Miguel Primo de Rivera

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Miguel Primo de Rivera
Miguel Primo de Rivera, Kaulak (cropped).jpg
Nome completo Miguel Primo de Rivera y Orbaneja
Nacemento 8 de xaneiro de 1870
Lugar Jerez de la Frontera
Falecemento 16 de marzo de 1930
Lugar París
Soterrado Cemitério de San Isidro e Basílica de la Merced
Nacionalidade España
Relixión Igrexa católica
Ocupación político e militar
Cónxuxe Casilda Sáenz de Heredia
Fillos José Antonio Primo de Rivera, Pilar Primo de Rivera, Fernando Primo de Rivera y Sáenz de Heredia, Miguel Primo de Rivera y Sáenz de Heredia e Carmen Primo de Rivera
Premios collar of the Order of Isabella the Catholic‎, Ordem da Águia Branca, Ordem de Calatrava, Laureada Cruz de São Fernando, sen etiquetar, sen etiquetar, Grand Cross of the Legion of Honour, Grand Cross of the Order of Christ (Portugal)‎, sen etiquetar, Orde de Avis e Ordem do Mérito do Chile
editar datos en Wikidata ]
Monumento a Miguel Primo de Rivera en Xerez da Fronteira.
Miguel Primo de Rivera

Miguel Primo de Rivera y Orbaneja, nado en Xerez da Fronteira (Cádiz) o 8 de xaneiro de 1870 e finado en París o 16 de marzo de 1930, foi un militar e político español. Casado con Casilda Sáenz de Heredia, tivo seis fillos, destaca entre eles José Antonio Primo de Rivera creador da Falanxe.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Carreira militar[editar | editar a fonte]

Ingresou na Academia Militar en 1884. Foi destinado por primeira vez a Melilla en 1893, onde ascendeu de forma moi rápida, obtendo o grao de capitán e acadou a medalla de San Fernando. En 1895 tarde sería trasladado a Cuba como axudante do capitán xeneral Martínez Campos. Desde Cuba iría a Filipinas en compaña do seu tío Fernando Primo de Rivera. Participou así nas guerras coloniais: Guerra de Cuba, na que supuxo a independencia de Filipinas, e na guerra de Marrocos. Cando regresa a España xa acadara o grao de tenente coronel. Máis tarde volvería a Marrocos en 1908, e participaría na chamada Guerra de Melilla, onde foi ferido. En 1911 alcanza o xeneralato (xeneral de brigada) e en 1913 é xa xeneral de división. Ao seu regreso a España encárgaselle o goberno militar de Cádiz (1915 - 1917). En 1919 foi ascendido a tenente xeneral.

Herda do seu tío o título de marqués de Estrella, tras o falecemento deste no Desastre de Annual (1921)

En 1922 recibe o encargo da capitanía xeneral de Barcelona, onde se atopou cun clima social moi tenso e enrarecido. Noutros asuntos, os actos terroristas que acabaran coa vida do presidente do goberno Eduardo Dato (1921), ou co cardeal de Zaragoza (1923) fan que a sociedade se deteriore en España.

A ditadura[editar | editar a fonte]

No período ditatorial de Primo de Rivera podemos distinguir dúas etapas:

Directorio militar[editar | editar a fonte]

O 13 de setembro de 1923 Primo de Rivera, emite un manifesto en Barcelona, recibindo a aprobación do rei Afonso XIII para emprender unha ditadura. Tras ser nomeado xefe do goberno polo rei, forma un Directorio Militar. Censura a prensa, sacrifica o sistema democrático e fecha o Parlamento. No ano seguinte asume persoalmente o Alto Comisariado de Marrocos, e aínda que no pasado se declarara partidario de abandonar o Protectorado, alíase agora co goberno de Francia, e conxuntamente organizan unha campaña contra Abd el-Krim, planeando o Desembarco de Alhucemas (1925); nese mesmo ano as operacións franco-españolas acabaron coa Guerra de Marrocos .

Directorio civil[editar | editar a fonte]

Tras os éxitos de Marrocos, Primo de Rivera, non se retirou, senón que formou un Directorio Civil que se formalizou o 3 de decembro de 1925. Os membros máis importantes eran José Calvo Sotelo (Ministro de Facenda), Martínez Anido (Ministro de Gobernación) etc.

Co apoio dalgunhas partes do exército e dos partidos de extrema dereita, Primo de Rivera intentou levantar un réxime que substituíra ao parlamentarismo. Formou unha asemblea que sería a encargada de redactar unha constitución, pero esta asemblea foi un fracaso.

Creou o partido Unión Patriótica Española (UPE). No campo da facenda e obras públicas foi onde o réxime conseguiu os seus maiores éxitos. Calvo Sotelo aliviou a débeda pública e monopolizou un sector chave: o petróleo (CAMPSA). Nas obras melloráronse as estradas, portos etc.

Pero a ditadura tiña moitas frontes de oposición: estudantes, políticos, intelectuais, militares etc. Ante esta oposición e a carencia de apoio dos militares, Primo de Rivera renunciou ante o rei Afonso XIII o 28 de xaneiro de 1930, deixando crise económica, inviabilidade do sistema monárquico etc.

Historia de España
Restauración borbónica
Reinado de Alfonso XII
Reinado de Alfonso XIII
Guerra hispano-estadounidense
Rexeneracionismo
Ditadura de Primo de Rivera

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]

Predecesor:
Manuel García Prieto
Escudo de España 1874-1931.svg
Presidente do Consello de Ministros de España

19231930
Sucesor:
Dámaso Berenguer y Fuster