Xoán Xesús González

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Xoán Xesús González
Xoán Xesús González.jpg
Xoán Xesús González
Datos persoais
Xoán Xesús González Fernández
Nacemento 9 de novembro de 1895
Lugar Cuntis
Falecemento 12 de setembro de 1936
Lugar Santiago de Compostela
Actividade
Lingua galego e castelán
Xéneros xornalismo, poesía, narrativa, ensaio e teatro
Influencias Victoriano Taibo
Alma máter USC
Estudos Dereito
Profesión canteiro

Xoán Xesús González Fernández,[1] tamén referido como Xohán Xesús González, nado en Sebil, parroquia de Cequeril (Cuntis), o 9 de novembro de 1895 e finado en Santiago de Compostela o 12 de setembro de 1936, foi un mestre, xornalista, avogado, escritor e político galego.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Na súa aldea natal exerceu como peón de canteiro, trasladado a Compostela estudou maxisterio, traballou como redactor en El Compostelano e formou parte da compañía de teatro da Universidade, en 1925 a Asociación de Prensa de Compostela elixiuno secretario pasando ao ano seguinte a contador. Xoán Xesús exerceu durante un tempo como mestre pero pediu a excedencia para poder estudar dereito. Participou no movemento estudantil, chegando a ser vicepresidente da Asociación Profesional de Estudantes de Dereito, e entrou en contacto con outros estudantes galeguistas como Luís Seoane ou Ánxel Fole. Agrarista convencido, participou en mitins agraristas e anticaciquís e publicou o folleto En pé campesiños. Nacionalista e socialista, colaborou no semanario A Nosa Terra e fundou o xornal El País Gallego (1927-1931).

Foi dirixente da Agrupación Nacionalista Independente de Compostela, mais deixou esta agrupación no momento en que ela se integrou no Partido Galeguista, xa que Xoán Xesús era tamén secretario da agrupación socialista local de Santiago e redactor xefe do voceiro Trabajo, ademais rexentaba o seu propio bufete de avogados, mantiña con Arturo Cuadrado a librería e editorial Niké e participaba na Asociación Defensores de Santiago. Descontento ante o feble impulso autonómico do partido, en maio de 1931 fundou o Seminario de Estudos Socialistas que en agosto se converteu no partido político Unión Socialista Galega, na que se conxugaba socialismo e galeguismo, e foi director do seu voceiro oficioso Amañecer. Tralo fracaso nas eleccións de 1933, o partido disólvese, integrándose en Izquierda Republicana. En xaneiro de 1934 fundou unha organización denominada Agrupación al Servicio de la Autonomía. En abril entraba na directiva de Izquierda Republicana e, tras unha serie de desacordos que acabaron na súa expulsión, fundou con varios amigos a Vanguardia de Izquierda Republicana.[2]

En 1936 participou na fundación da Asociación de Escritores de Galicia.

Ao estoupar a guerra civil púxose á fronte dun grupo de cincuenta obreiros de Teo, coñecido como O Terzo de Calo,[3] que se dirixiron cara a Compostela para defender a legalidade republicana, chegando o 20 de xullo pola noite á cidade, pero tras a ocupación da cidade polos militares, ao día seguinte Xoán Xesús foi encarcerado e permaneceu na prisión ata que os sublevados o fusilaron o 12 de setembro de 1936, na tapia do cemiterio de Boisaca, en Santiago de Compostela.

Obra en galego[editar | editar a fonte]

A filla da patrona, 1926, Lar.
Poesía
  • Agarimos. Versos da y-alma, 1921.
Narrativa
  • Ana María, setembro de 1925, Lar, ano 2, núm. 13.
  • A filla da patrona, setembro de 1926, Lar, ano 3, núm. 25.[4]
  • A modelo de Paco Asorey, 1934, Nós.
  • Teresiña Novás, inédita.
Ensaio
  • En pé campesiños.
Teatro
  • Felisa, 2007.
  • Carmiña.

Obra en castelán[editar | editar a fonte]

Xoán Xesús González. Frente a la etsúpida....jpg
Ensaio
  • Hacia una morfología de la vida gallega, 1925.
  • Regionalismo, nacionalismo, separatismo, 1933, Nós.
Teatro
  • Los estudiantes, opereta inédita.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Xoán Xesús González na Biblioteca Virtual Galega.
  2. Marcos Seixo no Limiar de A modelo de Paco Asorey, Edicións Xerais de Galicia, 2002, pp 46-47.
  3. Carlos Velasco Souto, 1936. Represión e alzamento militar en Galiza, Vigo, 2006, páx. 226.
  4. Iglesias, Xabier: "A filla da patrona" 4/1/2013.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]