Tratado de Versalles

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Tratado de Versalles (homónimos).

Fotografía da sinatura do Tratado de Versalles.

O tratado de Versalles é un tratado de paz asinado o 28 de xuño de 1919 entre os Países Aliados e Alemaña que puxo un fin oficialmente á Primeira Guerra Mundial. Entrou en vigor o 10 de xaneiro de 1920.

Historia

O tratado de Versalles naceu de resultas da Conferencia de Paz de París de 1919, e foi firmado de antemán por Alemaña, xa na súa fase da República de Weimar. Tras seis meses de deliberación, o tratado foi ratificado o 10 de xaneiro de 1920. A sinatura do tratado fíxose, de xeito simbólico, na Sala dos Espellos do Palacio de Versalles, o mesmo lugar onde fora proclamado o Imperio Alemán o 18 de xaneiro de 1871.

Condicións do tratado

Alemaña despois do Tratado:      Administrado pola Sociedade de Nacións      Anexión polos países veciños      República de Weimar

Cambios territoriais en Europa como consecuencia da Primeira Guerra Mundial.

Ao finalizar a Primeira Guerra Mundial e declararse o armisticio, os Aliados reuníronse na Conferencia de Paz de París (1919) para acordar os termos da paz con Alemaña, o antigo Imperio Austrohúngaro —dividido en Austria e Hungría— e Bulgaria. As discusións dos termos da paz empezan o 18 de xaneiro de 1919 e foi presentado ante Alemaña en maio seguinte como única alternativa, o seu rexeitamento implicaría a reanudación das hostilidades.

A delegación e o goberno alemán consideraron o Tratado como un ditame imposto á forza sen un mecanismo de consulta ou participación. Particularmente molesto foi o precepto, incorporado no Tratado, da culpa e responsabilidade de Alemaña na iniciación da guerra. Isto converteuse nun elemento de tensión na política interna en Alemaña entre a dereita e os grupos nacionalistas —que rexeitaban de plano todo o Tratado, sendo partidarios da súa revogación—, e o centro liberal e os socialdemócratas —que trataban de suavizar as cláusulas máis daniñas contra Alemaña, tales como as reparacións económicas e o illamento diplomático. O tratado imponlle a Alemaña moitas sancións, tanto económicas, como militares e territoriais, que serían as causas para o nacionalismo alemán que desembocou no Terceiro Reich e na Segunda Guerra Mundial.

As sancións impostas a Alemaña son as seguintes:

• Alemaña ten que pagar unha reparación de guerra en concepto de indemnización (6.600 millóns de libras esterlinas). O monto total e as porcentaxes que cada país recibiu non se fixaron ata a Conferencia de Potsdam.
• Alemaña perde as súas colonias.
• Alsacia e Lorena volven a Francia tras seren conquistadas por Prusia en 1871, na Guerra franco-prusiana.
• O norte do Schleswig pasa a Dinamarca tras un plebiscito.
• Parte de Pomerania e de Posen pasa a Polonia.
• Parte do sur da Alta Silesia e Poznania pasa a Checoslovaquia.
• Parte do leste da Alta Silesia, tras plebiscito, pasa a Polonia.
• As cidades alemás de Eupen e Malmedy pasan a Bélxica.
• A área de Soldau en Prusia Oriental pasa a Polonia.
• A parte norte de Prusia Oriental (Memelland) pasa a administración francesa e logo a Lituania.
• Tras plebiscitos en partes de Prusia Oriental e Prusia Occidental (Warmia e Masuria), algunha vilas pasan a Polonia.
• Sarre pasa a ser controlado pola Liga das Nacións durante 15 anos, e logo haberá plebiscito entre Francia e Alemaña.
• A cidade de Danzig (Gdansk) constitúese como Cidade Libre baixo a Liga das Nacións e parcial autoridade de Polonia.
• Desmilitarización de Renania.
• Prohibición de que Alemaña teña forzas aéreas, armas químicas, armamento pesado, levas e tanques.
• Limitación da armada (Kriegsmarine) a un tonelaxe total de 100.000 Ton. Prohibición de submarinos. Os restantes foron confiscados por Gran Bretaña e conducidos á base de Scapa Flow.
• O Exército de Alemaña queda limitado a 100.000 soldados e 4.000 oficiais.
• Prohibición de unirse con Austria.

O tratado estableceu a creación da Sociedade de Nacións, un obxectivo prioritario do presidente dos Estados Unidos, Woodrow Wilson. O propósito desta organización era mediar como árbitro nos conflitos entre as nacións para previr que se chegase a un enfrontamento bélico.

Estrutura do tratado

A sinatura do Tratado de Versalles, pintado por William Orpen.

• O Pacto da SN (artigos 1 ao 26 e anexo).
• Parte II As Fronteiras de Alemaña (artigos 27 ao 30).
• Parte III cláusulas para Europa (artigos 31 ao 117 e anexos).
• Parte IV Dereitos e intereses alemáns fose de Alemaña (artigos 118 ao 158 e anexos).
• Parte V Cláusulas militares, navais e aéreas (artigos 159 ao 213).
• Parte VI Prisioneiros de guerra e cemiterios (artigos 214 ao 226).
• Parte VII Sancións (artigos 227 ao 230).
• Parte VIII Reparacións (artigos 231 ao 247 e anexos).
• Parte IX Cláusulas financeiras (artigos 248 ao 263).
• Parte X Cláusulas económicas (artigos 264 ao 312).
• Parte XI Navegación aérea (artigos 313 ao 320 e anexos).
• Parte XII Portos, vías marítimas e vías férreas (artigos 321 ao 386).
• Parte XIII Organización Internacional do Traballo (artigos 387 ao 399).
• Procedementos (artigos 400 ao 427 e anexo).
• Parte XIV Garantías (artigos 428 ao 433).
• Parte XV Previsións, misceláneas (artigos 434 ao 440 e anexo).