Piñeiro manso

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Piñeiro manso
Piñeiro manso en Costa de la Luz (España)
Piñeiro manso en Costa de la Luz (España)
Estado de conservación
Risco baixo (LC)
Clasificación científica
Reino: Plantae
División: Pinophyta
Clase: Pinopsida
Orde: Pinales
Familia: Pinaceae
Xénero: 'Pinus'
Subxénero: Pinus
Especie: ''P. pinea''
Nome binomial
''Pinus pinea''
L.
Distribución na zona mediterránea do piñeiro manso.

Distribución na zona mediterránea do piñeiro manso.

O piñeiro manso ou piñeiro cernil (Pinus pinea) é unha árbore ximnosperma da familia das pináceas, de folla perenne. O máis característico desta especie de piñeiro é a copa en forma esférica nos exemplares novos e a xeito de parasol nos máis vellos.

En Galiza atópanse pés isolados preto da costa e en zonas de influencia mediterránea.

Árbores senlleiras[editar | editar a fonte]

O desparecido piñeiro manso dos Candeiras, en Ponteareas (Pontevedra) figuraba no Catálogo de Árbores Senlleiras de Galicia.

Descrición[editar | editar a fonte]

O piñeiro manso medra para despois abrirse mediante pólas de semellante grosor nunha copa arredondada e achatada, en forma de sombrilla. A superficie do toro caracterízase por dispor de placas de cor agrisada, separadas por fendas avermelladas. Gusta de solos areentos.

As piñas son ovalo-esféricas de entre 10 e 15 cm de lonxitude e ao madureceren ao terceiro ano, dan piñóns cubertos dunha codia dura, de 1 cm de lonxitude, carnosos e saborosos, podendo ter piñas no seu primeiro ano de maduración xunto con outras listas para ser recollidas na copa dun mesmo piñeiro manso. En España a tempada de recolleita da piña establécese entre os meses de novembro e xaneiro polos piñeiros todos os anos.

Comparación co piñeiro bravo[editar | editar a fonte]

Nun estudo comparativo co Piñeiro bravo, vese que as acículas son sensiblemente máis curtas (de 8 a 10 centímetros de lonxitude). As piñas son máis curtas tamén (ata 12 cm.), pero máis grosas, e maduran en tres anos. O porte é tamén algo máis pequeno, acadando como máximo os 30 metros. Os piñóns son grandes (entre 1,5 e 2 centímetros con á de menos de 1 mm.) e comestibles.

Distribución e hábitat[editar | editar a fonte]

Pinus pinea é natural de toda a faixa mediterránea, sendo na península ibérica máis habitual na zona centro e sur. En Galiza non se pode considerar árbore autóctona, aínda que atopamos exemplares illados nas zonas máis termófilas. Desenvólvese normalmente nun rango de alturas que van desde o nivel do mar até os 1000 ou 1200 msnm, formando bosques monoespecíficos preferentemente en solos silíceos.

É unha especie (heliófila), resiste moi ben á seca estival e atura as xeadas non moi extremas.

Usos[editar | editar a fonte]

A madeira do piñeiro manso é lixeira e flexíbel. Pódese empregar en carpintaría e en estruturas, en particular, na construción marítima. Tamén se pode utilizar esta para facer carbón vexetal de xeito tradicional. Igualmente tamén se utiliza a madeira deste piñeiro para a fabricación de pasta de papel ou para obter resina.

Os piñóns utilízanse en repostaría, en gornición de ensaladas, ou tamén en pratos en mollo de tipo Tayín que mestura azucrado e salgado. O piñón entra en numerosos pratos mediterráneos. Tiña antes a reputación de ser afrodisíaco.

En Galiza empregouse tamén coma ornamental en lugares coma pazos, igrexas e casas grandes.

Produción[editar | editar a fonte]

España é o primeiro produtor mundial de piñóns seguido dos países da conca mediterránea, Francia, Italia e Turquía. Outros países, coma Chile, están a estudar adoptar o seu cultivo.[1] Só en Andalucía existen 200 000 hectáreas, en Castela e León 90 000 hectáreas.

Taxonomía[editar | editar a fonte]

Pinus pinea foi descrita por Carl von Linné e publicado en Species Plantarum 2: 1000. 1753.[2]

Etimoloxía

Pinus: nome xenérico dado en latín ao piñeiro.[3]

pinea: epíteto: que dá piñóns.

Sinonimia
  • Apinus pinea (L.) Neck. ex Rydb.
  • Apinus pinea (L.) Neck.
  • Pinea esculenta Opiz
  • Pinus africana K.Koch
  • Pinus aracanensis Knight ex Gordon
  • Pinus arctica Carrière
  • Pinus esculenta Opiz
  • Pinus fastuosa Salisb.
  • Pinus fragilis Carrière
  • Pinus maderiensis Ten.
  • Pinus sativa Garsault[4][5]

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

piñóns.  
Conos masculinos.  
Piña madura aberta.  
Piña madura fechada.  
Planta nova.  
Planta adulta.  
Fraga de pinus pinea (La Dehesa de la Villa, Madrid).  

Notas[editar | editar a fonte]

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]