Diferenzas entre revisións de «Carlos I de Austria»

Saltar ata a navegación Saltar á procura
m
Bot - borrado de comas antes de etcétera [http://academia.gal/dicionario#searchNoun.do?nounTitle=etc%C3%A9tera]; cambios estética
(o verbo casar non é pronominal)
m (Bot - borrado de comas antes de etcétera [http://academia.gal/dicionario#searchNoun.do?nounTitle=etc%C3%A9tera]; cambios estética)
'''Carlos I de Habsburgo-Lorena''' ou '''Carlos IV de Hungría''' (en [[lingua húngara|húngaro]]: ''IV Károly''). Nado en [[Persenburg]] ([[Baixa Austria]]) o [[17 de agosto]] de [[1887]]<ref>[[#Bibliografía|Roucek (1982)]], páx. 453</ref> - e finado en [[Funchal]] o [[1 de abril]] de [[1922]]), último Emperador de [[Imperio austrohúngaro|Austria]], Rei apostólico de [[Hungría]] e [[Bohemia]], entre [[1916]] e [[1919]]. Foi coñecido como Carlos I de Austria, IV de Hungría e III de Bohemia. A [[Igrexa Católica]] desígnao como [[Beato]] Carlos de Austria, Emperador e Rei.
 
== Xuventude ==
Primoxénito do [[arquiduque]] [[Otón Francisco de Austria (1865-1906)|Otto]] e da princesa [[María Xosefa de Saxonia (1867-1944)|María Xosefa Luisa de Saxonia]]. A súa nenez foi feliz e os traslados dunha gornición a outra do seu pai fixeron que viaxase por gran parte do imperio. <ref>[[#Bibliografía|Roucek (1982)]], páx. 454</ref> Aprendeu alemán (lingua materna), inglés, francés e húngaro. Estaba versado en [[dereito constitucional]] e ciencias políticas. En 1901 visitou grande parte da [[Transleitania]]. En 1905 serviu en [[Bohemia]] como tenente dunha pequena gornición e recibiu a orde do [[Toisón de Oro]].
 
O [[21 de outubro]] de [[1911]] casou coa princesa [[Zita de Borbón-Parma]], impetuosa, moi relixiosa e de ideoloxía máis reaccionaria que a de Carlos.<ref>[[#Bibliografía|Roucek (1982)]], páx. 454</ref> O matrimoño tivo 9 fillos. <ref>[[#Bibliografía|Roucek (1982)]], páx. 454</ref> Desde xaneiro dese ano, Carlos traballou no Estado Maior austrohúngaro, en [[Viena]].<ref>[[#Bibliografía|Roucek (1982)]], páx. 454</ref>
 
== Breve exilio ==
O goberno suízo acolleu o exemperador coa condición de que residise lonxe da fronteira austríaca e se abstivese de calquera actividade que puidese comprometer ao país. Tras unhas semanas de buscar aloxamento, a familia instalouse en maio xunto ao [[Lago de Xenebra]], nunha vila onde a exemperatriz deu a luz o seu sexto fillo.
 
En abril formárase en Hungría un goberno contrarrevolucionario baixo protección francesa en [[Szeged]] e outro grupo de similar orientación formouse en Viena. <ref>[[#Bibliografía|Roucek (1982)]], páx. 462</ref> Carlos mantivo contactos cos dous grupos. O grupo vienés, que logrou facerse con fondos da embaixada húngara, financiou con eles un grupo militar (a ''división Lehar'') que apoiou a restauración de Carlos en Hungría occidental, ocupando certo territorio durante 15 meses.
 
Durante a primavera Carlos mostrárase disposto a recuperar o trono, non considerando a súa abdicación en Hungría como válida ao non ter sido confirmada polo primeiro ministro e o Parlamento. <ref>[[#Bibliografía|Roucek (1982)]], páx. 462</ref> Pola súa parte, o goberno húngaro comunicara a Suíza que consideraba a Carlos como o seu monarca e esperaba un trato correspondente. <ref>[[#Bibliografía|Roucek (1982)]], páx. 462</ref>
O [[Domingo de Resurrección]] viaxou a Budapest e logrou reunirse en segredo co [[Miklós Horthy|almirante Horthy]] quen nunha discusión persoal rexeitou apoiar esta pretensión <ref>[[#Bibliografía|Roucek (1982)]], páx. 463</ref> alegando que, pola contra [[Francia]] e [[Gran Bretaña]] se opoñerían a tal proxecto, mentres os Gobernos da [[Pequena Entente]], anunciaban estar dispostas a invadir Hungría e ocupar [[Budapest]] coas súas tropas para impedir a restauración dun Habsburgo no trono (que, segundo temían, podería intentar o restablecemento do [[Imperio Austrohúngaro]] e ameazar a independencia dos seus países). Ambos os dous personaxes acordaron suspender a súa conversación tres semanas, para achar unha solución, pero mentres tanto os nacionalistas húngaros temían que a coroación de Carlos significase resucitar o predominio austríaco sobre Hungría e lograron que o [[parlamento]] maxiar impedise a restauración de Carlos.<ref>[[#Bibliografía|Roucek (1982)]], páx. 464</ref> El mesmo día a xunta de embaixadores da Entente, reunida en París, declaraba a súa oposición a aceptar as restauración. <ref>[[#Bibliografía|Roucek (1982)]], páx. 464</ref> Ante iso o exemperador (que ao parecer só esperaba ser chamado para reinar ao vencer o prazo de tres semanas) retirouse de [[Hungría]] o [[4 de abril]],<ref>[[#Bibliografía|Roucek (1982)]], páx. 464</ref> sentíndose traizoado por [[Miklós Horthy|Horthy]].
 
Ao seu regreso a Suíza, o Goberno do país endureceu as súas condicións para darlle asilo que debía de ser, en todo caso, temporal. A comezos de maio, a familia trasladouse ao pazo de Hertenstein. Horthy mantiña a súa actitude ambigua co ex-emperador.
 
Poucos meses despois Carlos intentou novamente forzar a restauración, contando co apoio de militares e políticos húngaros aínda leais aos [[Habsburgo]]: o [[21 de outubro]] de 1921 entrou en avión de novo en Hungría reunindo un continxente de soldados afíns á súa causa para marchar sobre [[Budapest]].<ref>[[#Bibliografía|Roucek (1982)]], páx. 465</ref> Se ben os monárquicos e o propio Carlos previran unha marcha pacífica onde as tropas gobernamentais non se atreverían a pechar o paso ao ex emperador (como sucedeu case en toda a ruta de [[Szombathely]] a [[Budapest]]), o Goberno de [[Miklós Horthy]] si estaba disposto a resistir este novo intento e nos arredores da capital batallóns do Exército e voluntarios, na súa maioría estudantes mobilizados polo capitán [[Gyula Gömbös]],<ref>[[#Bibliografía|Szilassy (1971)]], páx. 97</ref> rexeitaron pola forza a uns soldados do continxente monárquico o [[23 de outubro]], mostrando que unha [[guerra civil]] era posible por causa da restauración monárquica. Esa mesma tarde, os Gobernos da Pequena[[Pequena Entente|Entente]] enviaron tropas á súa fronteira húngara para impedir que Carlos fose restaurado. Asustado ante a posibilidade dunha guerra civil, e notando que o apoio á súa causa non era unánime, o ex emperador desistiu do seu intento o [[24 de outubro]] e capitulou cos seus seguidores; mentres tanto, o Goberno do [[Miklós Horthy|almirante Horthy]] reaccionaba colocando a Carlos e a súa esposa baixo custodia militar na localidade de [[Tihany]] a beiras do [[Lago Balatón]], accedendo ás presións da [[Pequena Entente]] e dos nacionalistas húngaros (unidos no seu empeño de evitar a restauración dos [[Habsburgo]]). [[Francia]] e [[Gran Bretaña]] tamén manifestaron oficialmente a Horthy o [[29 de outubro]] a súa oposición ao retorno de Carlos ao trono húngaro, apoiando os temores da [[Pequena Entente]].
 
[[Ficheiro:DisgregacióndeAustriaHungría.svg|thumb|300px|left|División de Austria-Hungría en [[1918]].]]
Carlos I
 
Pola Graza de Deus, Emperador de [[Austria]], Rei Apostólico de [[Hungría]], cuarto do seu nome, Rei de [[Reino de Bohemia|Bohemia]], [[Reino de Dalmacia|Dalmacia]], [[Reino de Dalmacia|Croacia]], [[Eslovenia]] e [[Galitzia]], [[Lodomeria]] e [[Iliria]]; [[Rei de Xerusalén]], etc. [[Arquiduque de Austria]], Gran Duque de [[Toscana]] e [[Cracovia]], [[Duque de Lorena]] e [[Salsburgo]], de [[Estiria]], [[Ducado de Carintia|Carintia]], [[Carniola]] e [[Bucovina]]; Gran Príncipe de [[Transilvania]]; Margrave de [[Moravia]]; Duque da Alta e a Baixa [[Silesia]], de [[Módena]], [[Parma]], [[Piacenza]] e [[Guastalla]], de [[Auschwitz]] e [[Zator]], de [[Cieszyn|Teschen]], [[Friuli]], [[Dubrovnik|Ragusa]] e [[Zadar|Zara]]; conde de [[Habsburgo]] e [[Rexión de Tirol|Tirol]], de [[Kyburg, Zurich|Kyburg]], [[Provincia de Gorizia|Gorizia]] e [[Gradisca]]; Príncipe de [[Trento]] e [[Bresanona|Brixen]]; Margrave da Alta e a Baixa [[Lusacia]] e de [[Istria]]; Conde de [[Hohenems]], [[Feldkirch (Vorarlberg)|Feldkirch]], [[Bregenz]], [[Sonnenberg]], etc.; Señor de [[Trieste]], de [[Cattaro]], e a [[Marca Wendia]]; Gran Voivoda de [[Serbia]], etc.
 
== Antepasados ==
</div></div>
 
== Notas ==
{{Listaref|2|largo}}
 
| url =
}}
* {{cita libro
|apellido= Szilassy
|nombre= Sándor
|url=
}}
== Véxase tamén ==
=== Ligazóns externas ===
{{commons|Karl I of Austria}}
* [http://query.nytimes.com/mem/archive-free/pdf?res=9E0CE0DD1F30E433A25751C0A9629C946395D6CF Charles of Austria dies of neumonia in exile on Madeira], ''[[The New York Times]]'', [[2 de abril]] de [[1922]] (en [[Idioma inglés|inglés]]).
389.261

edicións

Menú de navegación