Norte) sacou adiante o tramo entre Burgos e a fronteira con Francia que discorrería por Miranda de Ebro, Vitoria, Altsasu e Donostia. A liña comezou a construírse en marzo de 1857 en Valladolid, e a sección correspondente a Miranda quedou en mans do enxeñeiro francés Letourneur. A pesar das dificultades que se atoparon en Pancorbo ou no Porto da Brújula, onde se seguiu traballando ata 1862, a liña estivo construída ao seu paso por Miranda en 1859.

O 13 de abril de 1862 inaugurouse o tramo entre Miranda de Ebro e Olazti, e o 26 de xullo dese mesmo ano abriuse o tramo Quintanapalla-Miranda de Ebro. A liña completa entre Madrid e Irún foi inaugurada o 15 de agosto de 1864.

Paralelamente a Compañía do Ferrocarril de Tudela a Bilbao comezou a construción da súa liña, promovida, entre outras cousas, porque a vila de Bilbao quedou moi desprazada da liña Madrid-Irún. En decembro de 1857 iniciáronse as obras a cargo do enxeñeiro inglés Charles Vignoles, ata 1863, cando acabararon as obras. Esta compañía só durou ata 1878, cando a Compañía dos Camiños de Ferro do Norte absorbeuna.

Ambas as liñas tiveron como punto de ligazón a cidade de Miranda de Ebro, polo que desde o principio pensouse en construír unha estación singular e diferente do resto. Un primeiro proxecto, realizado por Manuel Estibaus en 1861, propuxo a construción de dous edificios comunicados entre si por un paso elevado para dar servizo por separado a cada compañía. Pero esta idea non levou a cabo porque ambas as compañías decidiron levantar unha estación compartida. O proxecto definitivo foi redactado o 23 de abril de 1862 por Charles Vignoles, xusto seis días antes de que Letourneur presentase o proxecto da estación de Vitoria.

Xerencia operativa de Adif en Miranda de Ebro

A estación de Miranda de Ebro foi unha das pioneiras en España, e a súa parte máis destacable, o edificio de viaxeiros de primeira clase, é un dos poucos exemplos de estilo vitoriano do país. Trátase dun edificio de planta rectangular e dividido lonxitudinalmente en dúas partes iguais e simétricas. A excepción do vestíbulo común, cada compañía tivo as súas propias instalacións e as vías de cada lado do edificio correspondía a unha ou outra compañía.

As marquesiñas son sen dúbida a parte singular da estación. Trátase de dúas cubertas duns noventa metros de lonxitude realizadas cun armazón de ferro, todo iso fundido nos talleres londinienses Frederick Braby. O eixe longitudital do edificio só se altera por un transversal que nos indica o lugar do vestíbulo. Alí é onde se concentra o maior número de filigranas caladas no ferro, ménsulas, arcos etc.

As instalacións ferroviarias deron traballo a máis de tres centenares de persoas a finais do século XIX, xusto a mesma poboación coa que contaba a entón vila de Miranda 150 anos antes. O trazado ferroviario marcou a estrutura urbanística que Federico Keller impuxo corenta anos máis tarde no seu Plan de Ordenación da Vila de Miranda de Ebro de 1903. O complexo ferroviario de Miranda era un dos máis sofisticados e completo do país naquela época.

Na segunda metade do século XX o edificio principal recreceuse nunha planta e reformouse o seu interior. O 31 de xaneiro de 1987 inaugurouse o by-pass que transcorre baixo o cerro de La Picota, feito que supuxo a eliminación do trazado ferroviario polo centro da cidade. En 2007 inaugurouse o posto de mando do Adif, cuxa función é controlar o tráfico ferroviario do norte do país. Ademais do transporte de viaxeiros, a estación de Miranda posúe unha importante praia de vías para o tráfico de mercadorías, así como diversos talleres pertencentes a Renfe Integria e Adif. O futuro ferroviario local está á espera da chegada da alta velocidade, xa que en Miranda confluirán as liñas de alta velocidade procedentes de Valladolid e Logroño co Y vasco. Mentres, desde decembro de 2007 a cidade está conectada coas principais capitais de provincia mediante o servizo de alta velocidade Alvia.

Tamén o futuro enclavamiento loxístico no Polígono Industrial de Ircio, actualmente en construción, terá un novo peirao de vías para facilitar o transporte entre ferrocarril e estrada que potenciará a creación de postos de traballo. Con todo, algúns sindicatos ferroviarios móstranse preocupados pola perda de servizos de mercadorías e peso específico da estación de Miranda.

En 2009 confirmouse o novo "nó ferroviario" de alta velocidade de Miranda de Ebro que enlazará o corredor Cantábrico-Mediterráneo coa liña entre Madrid e Francia. Será, por tanto, un punto prioritario e imprescindible nas comunicacións por tren do norte do país.

Servizos ferroviarios

Longa distancia

Actualizado a 24 de xuño de 2016.

Media distancia

Actualizados a 24 de xuño de 2016.

Liña	Trens	Orixe/Destino	<>	Destino/Orixe
	Intercity	Bilbao-Abando		Miranda de Ebro
	Intercity	Irún		Madrid-Chamartín
	MD RE	Vitoria		Madrid-Chamartín
	RE	Burgos-Rosa de Lima		Zaragoza-Miraflores
22	MD	Valladolid-Campo Grande		Zaragoza-Delicias
25	MD	Irún		Miranda de Ebro

Galería fotográfica

Galería de fotografías de locomotoras de vapor, diésel e eléctricas en Miranda de Ebro.

• 
  Unidade 030-219 nunha praza de Miranda de Ebro (vapor)
• 
  Unidade 269-230 (eléctrica)
• 
  Unidade 311-151 (diésel)
• 
  Unidade 319-220 (diésel)
• 
  Unidade 321-015 (diésel)
• 
  Unidade 321-044 (dieéel)
• 
  Unidade 321-054 (diésel)
• 
  Unidade 333-309 (diésel)
• 
  Unidade 333-325 (diésel)
• 
  Unidade 10349 (diésel)
• 
  Locomotoras
• 
  Locomotoras e vías

Ligazóns externas

• Información na web de Adif Arquivado 06 de agosto de 2016 en Wayback Machine.