Asiria

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Asirio.

Asiria
Xentilicio Aisiriach (ga)   אשורים (he)   Asiriano (eo)
Instancia de estado histórico imperio
Características  Lingua oficial lingua acadia lingua aramea Lingua sumeria  Lingua usada lingua aramea lingua acadia  Relixión oficial mitoloxía sumeria
Datas  Fundación / creación 2025 a. C.  Disolución / destrución 609 a. C.
Historia  Substitúe Q2647882 (842 a. C. - 817 a. C.)
Localización  Continente Asia África  Capital Assur Nimrud (pt) Dur Sarruquim (pt) 717 Harran 612 Car-Tuculti-Ninurta (pt) Nínive Tell Leilan (en) Ekallatum (en) Karkemish 610  Coordenadas 36°00′N 43°18′L  Mapas
Códigos e identificadores VIAF 259954912 Freebase /m/0wmn OpenAlex C541850076
Fontes e ligazóns  Descrito pola fonte Enciclopedia soviética armenia, volume 1  Páxina(s): 567 Encyclopædia Britannica  Tema: 1911 Encyclopædia Britannica/Babylonia and Assyria (en) The Nuttall Encyclopædia Encyklopedia kościelna  Tema: Q104877542 Enciclopedia Católica  Tema: Catholic Encyclopedia (1913)/Assyria (en) Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron  Tema: Q24335147 Enciclopedia Xudía de Brockhaus e Efron  Tema: Q24973350 Enciclopedia Ortodoxa Teolóxica  Tema: Q43372958 Pequeno dicionario enciclopédico de Brockhaus e Efron  Tema: Q24744314 Реальный словарь классических древностей по Любкеру  Tema: Q45275313 Enciclopedia Xudía de Brockhaus e Efron  Tema: Q24973351 Enciclopedia Bíblica de Archimandrita Nicéforo  Tema: Q25292561 The New Student's Reference Work  Tema: The New Student's Reference Work/Assyria (en)
Wikidata C:Commons

Asiria foi un país da antigüidade situado no suroeste asiático na antiga Mesopotamia, no val do río Tigris cuxos límites foron: ó norte das montañas de Armenia, ó sur Caldea (Babilonia), ó leste a Media e ó oeste Mesopotamia.

A cidade máis importante achábase ás beiras do Tigris, ó lado do templo da súa principal divindade Assur; a cidade tamén se chamaba Assur ou El-Assur e o país tomou o mesmo nome denominándose Asiria. Outras cidades importantes foron Nínive, Harran, Nimrud, Dur-Sarrukîn (actualmente chamada Khorsabad). A civilización asiria é moi antiga. Así o confirman os achados arqueolóxicos que apareceron entre as dunas de Nimrud e Khorsabad.

Historia

Sometidos ó principio á dominación de Sumer, e despois á de Acad, os asirios fan a súa aparición na Historia no transcurso da primeira metade do terceiro milenio a. C. (fundación de Assur). No século XVIII a. C. construíron o primeiro Imperio (reino de Samši-Adad I) pero o seu desenvolvemento foi roto por Babilonia (conquista de Hammurabi). A potencia asiria manifestouse novamente no século XII a. C. con Teglatfalasar I (1112-1074 a. C.), vencedor dos arameos e grazas á súa organización militar impúxose plenamente baixo o reinado de Teglatfalasar III (746-727 a. C.), que anexionou Siria e exerceu o seu control sobre Babilonia. Baixo a dinastía dos Sargónidas, comezada por Sargón II (721-705 a. C.), Asiria coñeceu unha prosperidade sen precedentes, estendeuse por toda Asia occidental desde Persia ata o Mediterráneo, e chegou ata Tebas e Exipto, sometido por Assurbanipal (669-631 a. C.). As súas grandes cidades son Assur, Nínive, Nimrod e Dũr-Sarrukîn (na actualidade, Korsabad, cidade de Iraq), nova capital dos Sargónidas. Pero a inmensidade deste imperio fíxoo vulnerable: afundiuse definitivamente no 614-612 a. C. (caída de Nínive), incapaz de resisti-los ataques dos exércitos medos e dos babilonios.

Arte

Mapa do Imperio Neoasirio, entre os séculos XIX a. C. e VIII a. C..

A arte asiria caracterízase polas súas enormes construcións de ladrillo (ruínas mal conservadas de palacios, de templos, de elevados cigurats polícromos) pola súa escultura maciza (moi poucas estatuas exentas e numerosos baixorrelevos de alabastro nos que figuran grandes escenas de caza), polas súas decoracións de ladrillo esmaltado e polas súas xemas gravadas en oco. Glorifica a guerra e a caza.

O Imperio mesopotámico estableceuse dende o século XVIII ó VII a. C.