Emmanuel Levinas

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Emmanuel Levinas
Emmanuel Levinas.jpg
Nacemento 12 de xaneiro de 1906
Lugar Kaunas
Falecemento 25 de decembro de 1995
Lugar París
Soterrado Cimetière de Pantin
Nacionalidade Francia
Alma máter Universidade de Freiburg im Breisgau e Universidade de Estrasburgo
Ocupación filósofo, catedrático de universidade, ethicist e escritor
Fillos Michaël Levinas
Premios Prêmio Balzan e Karl Jaspers Prize
editar datos en Wikidata ]

Emmanuel Levinas, nado en Kaunas o 12 de xaneiro de 1906 e finado París o 25 de decembro de 1995, foi un destacado filósofo francés e unha importante personalidade intelectual do xudaísmo.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Fillo dun libreiro xudeu, con motivo da Primeira Guerra Mundial a súa familia desprazouse de Lituania a Ucraína. Alí recibiu a influencia dos grandes novelistas rusos como Pushkin, Tolstoi e especialmente Dostoievski e asiste á revolución de outubro.

Establecido en Francia, estuda filosofía en Estrasburgo. En Friburgo foi alumno de Edmund Husserl e Martin Heidegger. A súa tese versará sobre a teoría da intuición na fenomenoloxía de Husserl. Empezou a escribir en Esprit, a revista de Emmanuel Mounier. De regreso a París, traballou como tradutor de ruso e alemán para os aliados. Durante a invasión de Francia foi capturado polos alemáns e trasladado a un campo de concentración preto de Hannover. A súa familia foi exterminada aínda que a súa dona e a súa filla conseguiron salvarse ao encontrar refuxio no mosteiro de San Vicente de Paúl preto de Orleáns. Nesa situación escribe Da existencia e o existente. Foi director da Escola Normal Israelita Oriental de París entre 1946 e 1964 dependente da Alianza Israelita Universal, a shoa ou holocausto ficará para sempre como telón de fondo do seu pensamento. Recibiu en 1958 o doutorado honoris causa pola Universidade Ball Illar, en Israel.

Foi un dos célebres tertulianos do grupo reunido por Gabriel Marcel. Chegou a facer amizade con Sartre se ben para el a anguria non agromaba ante a nada senón ante o factum de estar encadeado á existencia. Ademais das súas obras filosóficas ten reflexionado sobre a identidade xudía e o ser xudeu. Foi profesor nas universidades de Poitiers, Nanterre (onde viviu os acontecementos do 68) e a Sorbona. Foi un destacado participante nos coloquios da sección francés do Congreso xudeu mundial.

Pensamento[editar | editar a fonte]

Para Levinas todo se pode trocar entre os seres agás o existir. Son totalmente só. A ontoloxía occidental baseouse na reflexión sobre o ser, sobre a busca da verdade e o coñecemento. Levinas entende que isto leva ao solipsismo cartesiano, ao coñecemento non como recoñecemento senón como dominación. O substrato da realidade é o impersoal hai, o ser sen ente o existir sen existente. Pero existe unha eclosión onde o Outro presentáseme, interpélame, e chámame a responsabilizarme del. Son en tanto que existe o outro, se ninguén me nomea desaparezo, desintégrome. O outro é dalgún xeito anterior ao meu existir, existo trascendendo, o Outro se me presenta como o absoluto inabranguible como o infinito. Levinas reivindica fronte a ontoloxía grega, a ética que ha de ocupar o primeiro posto na filosofía. Unha ética inspirada non tanto no legado grego como no legado xudeu: A Biblia e o Talmud. Unha filosofía centrada non no ego senón na alteridade. Unha filosofía centrada no emprirismo, na verificación, non alcanza a experiencia absoluta que non é desvelamento senón revelación. Son en canto que saio de min, como Abrahán que saíu de Ur, Moisés que sacou a Israel de Exipto ou os profetas. Por iso a face, o rostro, a aparición indefensa do outro-aí, o cara a cara é o elemento básico de toda relación auténtica, e o rostro me di non matarás e me obriga a responsabilizarme a ocuparme de quen me deita a súa ollada desvalida, como o pobre, o orfo, o estranxeiro ou a viúva na ética do Antigo Testamento. A responsabilidade non é facerme cargo da miña propia existencia como afirmaba Heidegger, senón facerme cargo da indixencia allea. Non só o esquema mente-obxecto como en Atenas senón tamén a relación eu-outro como en Xerusalén. Fronte ao retorno á patria de Ulises a revolución do suxeito desarraigado Abraham.

Obras[editar | editar a fonte]

  • De l´existence à l´existant . París, 1947
  • Le temps et l´Autre. París, 1947
  • En découvrant l´existence avec Husserl et Heidegger. París, 1949
  • Totalité et infinito. Essai sur l´exteriorité. La Haya, 1961
  • Difficile liberté. Essais sur le judaïsme. París 1963
  • Autrament qu´être ou-delà de l´essence. La Haya, 1974
  • Sur Maurice Blanchot, Montpellier. 1976
  • De Dieu qui vient à l´idèe. París. 1982
  • Transcendance et intelligibilité. Xenebra, 1984
  • Hors sujet. Montpellier, 1987
  • Entre nous. Essais sur le pensar-à-l´autre. París, 1991