Coros galegos

Aires da Terra, considerado o primeiro coro galego.

Denomínanse coros galegos a algúns grupos corais de diversos tipos aparecidos dende finais do século dende finais do século XIX ata mediados do século XX, caracterizados por basear a súa estética, estilo musical e repertorio na música tradicional galega.

Historia

A creación dos coros galegos hai que enmarcala dentro dun movemento musical moito máis amplo chamado coralismo, que ten lugar en Europa ao logo do século XIX e que ten como piares a popularización da interpretación vocal musical e en certos casos, a reivindicación da música popular. Este último punto resulta fundamental nos coros galegos, que se diferencian dos orfeóns na súa reivindicación dunha estética enxebre.

Se ben o seu repertorio é de orixe tradicional, a interpretación pasaba por unha harmonización previa. Os coros foron transmisores dunha cultura que tiña orixe nunha sociedade rural pero que se transmitía a unha sociedade urbana, xurdida da desenrolo económico.

A procura do enxebrismo tamén tiña reflexo na posta en escena: os intérpretes aparecían en escena cun traxe tradicional. Inda que idealizando a estética escénica e musical (provocado polas ideas da época e a necesidade comercial), non diminúe a calidade artística que acadaron e o papel de xeradores de identidade nacional que tiveron na súa época.

Cronoloxía dos coros galegos

Perfecto Feijoo en 1919, vestido como se fose un cego ambulante de finais do XIX

1875

• Orfeón Coruñés, fundado por Pascual Veiga.

1879

• Orfeón brigantino, fundado por Pascual Veiga.

1880

• Orfeón Pacheco, fundado por Pascual Veiga.

1882

• Orfeón Eco de A Coruña, fundado por Pascual Veiga.

1883

• Perfecto Feijoo funda Aires da Terra, considerado como o primeiro coro galego, inda que recentes investigacións subliñan a probable existencia de outros coros.

1---

• Airiños d'a miña Terra en Ferrol

1914

• Fundación do Real Coro Toxos e Froles parece estar relacionada co interese do gaiteiro Manuel Lorenzo Barxa por crear unha agrupación á imaxe e semellanza do primeiro coro galego' Aires d'a Terra. Tamén se debe considerar a existencia da agrupación ferrolá Airiños d'a miña Terra como o seu precedente inmediato e máis próximo.

1915

• Agrupación Artística de Vigo: fundada o 15 de abril. Coro popular, cadro de declamación e orfeón.

1916

• O 28 de decembro formase na Coruña Cántigas da Terra. O 25 de setembro de 1922 o grupo inicialmente formado por homes actuou na praza de touros de Corcubión, con seis mozas vestidas co traxe típico da Mariña cantando no Coro acompañadas por vinte e tres homes
• Foliadas e Cantigas, en Pontevedra.
• Agarimos da terra, de Mondariz

1917

• Cantigas e aturuxos, de Lugo
• Sociedade Artística de Pontevedra

1918

• Coro De Ruada en Ourense (fundadores: Xavier Prado Rodríguez, Virxilio Fernández González, Xulio Prieto Nespereira, Fabriciano Iglesias Abella e Cesáreo Eire Santalla)

1921

• Cantigas e Agarimos, en Santiago de Compostela.

1923

• Airiños do Ulla, A Estrada

Véxase tamén

Ligazóns externas

Carmen Alonso, Carmen (5 de setembro de 2010). "Catro piares da cultura galega" (PDF). Diario de Ferrol: 34-35. http://www.toxosefroles.com/joomla/images/artigosPrensa/2010_09_05_nordesia.pdf.