Pérgamo

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Pérgamo
Pergamon - 01.jpg
Templo reconstruído de Traxano en Pérgamo.
Patrimonio da Humanidade - UNESCO
País Flag of Turkey.svg Turquía
Localización 39°7′57″N 27°11′3″L / 39.13250, -27.18417Coordenadas: 39°7′57″N 27°11′3″L / 39.13250, -27.18417
Tipo Cultural
Criterios i, ii, iii, iv, vi
Inscrición 2014
Rexión da UNESCO Europa e América do Norte
Identificador 1457
Pérgamo en Turquía
Pérgamo
Pérgamo
Pérgamo (Turquía)

A antiga cidade de Pérgamo (en grego antigo: τὸ Πέργαμον, to Pergamon, ou ἡ Πέργαμος, hē Pergamos) estaba situada no noroeste de Asia Menor (actual Turquía), a 30 km da costa do mar Exeo e fronte á illa de Lesbos, na rexión chamada Misia. As súas ruínas rodean a actual cidade de Bergama, construída sobre o que foi a parte baixa de Pérgamo. Existiu desde o século -V, mais só no período helenístico foi importante por tornarse sede da dinastía atálida. Posuía unha biblioteca de prestixio que perdía en importancia só coa Biblioteca de Alexandría. En Pérgamo xurdíu o pergamiño.

No 2014, a Unesco elixiu a Pérgamo como Patrimonio da Humanidade.[1]

Historia[editar | editar a fonte]

Localización da cidade de Pérgamo na costa de Asia Menor (Turquía).

A lenda di que a cidade de Pérgamo foi fundada por Pérgamos, fillo de Neoptólemo e Andrómaca, todos eles personaxes da Guerra de Troia. No ano -560, a cidade pertencía a Creso, rei de Lidia, e tempo despois pasou a depender de Ciro II de Persia. Algunhas fontes aseguran que cando Alexandre o Grande venceu a Darío III, rei dos persas, e dominou toda a Asia Menor, puxo como gobernadora de Pérgamo a Barsine que era a viúva dun comandante persa de Rodas.

A orixe da gran cidade que chegou a ser, está nunha cidadela situada na parte máis alta, onde o xeneral Lisímaco de Tracia gardou os seus tesouros. Crese que acaudalou unha grande riqueza, ata 9.000 talentos que xunto con outras xoais deixou naquel lugar ó coidado do gobernador da zona, chamado Filetero (outros autores chámano Filetaro ou Filetairo).

Os atálidas[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Dinastía atálida.

Antecedentes[editar | editar a fonte]

Filetero era macedonio, fillo de Átalo e Boa. Servira ás ordes do xeneral de Alexandre o Grande, Antígono I Monóftalmos e máis tarde Lisímaco de Tracia nomeouno comandante para a zona de Pérgamo e fíxolle responsable do erario que se gardaba na acrópole. O seu mandato como gobernador durou dende o -283 até o -263, primeiro baixo as ordes de Lisímaco, despois ás de Seleuco I de Babilonia e Siria e por último como dirixente independente. Filetero non foi nomeado nunca rei pero foi o comezo dunha dinastía que rematou no ano -129 co rei Eumenes III.

No ano -281, tivo lugar o enfrontamento entre Lisímaco e Seleuco I Nikátor, no que perdeu a vida Lisímaco. Un pouco máis tarde, xa no -280, Seleuco morreu asasinado e sucedeuno o seu fillo Antíoco I Sóter. Este cambio de rei foi aproveitado por Filetero para declarar independente todo o territorio de Pérgamo, co cal foi doado pois tivera moito tino de facerse co tesouro que custodiaba por encargo de Lisímaco. Deste xeito, Pérgamo e as localidades que dependían dela, deixou de formar parte do reino dos seléucidas. Pérgamo era unha cidade cosmopolita, un punto de encontro cultural do Imperio Romano, centro pagán de deidades antigas.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Unesco (22 de xuño de 2013). "O Delta do Okavango, en Botswana, sitio número 1.000 da Lista do Patrimonio Mundial". Unesco.org (en español). Consultado o 9 de xullo de 2014. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Pérgamo Modificar a ligazón no Wikidata

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • Hansen, Esther V. (1971). The Attalids of Pergamon. Ithaca, New York: Cornell University Press; Londres: Cornell University Press Ltd. ISBN 0-8014-0615-3.
  • Kekeç, Tevhit. (1989). Pergamon. Istanbul, Turkey: Hitit Color. ISBN 9789757487012.
  • Kosmetatou, Elizabeth (2003) "The Attalids of Pergamon," in Andrew Erskine, ed., A Companion to the Hellenistic World. Oxford: Blackwell: pp. 159–174. ISBN 1-4051-3278-7.
  • McEvedy, Colin (2012). Cities of the Classical World. Penguin Global
  • Nagy, Gregory (1998). "The Library of Pergamon as a Classical Model," in Helmut Koester, ed., Pergamon: Citadel of the Gods. Harrisburg PA: Trinity Press International: 185-232.
  • Nagy, Gregory (2007). "The Idea of the Library as a Classical Model for European Culture," http://chs.harvard.edu/publications.sec/online_print_books.ssp/. Center for Hellenic Studies
  • Tucker, Jack (2012). Innocents Return Abroad: Exploring Ancient Sites in Western Turkey. ISBN 9781478343585. 
  • Xenofonte. Xenophon in Seven Volumes, Carleton L. Brownson. Harvard University Press, Cambridge, MA; William Heinemann, Ltd., Londres. vol. 1. 1918, vol. 2. 1921, vol 3. 1922.