Guerra anglo-española de 1585-1604

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Guerra anglo-española de 1585-1604
The Somerset House Conference 19 August 1604.jpg
As delegacións española e inglesa na Conferencia de Somerset House.
Data 15851604
Lugar Atlántico, Canal da Mancha, España, Indias Occidentais, Inglaterra, Irlanda, Países Baixos
Resultado Victoria española e firma do
Tratado de Londres (1604).
Belixerantes
Flag of England.svg Inglaterra
Statenvlag.svg Provincias Unidas
Flag of Cross of Burgundy.svg España
Líderes
Isabel I de Inglaterra
Francis Drake
John Hawkins
John Norreys
Robert Dudley
Charles Howard
Robert Devereux
Martin Frobisher
Henry Seymour
Charles Blount
Walter Raleigh
Filipe II de España
Alonso Pérez de Guzmán
Alejandro de Farnesio
Alonso de Bazán
Juan Martínez de Recalde
Miguel de Oquendo
Martín de Bertendona
Francisco de Toledo
Juan del Águila
Carlos de Amésquita
Pedro de Zubiaur

A Guerra Anglo-Española (15851604) foi un conflito entre os reinos de Inglaterra, gobernada por Isabel I de Inglaterra, e de España, onde reinaba Filipe II.

A guerra comezou con vitorias inglesas como a de Cádiz en 1587 e a perda da Armada Invencible en 1588, pero diversas vitorias españolas como a da Armada Inglesa en 1589, así como a enorme mellora na escolta da flota de Indias e a rápida recuperación de España ante as perdas, acabaron por debilitar definitivamente a Inglaterra e desembocaron na sinatura dun tratado de paz favorable a España en Londres en 1604.

Causas[editar | editar a fonte]

Os motivos que levaron a Filipe II á guerra foron económicos, políticos e relixiosos:

  • Politicamente, o crecente poder do Imperio español (que en 1580 anexionara o Imperio portugués, estaba en constante expansión en América, e contaba co apoio dos Habsburgo en Alemaña e dos príncipes italianos) era considerado por Inglaterra unha ameaza para a súa seguridade. Inglaterra prestaba o seu apoio aos principais inimigos de España:
    • Nos Países Baixos librábase a guerra dos oitenta anos, na que as Provincias Unidas loitaban para conseguir a súa independencia da coroa española. Aínda que desde o comezo da guerra houbo presenza militar inglesa xunto ás tropas holandesas, en 1585 este apoio oficializouse coa firma do tratado de Nonsuch, mediante o cal pactábase unha alianza militar anglo-holandesa contra España.
    • En Portugal, que fora anexionado á coroa española en 1580, o pretendente ao trono portugués, Don Antonio, contaba co favor de Inglaterra.

A guerra[editar | editar a fonte]

Felipe II
Isabel I

Inicios[editar | editar a fonte]

A guerra comezou en 1585. En setembro dese ano Drake navegou pola costa oeste ibérica, saqueando Vigo, A Palma e Santiago de Cabo Verde; cruzou ás Indias Occidentais capturando Santo Domingo e Cartagena de Indias, por cuxa devolución esixiu ás autoridades españolas o pago dun rescate, e San Agustín (na Florida). Irritado por estes ataques, Filipe II mandou armar unha gran flota coa misión de invadir Inglaterra.

A execución de María I de Escocia en febreiro de 1587 enfadou aos católicos da Europa continental. A súa reivindicación ao trono foi herdada por Felipe, que era viúvo de María I de Inglaterra. En xullo do mesmo ano, Filipe recibe autorización do Papa Sisto V para depor a Isabel, que xa en 1570 fora excomulgada por Pío V.

Expedición de Drake á península ibérica (1587)[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Expedición de Drake de 1587.

En abril de 1587 Drake levou a cabo unha exitosa expedición militar nas costas da península ibérica: atacou a flota amarrada na baía de Cádiz, desembarcou no Algarve destruíndo varias fortalezas, atacou a flota de Álvaro de Bazán amarrada en Lisboa, e pondo rumbo ás illas Azores capturou a carraca portuguesa San Felipe, que procedente das Indias Orientais chegaba á península cargada de riquezas. No transcurso da expedición a flota inglesa conseguiu destruír máis de 100 barcos españois, atrasando os plans españois de invasión máis dun ano.

Cadro da derrota da Armada Invencible debuxado por Philippe-Jacques de Loutherbourg en 1796

A Armada Invencible (1588)[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Armada Invencible.

En agosto de 1588 os plans españois de invasión de Inglaterra fixéronse efectivos: a Armada Invencible española, dirixida polo duque de Medina-Sidonia atacou á flota inglesa liderada por Charles Howard no canle da Mancha. As condicións climatolóxicas adversas e os enfrontamentos coa flota inglesa provocaron a perda ou a captura da metade das naves españolas.

O fracaso da Armada Invencible permitiu a Inglaterra continuar os seus ataques piratas ás colonias españolas, á vez que continuar coa axuda a Holanda e Francia.

A Invencible Inglesa (1589)[editar | editar a fonte]

María Pita distinguiuse na defensa da Coruña, no ataque inglés de 1589
Artigo principal: Armada Inglesa.

En 1589 as forzas inglesas baixo o mando de Francis Drake e John Norreys atacaron A Coruña, de onde foron rexeitadas, e seguiron cara a Lisboa, onde fracasaron no seu intento de provocar un levantamento portugués a favor de Don Antonio.

O fracaso da Contraarmada inglesa causou grandes perdas financeiras no tesouro isabelino, e permitiu a Filipe reconstruír a flota española do Atlántico, que volveu rapidamente a ter supremacía.

Feitos seguintes[editar | editar a fonte]

Un sistema sofisticado de escolta e de intelixencia frustraron a maioría dos ataques corsarios á flota de Indias a partir da década de 1590: as expedicións bucaneras de Martin Frobisher e John Hawkins no comezo de devandita década foron derrotadas. Así mesmo, o navío Revenge (Vinganza) un dos máis importantes da súa mariña foi apresado preto das Azores en 1591, cando unha flota inglesa pretendía capturar a flota de Indias.

En 1592 o mariño Pedro de Zubiaur dispersaba un convoi inglés de 40 buques incendiando a nave capitá e capturando outros tres barcos; ao ano seguinte na Batalla de Blaye derrotaba a unha pequena flota de seis buques ingleses (afundindo as súas dúas unidades principais) e escapaba dunha flota aínda maior enviada para capturalo.

Expedición de Drake e Hawkins de 1595-96[editar | editar a fonte]

Entre 1595 e 1596, unha expedición inglesa contra os asentamentos españois no Caribe, comandada por Drake e Hawkins, foi derrotada primeiro nas Palmas de Gran Canaria e logo en sucesivos enfrontamentos fronte a forzas españolas moi inferiores en número en diferentes localizacións caribeñas. As defensas españolas adiantáronse aos atacantes, sufrindo os ingleses grandes perdas, incluíndo a morte de ambos os mariños.

Últimos episodios da guerra[editar | editar a fonte]

En 1595, catro barcos españois comandados por Carlos de Amésquita desembarcaron en Cornualles, ao oeste de Inglaterra. Tamén fuxiron sen problemas dunha flota enviada para destruílos.

En xullo de 1596, unha expedición anglo-holandesa dirixida polo conde de Essex Robert Devereux saqueó Cádiz, destruíndo a flota española fondeada na baía; en outubro dese mesmo ano a flota española baixo o mando de Martín de Padilla naufragou fronte ás costas de Galicia cando se dirixía a Irlanda. Inglaterra sufriu unha nova derrota marítima nun ataque contra as Azores en 1597.

Filipe III.

Tras a morte de Filipe II en 1598, o seu sucesor Filipe III de España proseguiría a guerra contra Inglaterra. En maio de 1600 iniciáronse conversacións de paz en Boulogne-sur-Mer, que resultaron erradas.[2]

En outubro de 1601 Juan del Águila desembarcou á fronte dos seus terzos en Kinsale, na costa sur de Irlanda, para apoiar ás forzas irlandesas que naquela época sostiñan contra Inglaterra a guerra dos nove anos. As tropas españolas serían derrotadas a comezos de 1602 na batalla de Kinsale, forzando así o seu regreso a España.

Acordos de paz[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Tratado de Londres (1604).

Tras a morte de Isabel I en 1603, o seu sucesor Xacobe I de Inglaterra asinou en 1604 o tratado de Londres con Filipe III, mediante o cal ambos os países acordaban o fin da guerra.

O resultado para España foi moito máis positivo. Foi a principal potencia europea no século XVII, ata que as derrotas contra Francia na Guerra dos Trinta Anos e o ascenso do poderío naval holandés acabaron reducíndoa a unha potencia máis.

Notas[editar | editar a fonte]