Reino de Escocia

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Rìoghachd na h-Alba
Kinrick o' Scotland
Reino de Escocia

 

 

 

843–1707
Bandeira Escudo
Lema: In My Defens God Me Defend
(Escocés: Na miña defensa Deus protéxeme)
Capital Scone (até 1452)
Edimburgo (dende 1452)
Lingua Escocés, gaélico, nórdico, picto, cúmbrico, francés, inglés¹
Goberno Monarquía
Monarca
 • 843–858 (primeiro) Kenneth I
 • 1306–1329 Roberto I
 • 1702–1707 (último) Ana
Lexislatura Parlamento de Escocia
Historia
 • Unión 843
 • Tratado de York 1237
 • Tratado de Perth 1266
 • Lei de Unión 1 de maio de 1707
Poboación
 • 1500 est. 500.000 
 • 1600 est. 800.000 
 • 1700 est. 1.000.000 
Moeda Libra escocesa
¹As linguas picta e cúmbrica extinguísronse durante os séculos X e XI. O francés estaba bastante espallado por Escocia na época da Auld Alliance. O inglés comezou a aumentar a súa influencia a mediados do século XVI.

O Reino de Escocia foi un estado localizado no oeste de Europa, ao norte da illa de Gran Bretaña no territorio do que hoxe é o país constituínte do Reino Unido de Escocia. Existiu entre aproximadamente o ano 843 até a Lei de Unión de 1707 cando se uniu ao Reino de Inglaterra (927-1707) para formar o Reino de Gran Bretaña (1707-1800). A súa poboación cara o ano 1700 era de aproximadamente 1,1 millóns de habitantes.

A coroa da Escocia e a súa formación ten unha longa e complexa historia: dende os diferenciados gobernos autónomos (clans), até o xurdir dun único Rei ao redor do século XII para reinar a maior parte do que hoxe se coñece como Escocia. O século XIII foi duro e difícil para a coroa escocesa xa que mantiña complicadas loitas para manter súa independencia do Reino de Inglaterra, máis extenso e habitado. Esa loita se estendería durante moito tempo, con episodios como o de William Wallace (recreado no filme Braveheart), e non sería até o reinado de Robert the Bruce cando acadarían a tranquilidade despois de derrotar ás forzas inglesas do Rei Eduardo II na Batalla de Bannockburn en 1314. En 1603 o rei escocés Xacobe VI ascende ao trono de Inglaterra, esta unión de coroas foi seguida pola unión dos parlamentos no ano 1707.

Historia[editar | editar a fonte]

Consolidación do Reino[editar | editar a fonte]

A unificación do reino escocés foi o principal éxito dos descendentes de Malcolm III Canmore e súa esposa Margarida (posteriormente canonizada). Esa dinastía ocupou o trono até a morte de Alexandre III en 1286. O casamento entre membros das dinastías inglesa e escocesa estreitou os lazos entre os dous reinos. Moitas institucións escocesas foron creadas segundo o modelo inglés e varias familias normandas de Inglaterra estabelecéronse a partir de entón en Escocia. Ao redor de 1266 a dinastía Canmore exercía o control de toda a Escocia; mais, na parte central das Highlands e nas áreas cedidas polos nórdicos, ese control era aínda só nominal. O contacto con Inglaterra e co continente propiciou o desenvolvemento do comercio e a formación dos burgos.

Guerras da independencia[editar | editar a fonte]

A morte de Alexandre III en 1286 fixo rexurdir problemas pendentes na relación entre a coroa escocesa e a inglesa. Como os dous únicos herdeiros de Alexandre morreran, xurdiron disputas entre descendentes máis afastados dos reis escoceses. Por influencia de Eduardo I de Inglaterra, venceu ao final Xoán Balliol (reinado 1292-1296) quen, non aceptando ás esixencias do rei inglés, encontrou a oposición dos baróns escoceses, que se aliaron con Filipe IV de Francia. Eduardo I invadiu Escocia en 1296, encontrando severa resistencia. En 1306, Robert the Bruce, un dos pretendentes ao trono escocés, revelouse contra o dominio inglés e fíxose coroar Rei en Scone. Eduardo II, fillo de Eduardo I, non foi capaz de levar adiante a guerra mantida por seu pai e, ao redor de 1314, case tódolos castelos ingleses de Escocia foron conquistados polas forzas de Bruce. Con todo, Inglaterra non recoñeceu o trono escocés até 1328.

Bruce faleceu en 1329, e o primeiro rei escocés en ser unxido e coroado foi o seu fillo, David II de Escocia (1329-1371). Eduardo Balliol, fillo de Xoán Balliol, conseguiu, tras varias loitas, chegar do trono co auxilio de Inglaterra, que recibiu en troco grande parte do sur de Escocia. A resistencia proseguiu no norte e no oeste até que os escoceses conseguiron recuperar a maior parte de seu territorio. Mais a continua e prolongada guerra contra os ingleses desorganizou a economía e enfraqueceu a autoridade do rei, fortalecendo aos baróns, que recibían grandes concesións territoriais para apoiar a coroa escocesa. Unha institución política beneficiouse, porén, dese período conturbado: o parlamento. Necesitando levantar diñeiro para as loitas, os reis por varias veces reuniron asembleas de nobres e representantes dos diversos burgos.

Fortalecimento da Monarquía[editar | editar a fonte]

No século XV, os reis escoceses procuraron restaurar súa autoridade. Xaime I de Escocia (1394-1437), ao volver de Inglaterra, onde estivera cativo durante dezaoito anos, neutralizou a influencia dos Estuardo, duques de Albany, que exerceran a rexencia do trono na súa ausencia. O seu sucesor, Xaime II (1437-1460), destruíu, á súa vez, o poderio dos Douglas. Xaime III (1460-1488) estendeu o control efectivo da coroa aos territorios do norte e do oeste ao reprimir unha rebelión (1475) liderada por John MacDonald, Earl de Ross; gañou tamén as illas Órcadas e Shetland, aínda so control nórdico. Xaime IV (1488-1513) consolidou o poder real naquelas illas e nas Hébridas, mais faleceu na batalla de Flodden (1513), cando auxiliaba a Francia na loita contra Inglaterra.

Tras un período conturbado durante a menoridade de Xaime V (1513-42), este asumiu o poder e continuou coa política de alianza cos franceses. Henrique VIII de Inglaterra invade entón Escocia e a armada escocesa é derrotada na batalla de Solway Moss (1542). Xaime V morre o mes seguinte, unha semana antes do nacemento de súa única herdeira, María Estuardo. As disputas con Inglaterra proseguiron durante a rexencia do conde de Arran, que chegou a un acordo cos franceses para a celebración do casamento de María con Francisco (máis tarde Francisco II de Francia), herdeiro do trono francés (1558).

Unión das dúas coroas[editar | editar a fonte]

Xaime VI de Escocia, fillo de María Estuardo, ascendeu ao trono inglés, como Xaime I de Inglaterra, en 1603. Carlos I (1625-1649), tentando uniformar o goberno e o culto relixioso de Escocia coa Igrexa de Inglaterra, provocou disturbios. A convocatoria nacional, protestando contra as innovacións eclesiásticas, foi asinada en 1638 e, o mesmo ano, unha asemblea xeral aboliu o episcopado. En agosto de 1642 irrompeu a loita entre Carlos I e seus opoñentes ingleses. Ámbalas partes procuraban obter o apoio dos escoceses, que resolveron axudar a oposición parlamentaria inglesa, en troco dun acordo pola unidade relixiosa con base no presbiterianismo. Os realistas foron derrotados en Inglaterra e en Escocia, e Carlos I rendeuse aos escoceses en 1646. Non chegando a un acordo co rei, os escoceses devolvérono á Inglaterra. O exército inglés, baixo a dirección de Oliver Cromwell, tornárase a maior forza política do reino, preferindo a independencia relixiosa ao presbiterianismo. Convencionais conservadores conseguiron obter do rei un compromiso de estabelecemento do presbiterianismo nos dous reinos por tres anos, e foron á loita en defensa do rei, sendo esmagados en Preston en 1648. O ano seguinte, Carlos I foi executado (1649). En 1651 toda Escocia estaba en poder de Cromwell, que adoptou unha política xusta en relación á relixión conquistada, mais non gañou a simpatía dos escoceses, descontentes cos pesados impostos.

Unión con Inglaterra[editar | editar a fonte]

A comezos do século XVIII a principal razón da política inglesa era asegurar a sucesión do trono británico en caso de non ter descendencia directa. Así segundo a Lei de Establecemento, asinada en 1701, a coroa inglesa, en caso de non ter descendencia directa, pasaría á Casa de Hannóver, de relixión protestante. En 1702 a morte do rei Guillerme III trae o ascenso ao trono de Ana I, a cal non tiña herdeiro á morte do príncipe Guillerme de Gloucester no ano 1700.

No ano 1703 a unión dinástica entre o Reino de Inglaterra e o Reino de Escocia estaba en crise, xa que o Parlamento de Escocia pretendía instaurar con esta crise sucesoria unha dinastía independente, o que supuña a independencia total respecto de Inglaterra. Esta teórica independencia non era desexada por Inglaterra xa que o establecemento dun reino independente escocés podía carrexar unha alianza deste país con algún inimigo dos ingleses, e á súa vez, un ataque contra os seus territorios, polo cal, o problema escocés debía ser neutralizado e garantir a sucesión na Casa de Hannóver. A firma da Acta de Unión de 1707 trae consigo a desaparición do Reino de Inglaterra e do Reino de Escocia e a creación do Reino de Gran Bretaña, disolvéndose así os parlamentos de cada un destes dous reinos e establecendo o Parlamento do Reino Unido con sede no Palacio de Westminster.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]