Lira turca

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Lira turca
Türk lirası en turco
Turkish Lira.PNG
Código: TRY
Ámbito: Flag of Turkey.svg Turquía
Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg República Turca do Norte de Chipre
Símbolo: TL
Fracción: 100 Kuruş
Moedas: 1, 5, 10, 25, 50 kuruş, 1 lira
Billetes: 5, 10, 20, 50, 100, 200 liras
Emisor: Banco Central da República de Turquía
Taxa de troco:
15 de febreiro de 2014
1 EUR = 2,99 TRY
1 USD = 2,18 TRY
Troco actual

A lira (en turco: Türk lirası) é a moeda de curso legal de Turquía e da República Turca do Norte de Chipre. O seu código ISO 4217 é TRY e divídese en 100 kuruş.

Primeira lira, 1844-2005[editar | editar a fonte]

En 1844 introduciuse por primeira vez a lira. Substituíu ao kuruş como unidade monetaria principal, pasando a ser unha subdivisión da lira. O para tamén seguiu utilizándose, tendo a equivalencia de 40 para = 1 kuruş. Ata a década de 1930, as moedas acuñábanse con inscripciones en alfabeto árabe, utilizando پاره para o para, غروش para o kuruş e ليرا para a lira. En occidente, o kuruş era coñecido como "piastra", á vez que en Francia á lira chamáballa "libra" (en francés: livre).

Entre 1844 e 1881 a lira baseábase en dous sistemas: por unha banda equivalía a 6,61519 gramos de ouro puro, ou 99,8292 gramos de prata pura. En 1881 adoptouse o patrón de base en ouro ata 1914. Coa Primeira Guerra Mundial, Turquía abandonou o sistema do ouro e viu como a lira perdeu o seu valor ata principios da década de 1920.

Tras varios períodos de fixación á libra esterlina e ao franco francés, en 1946 a lira fixouse ao dólar estadounidense cunha taxa de cambio de 2,80 TRL = 1 USD. Esta paridade mantívose ata 1960, cando a moeda depreciouse a 9 liras por dólar. Desde 1970 sucedéronse varias taxas de cambio mentres a lira ía perdendo o seu valor.

Debido á inflación crónica acontecida en Turquía desde a década de 1970 ata 1990, a lira experimentou unha severa depreciación no que ao valor refírese. Turquía había ter altas taxas de inflación comparadas a outros países en vías de desenvolvemento, pero nunca sufriu a hiperinflación. Desde as 9 liras por dólar que se cambiaban en 1960, en 2001 un dólar chegou a cambiarse por 1,65 millóns de liras. Este incremento da inflación representa un crecemento do 38% anual.

Nos seus últimos anos, a lira turca logrou estabilizarse e ata o seu valor creceu fronte ao dólar ou ao euro. O Guinness Book of Records clasificou á lira turca como a moeda menos valorada de todo o mundo entre 1995 e 1996 e, de novo, en 1999 ata 2004. O valor da lira deslizouse ata tal punto que unha lira de ouro orixinal podería venderse aproximadamente por 120 millóns de liras anteriores á revaluación de 2005.

Moedas[editar | editar a fonte]

Entre 1844 e 1855 introducíronse as primeiras moedas de 1, 5, 10, 20 e 40 para, ½, 1, 2, 5, 10, 20 kuruş e ¼, ½, 1, 2½ e 5 liras. As denominacións en para acuñáronse en cobre, os kuruş en prata, e as liras en ouro. A produción de moedas de 1 para foi descontinua en 1859, cesando a produción das denominacións máis altas de cobre en 1863 e 1879. En 1899 introducíronse moedas de 5 e 10 para de vellón seguidas, en 1910, de 5, 10, 20 e 40 kuruş de níquel en 1910. A produción de moedas de prata e ouro finalizou como consecuencia da Primeira Guerra Mundial.

En 1922 e 1923, introduciuse un novo sistema monetario composto de moedas de 100 para de bronce-aluminio, 5 e 10 kuruş de bronce-aluminio e 25 kuruş de níquel. Esta serie foi a última en levar inscripcións árabes.

En 1934, acuñouse unha moeda de prata de 100 kuruş, seguida por unha nova serie de moedas ao ano seguinte consistente en 1 kuruş de cuproníquel, 5 e 10 kuruş de prata e 50 kuruş e 1 lira tamén de prata. Entre 1940 e 1942 acuñáronse moedas de 10 para de bronce-aluminio, e foron as últimas moedas desta denominación. O latón substituíu á prata nas moedas de 25 kuruş en 1944, e introducindo novos tipos de 1, 2½, 5, 10 e 25 de latón entre 1947 e 1949. A produción de moedas de 50 kuruş e 1 lira de prata foi descontinua en 1948, acuñándose finalmente 1 lira de cuproníquel en 1957.

Entre 1958 e 1963, introducíronse 1, 5 e 10 Kuruş de bronce, e 25 Kuruş, 1 e 2½ de aceiro seguidos, en 1971, de moedas de 50 Kuruş de aceiro, e 5 liras de aceiro en 1974. O aluminio substituíu ao bronce en 1975. Estas moedas emitíronse ata 1980.

Denominación Emisión Metal Diámetro
(mm)
Peso
(g)
Anverso Reverso
1 Kuruş 1961-1963 Latón 14,10 1,00 Crecente luar - TÜRKİYE CUMHURİYETİ - Rama de roble 1 KURUŞ - Rama de olivo - ano de acuñación
1 Kuruş 1963-1974 Cu+Zn 14,10 1,00 Crecente luar - TÜRKİYE CUMHURİYETİ - Rama de roble 1 KURUŞ - Rama de olivo - ano de acuñación
1 Kuruş 1975-1977 Al 14,10 0,40 Crecente luar - TÜRKİYE CUMHURİYETİ - Rama de roble 1 KURUŞ - Rama de olivo - ano de acuñación
5 Kuruş 1958-1974 Cu+Zn 17,00 2,00 Creciente luar - TÜRKİYE CUMHURİYETİ - Rama de olivo 5 KURUŞ - Rama de carballo - ano de acuñación
5 Kuruş 1975-1977 Al 17,00 0,80 Creciente luar - TÜRKİYE CUMHURİYETİ - Rama de olivo 5 KURUŞ - Rama de carballo - ano de acuñación
10 Kuruş 1958-1974 Cu+Zn 21,00 4,00 Crecente luar - TÜRKİYE CUMHURİYETİ - Rama de carballo 10 KURUŞ - Espiga de trigo - ano de acuñación
10 Kuruş 1975-1977 Al 21,00 1,40 Creciente luar - TÜRKİYE CUMHURİYETİ - Rama de carballo 10 KURUŞ - Espiga de trigo - ano de acuñación
25 Kuruş 1959-1978 Aceiro 22,60 4,00 Muller transportando unha ánfora - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 25 KURUŞ - Espigas de trigo e ramas de olivo - Crecente luar - ano de acuñación
50 Kuruş 1971-1979 Aceiro 25,00 6,00 Muller vestida co traxe rexional - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 50 KURUŞ - Espigas de trigo e ramas de olivo - Crecente luar - ano de acuñación
1 Lira 1959-1980 Acero 27,00 8,00 Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 1 LİRA - Espigas de trigo e ramas de olivo - Crecente luar - ano de acuñación
2½ Liras 1960-1980 Acero 30,00 9,00 Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 2½ LİRA - Espigas de trigo e ramas de olivo - Crecente luar - ano de acuñación
5 Liras 1974-1979 Aceiro 32,50 11,00 Xinete montando a cabalo - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 5 LİRA - Espigas de trigo e ramas de olivo - Crecente luar - ano de acuñación

En 1981, coa inflación crecendo, introducíronse moedas de 1, 5 e 10 liras de aluminio. Posteriormente engadíronse denominacións máis altas: 20, 50 e 100 liras en 1984, 25 liras en 1985, 500 liras en 1988, 1.000 liras en 1990, 2.500 liras en 1991, 5.000 liras en 1992, 10.000 liras en 1994, 25.000 liras en 1995, 50.000 e 100.000 liras en 1999, e 250.000 liras en 2002. Algunhas destas moedas, viron reducido o seu tamaño ou a cantidade de metal debido á inflación.

Denominación Emisión Metal Diámetro
(mm)
Peso
(g)
Anverso Reverso
1 Lira 1981-1989 Al 17,20 1,10 Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 1 LİRA - Espigas de trigo e ramas de olivo - Crecente luar - ano de acuñación
5 Liras 1981-1983 Al 21,00 1,70 Xinete montando a cabalo - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 5 LİRA - Espigas de trigo e ramas de olivo - Crecente luar - ano de acuñación
5 Liras 1984-1989 Al 21,00 1,70 Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 5 LİRA - Espigas de trigo e ramas de olivo - Crecente luar - ano de acuñación
10 Liras 1981-1983 Al 25,00 2,40 Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 10 LİRA - Espigas de trigo e ramas de olivo - Crecente luar - ano de acuñación
10 Liras 1984-1989 Al 25,00 2,40 Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 10 LİRA - Espigas de trigo e ramas de olivo - Crecente luar - ano de acuñación
20 Liras 1984-1989 Cu+Ni 23,50 6,70 Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 20 LİRA - Espigas de trigo e ramas de olivo - Crecente luar - ano de acuñación
25 Liras 1985-1989 Al 27,00 2,80 Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 25 LİRA - Espigas de trigo e ramas de olivo - Crecente luar - ano de acuñación
50 Liras 1984-1987 Cu+Ni 26,80 9,00 Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 50 LİRA - Espigas de trigo e ramas de olivo - Crecente luar - ano de acuñación
50 Liras 1988-1994 Latón 18,75 3,30 Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 50 LİRA - Espigas de trigo e ramas de olivo - Crecente luar - ano de acuñación
100 Liras 1984-1988 Cu+Ni 29,60 11,00 Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 100 LİRA - Espigas de trigo e ramas de olivo - Crecente luar - ano de acuñación
100 Liras 1988-1994 Latón 20,75 4,10 Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 100 LİRA - Espigas de trigo e ramas de olivo - Crecente luar - ano de acuñación
500 Liras 1989-1997 Latón 23,75 6,10 Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 500 LİRA - Espigas de trigo e ramas de olivo - Crecente luar - ano de acuñación
1.000 Liras 1990-1994 Latón 25,50 8,10 Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 1000 LİRA - Espigas de trigo - Crecente luar - ano de acuñación
1.000 Liras 1995-1997 Latón 17,00 3,00 Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 1000 LİRA - Espigas de trigo - Crecente luar - ano de acuñación
2.500 Liras 1991-1997 Latón 27,50 9,30 Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 2500 LİRA - Rama de plátano - Crecente luar - ano de acuñación
5.000 Liras 1992-1994 Latón 28,75 10,30 Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 5000 LİRA - Tulipanes - Crecente luar - ano de acuñación
5.000 Liras 1995-1999 Latón 19,50 6,00
3,50
Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 5000 LİRA - Tulipans - Crecente luar - ano de acuñación
10.000 Liras 1994-1998 Latón 23,50 9,75
6,75
Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 10 BİN LİRA - Clavel - Crecente luar - ano de acuñación
25.000 Liras 1995-2000 Latón 26,00 11,00 Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 25 BİN LİRA - Rosa - Crecente luar - ano de acuñación
50.000 Liras 1996-2000 Latón 28,00 11,70 Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 50 BİN LİRA - Hojarasca de plátano - Crecente luar - ano de acuñación
50.000 Liras 2001 Latón 17,75 3,20 Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 50 BİN LİRA - Crecente luar - ano de acuñación
100.000 Liras 1999-2000 Latón 21,00 4,60 Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 100 BİN LİRA - Crecente luar - ano de acuñación
250.000 Liras 2002 Latón 23,50 6,40 Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 250 BİN LİRA - Crecente luar - ano de acuñación

Billetes[editar | editar a fonte]

O Banco Imperial Otomán emitiu por primeira vez papel moeda coñecido como kaime en 1862, en denominacións de 200 kuruş. Os billetes tiñan textos en turco e francés. En 1873 engadíronse billetes de 1, 2 e 5 liras. Máis tarde, en 1876, engadíronse outros billetes de denominacións máis pequenas de 1, 5, 10, 20, 50 e 100 kuruş. En 1908, engadíronse denominacións de 50 e 100 liras.[1]

Desde 1912, o Ministerio de Economía emitiu papel moeda. Ao principio os billetes emitíronse en denominacións de 5 e 20 kuruş, ¼, ½, 1 e 5 liras, seguidos ao ano seguinte por billetes de 1 e 2½ kuruş, 10, 25, 50, 100 e 500 liras. En 1914 engadíronse os billetes de 1.000 liras e, en 1917, emitíronse selos de correos a modo de diñeiro de 5 e 10 para que se adherían a un cartón.[2]

En 1926, o Ministerio de Economía introduciu os primeiros billetes en nome da República de Turquía en denominacións de 1, 5, 10, 50, 100, 500 e 1.000 liras. Estes billetes foron os últimos en imprimirse en francés e turco (con escritura árabe). Cada billete tiña o retrato de Mustafa Kemal Atatürk.

Entre 1937 e 1939, o Banco Central de Turquía introduciu novos billetes con textos en turco en alfabeto latino e co retrato do presidente İsmet İnönü. Estes billetes tiñan denominacións de 2½, 5, 10, 50, 100, 500 e 1.000 liras. Os billetes de 1 lira se reintroduciron en 1942, seguidos dos de 50 kuruş que non se emitiron desde a II Guerra Mundial en 1944. Trala guerra estas dúas últimas emisións foron substituídas por moedas.

A comezos da década de 1950, Atatürk volveu aparecer nos billetes. En 1960 os billetes de 2½ liras substituíronse por moedas. O mesmo ocorreu cos billetes de 5 liras en 1974 e 10 liras en 1981. Durante os anos 80 e 90 introducíronse billetes de denominacións máis altas: 5.000 liras en 1981, 10.000 liras en 1982, 20.000 liras en 1988, 50.000 liras en 1989, 100.000 liras en 1991, 250.000 liras en 1992, 500.000 liras en 1993, 1 millón de liras en 1995, 5 millóns en 1997, 10 millóns en 1999 e 20 millóns en 2001.

Os billetes con denominacións máis altas do sétimo grupo de emisión (a partir de 250.000 liras) pódense cambiar aínda por billetes de novas liras (co cambio de 1.000.000 a 1) nas oficinas de Banco Central de Turquía ata o 31 de decembro de 2015. Os billetes de 50.000 liras deixaron de cambiarse en novembro de 2009 e os de 100.000 liras o 4 de novembro de 2011.

1er Grupo de Emisión: 1927-1939
Denominación Cor predominante Dimensións Descrición do anverso Descrición do reverso
1 Lira Verde oliva 166 x 90 mm 1 LIVRE TURQUE - تورك ليراسي ١ - Parlamento turco - Cidadela de Ankara - Granjero arando 1 LIVRE TURQUE - تورك ليراسي ١ - Antigo edificio do Primeiro Ministro
5 Liras Azul 170 x 94 mm 5 LIVRES TURQUES - تورك ليراسي ٥ - Parlamento turco - Ciudadela de Ankara - Lobo gris 5 LIVRES TURQUES - تورك ليراسي ٥ - Ponte en Ankara
10 Liras Violeta 175 x 99 mm 10 LIVRES TURQUES - تورك ليراسي ١٠ - Atatürk 10 LIVRES TURQUES - تورك ليراسي ١٠ - Cidadela de Ankara
50 Liras Marrón 185 x 108 mm 50 LIVRES TURQUES - تورك ليراسي ٥٠ - Atatürk 50 LIVRES TURQUES - تورك ليراسي ٥٠ - Afyonkarahisar
100 Liras Verde oliva 189 x 112 mm 100 LIVRES TURQUES - تورك ليراسي ١٠٠ - Atatürk 100 - ١٠٠ - Aldea
500 Liras Marrón 194 x 120 mm 500 LIVRES TURQUES - تورك ليراسي ٥٠٠ - Atatürk - Gökmedrese de Sivas 500 LIVRES TURQUES - تورك ليراسي ٥٠٠ - Sivas
1.000 Liras Azul 201 x 124 mm 1000 LIVRES TURQUES - تورك ليراسي ١٠٠٠ - Atatürk 1000 LIVRES TURQUES - تورك ليراسي ١٠٠٠ - Ferrocarril de Sakarya
6º Grupo de Emisión: 1970
Denominación Cor predominante Dimensións Descrición do anverso Descrición do reverso
5 Liras Violeta 135 x 60 mm 5 - BEŞ TÜRK LİRASI - Atatürk 5 - BEŞ TÜRK LİRASI - Cascadas do río Manavgat
10 Liras Verde 140 x 65 mm 10 - ON TÜRK LİRASI - Atatürk 10 - ON TÜRK LİRASI - Torre de Leandro, Estambul
20 Liras Vermello/Marrón 143 x 66 mm 20 - YİRMİ TÜRK LİRASI - Atatürk 20 - YİRMİ TÜRK LİRASI - Anıtkabir, Ankara
50 Liras Marrón 160 x 71 mm 50 - ELLİ TÜRK LİRASI - Atatürk 50 - ELLİ TÜRK LİRASI - Fuente de mármore do Palacio de Topkapı
100 Liras Verde/Marrón 170 x 77 mm 100 - YÜZ TÜRK LİRASI - Atatürk 100 - YÜZ TÜRK LİRASI - Monte Ararat
500 Liras Azul/Verde oliva 170 x 80 mm 500 - BEŞYÜZ TÜRK LİRASI - Atatürk 500 TÜRK LİRASI - Puerta principal da Universidade de Estambul
1.000 Liras Violeta 170 x 82 mm 1000 - BİN TÜRK LİRASI - Atatürk 1000 TÜRK LİRASI - Puente del Bósforo
7º Grupo de Emisión: 1980-2005
Denominación Cor predominante Dimensións Descrición do anverso Descrición do reverso
10 Liras Verde/Rosa 122 x 55 mm 10 - ON TÜRK LİRASI - Atatürk 10 - ON TÜRK LİRASI - Atatürk con estudantes
100 Liras Vermello/Marrón 131 x 61 mm 100 - YÜZ TÜRK LİRASI - Atatürk 100 - YÜZ TÜRK LİRASI - Mehmet Akif Ersoy - Casa natal - Himno turco
500 Liras Azul 140 x 72 mm 500 - BEŞYÜZ TÜRK LİRASI - Atatürk 500 - BEŞYÜZ TÜRK LİRASI - Torre do Reloxo, Esmirna
1.000 Liras Violeta 140 x 72 mm 1000 - BİN TÜRK LİRASI - Atatürk 1000 - BİN TÜRK LİRASI - Mehmed II - Antigua Estambul
5.000 Liras Marrón/Laranxa/Azul 140 x 72 mm 5000 - BEŞ BİN TÜRK LİRASI - Atatürk 5000 TÜRK LIRASI - Mausoleo de Mevlevi, Konya
5.000 Liras Marrón/Verde 146 x 72 mm 5000 - BEŞ BİN TÜRK LİRASI - Atatürk 5000 TÜRK LIRASI - Mevlana
5.000 Liras Marrón/Verde 146 x 72 mm 5000 - BEŞ BİN TÜRK LİRASI - Atatürk 5000 TÜRK LIRASI - Central térmica de Afşin
10.000 Liras Violeta 170 x 82 mm 10000 - ON BİN TÜRK LİRASI - Atatürk 10000 - ON BİN TÜRK LİRASI - Mimar Sinan - Mezquita de Selim, Edirne
20.000 Liras Vermello/Violeta 152 x 76 mm 20000 - YİRMİ BİN TÜRK LİRASI - Atatürk 20000 - YİRMİ BİN TÜRK LİRASI - Edificio do Banco Central de Turquía
50.000 Liras Verde 152 x 76 mm 50000 - ELLİ BİN TÜRK LİRASI - Atatürk 50000 - ELLİ BİN TÜRK LİRASI - Gran Asamblea Nacional de Turquía
100.000 Liras Marrón/Verde 158 x 76 mm 100000 - YÜZ BİN TÜRK LİRASI - Atatürk 100000 - YÜZ BİN TÜRK LİRASI - Atatürk con estudantes
250.000 Liras Azul 158 x 76 mm 250000 - İKİYÜZELLİ BİN TÜRK LİRASI - Atatürk 250000 - İKİYÜZELLİ BİN TÜRK LİRASI - Torre Vermella, Alanya
500.000 Liras Violeta 160 x 76 mm 500000 - BEŞYÜZ BİN TÜRK LİRASI - Atatürk 500000 - BEŞYÜZ BİN TÜRK LİRASI - Monumento á Batalla de Galípoli, Çanakkale
1.000.000 Liras Vermello/Azul/Verde 160 x 76 mm 1000000 - BİR MİLYON TÜRK LİRASI - Atatürk 1000000 - BİR MİLYON TÜRK LİRASI - Presa de Atatürk
5.000.000 Liras Amarelo 162 x 76 mm 5000000 - BEŞ MİLYON TÜRK LİRASI - Atatürk 5000000 - BEŞ MİLYON TÜRK LİRASI - Anıtkabir, Ankara
10.000.000 Liras Vermello 162 x 76 mm 10000000 - ON MİLYON TÜRK LİRASI - Atatürk 10000000 - ON MİLYON TÜRK LİRASI - Mapa de Piri Reis
20.000.000 Liras Verde 162 x 76 mm 20000000 - YİRMİ MİLYON TÜRK LİRASI - Atatürk 20000000 - YİRMİ MİLYON TÜRK LİRASI - Ruinas de Éfeso

Nova lira, 2005-[editar | editar a fonte]

A finais de decembro de 2003, a Gran Asemblea Nacional de Turquía aprobou unha lei que permitía eliminar seis ceros da lira para crear unha nova moeda. O 1 de xaneiro de 2005 introduciuse esta nova moeda que substituía á primeira lira (que estivo en circulación ata finais de 2005) cunha taxa de cambio de 1 millón de liras antigas (código ISO 4217: TRL) por unha nova lira.

Durante o período de transición, entre o 1 de xaneiro de 2005 e o 31 de decembro de 2008, esta moeda foi nomeada de forma oficial como "nova lira turca" (en turco: yeni türk lirası e abreviada como YTL. Esta lira está dividida en 100 kuruş novos (en turco: yeni kuruş). Finalmente o 1 de xaneiro de 2009, a palabra "novo/a eliminouse de todas as moedas e billetes, chamándose de novo "lira turca" de forma oficial, e abreviada como TL.

Moedas[editar | editar a fonte]

2005-2008[editar | editar a fonte]

Durante o período de transición, entre o 1 de xaneiro de 2005 e o 31 de decembro de 2008, a lira era coñecida como "nova lira turca". En 2005 introducíronse as novas moedas en denominacións de 1, 5, 10, 25 e 50 kuruş novos e 1 nova lira.

Imaxe Denominación Metal Diámetro
(mm)
Peso
(g)
Grosor
(mm)
Canto Anverso Reverso
Anel Centro
TUR-1nk.jpg 1 Kuruş Cu+Zn 17,00 2,70 1,35 Liso Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 1 YENİ KURUŞ - Crecente luar - ano de acuñación
TUR-5nk.jpg 5 Kuruş Cu+Ni+Zn 17,00 2,95 1,65 Liso Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 5 YENİ KURUŞ - Crecente luar - ano de acuñación
TUR-10nk.jpg 10 Kuruş Cu+Ni+Zn 19,25 3,85 1,70 Liso Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 10 YENİ KURUŞ - Crecente luar - ano de acuñación
TUR-25nk.jpg 25 Kuruş Cu+Ni+Zn 21,50 5,30 1,90 Estriado Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 25 YENİ KURUŞ - Crecente luar - ano de acuñación
TUR-50nk.jpg 50 Kuruş Cu+Ni+Zn Cu+Ni 23,85 7,00 1,90 Estriado Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 50 YENİ KURUŞ - Crecente luar - ano de acuñación
TUR-1nl.jpg 1 Lira Cu+Ni Cu+Ni+Zn 26,15 8,50 1,95 Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 1 YENİ TÜRK LİRASI - Crecente luar - ano de acuñación

2009-[editar | editar a fonte]

Desde o 1 de xaneiro de 2009 a palabra "novo/a eliminouse de todas as moedas. Como consecuencia, introduciuse unha nova serie de moedas con novos deseños e algúns cambios nas aleacións das moedas de 50 kuruş e 1 lira.

Imaxe Denominación Metal Diámetro
(mm)
Peso
(g)
Grosor
(mm)
Canto Anverso Reverso
Anel Centro
1kr reverse.png 1kr obverse.png 1 Kuruş Cu+Zn 16,50 2,20 1,35 Liso Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 1 KURUŞ - Tulipanes - Crecente luar - ano de acuñación
5kr reverse.png 5kr obverse.png 5 Kuruş Cu+Ni+Zn 17,50 2,90 1,65 Liso Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 5 KURUŞ - Crecente luar - ano de acuñación
10kr reverse.png 10kr obverse.png 10 Kuruş Cu+Ni+Zn 18,50 3,15 1,65 Liso Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 10 KURUŞ - Crecente luar - ano de acuñación
25kr reverse.png 25kr obverse.png 25 Kuruş Cu+Ni+Zn 20,50 4,00 1,65 Estriado Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 25 KURUŞ - Crecente luar - ano de acuñación
50kr reverse.png 50kr obverse.png 50 Kuruş Cu+Ni Cu+Ni+Zn 23,85 6,80 1,90 Estriado Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 50 KURUŞ - Ponte do Bósforo - Mapa das partes europea e asiática de Turquía - Crecente luar - ano de acuñación
1TL reverse.png 1TL obverse.png 1 Lira Cu+Ni+Zn Cu+Ni 26,15 8,20 1,95 T.C.
Tulipán
Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYETİ 1 TÜRK LİRASI - Crecente luar - ano de acuñación

Billetes[editar | editar a fonte]

2005-2008[editar | editar a fonte]

Durante este período, emitíronse os billetes do oitavo grupo de emisión denominados en novas liras. Os seus denominacións foron de 1, 5, 10, 20, 50 e 100 liras novas. Mentres que as primeiras catro denominacións foron substituíndo aos antigos billetes, os únicos billetes que non tiñan equivalencia na nova moeda eran os de 50 e 100 liras. Todos os billetes teñen un deseño similar ao das series anteriores, no que aparece Mustafa Kemal Atatürk en distintas etapas da súa vida e as imaxes de varios edificios importantes e lugares históricos de Turquía.

Imaxe do anverso Imaxe do reverso Denominación Cor predominante Dimensións Descrición do anverso Descrición do reverso
1 YTL ön.jpg 1 YTL arka.jpg 1 Lira Granate/Azul 160 x 76 mm 1 - BİR YENİ TÜRK LİRASI - Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI 1 - BİR YENİ TÜRK LİRASI - Presa de Atatürk, no sueste de Anatolia - TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI
5 YTL ön.jpg 5 YTL arka.jpg 5 Liras Amarelo 162 x 76 mm 5 - BEŞ YENİ TÜRK LİRASI - Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI 5 - BEŞ YENİ TÜRK LİRASI - Mausoleo de Anıtkabir, en Ankara - TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI
10 YTL ön.jpg 10 YTL arka.jpg 10 Liras Vermello 162 x 76 mm 10 - ON YENİ TÜRK LİRASI - Atatürk - Bandeira de Turquía - TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI 10 - ON YENİ TÜRK LİRASI - Mapa de Piri Reis - TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI
20 YTL ön.jpg 20 YTL arka.jpg 20 Liras Verde 162 x 76 mm 20 - YİRMİ YENİ TÜRK LİRASI - Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI 20 - YİRMİ YENİ TÜRK LİRASI - Ruínas de Éfeso - TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI
50 YTL ön.jpg 50 YTL arka.jpg 50 Liras Laranxa 152 x 81 mm 50 - ELLİ YENİ TÜRK LİRASI - Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI 50 - ELLİ YENİ TÜRK LİRASI - Capadocia - TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI
100 YTL ön.jpg 100 YTL arka.jpg 100 Liras Azul 158 x 81 mm 100 - YÜZ YENİ TÜRK LİRASI - Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI 100 - YÜZ YENİ TÜRK LİRASI - Palacio de Ishak Pasha, na provincia de Ağrı - TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI

2009-[editar | editar a fonte]

O 1 de xaneiro de 2009 entrou en circulación o noveno grupo de emisión. A serie anterior será de curso legal ata o 31 de decembro de 2009, aínda que pasada esta data os billetes poderán cambiarse nas distintas oficinas do Banco Central ata o 31 de decembro de 2019. Todos os billetes desta nova serie eliminan a palabra "novo/a" da denominación, e inclúen un novo billete de 200 liras. Os novos billetes teñen distintos tamaños para previr a falsificación. Outro cambio foi substituír os lugares e edificios históricos turcos dos reversos por personalidades ilustres do país.[3] The dominant color of the 5 Turkish lira banknote has been determined as "purple" on second series of current banknotes.[4]

Imaxe do anverso Imaxe do reverso Denominación Cor predominante Dimensións Descrición do anverso Descrición do reverso
5 Türk Lirası front.jpg 5 Türk Lirası reverse.jpg 5 Liras Marrón 130 x 64 mm 5 - BEŞ YENİ TÜRK LİRASI - Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI 5 - BEŞ YENİ TÜRK LİRASI - Aydın Sayılı - Hélice do ADN - Átomo - TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI
10 Türk Lirası front.jpg 10 Türk Lirası reverse.jpg 10 Liras Rojo 136 x 64 mm 10 - ON YENİ TÜRK LİRASI - Atatürk - Bandeira de Turquía - TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI 10 - ON YENİ TÜRK LİRASI - Cahit Arf - Ecuación de Arf - Ábaco - Sistema binario - TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI
20 Türk Lirası front.jpg 20 Türk Lirası reverse.jpg 20 Liras Verde 142 x 68 mm 20 - YİRMİ YENİ TÜRK LİRASI - Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI 20 - YİRMİ YENİ TÜRK LİRASI - Kemaleddin - Universidade de Gazi - Acueduto - TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI
50 Türk Lirası front.jpg 50 Türk Lirası reverse.jpg 50 Liras Laranxa 148 x 68 mm 50 - ELLİ YENİ TÜRK LİRASI - Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI 50 - ELLİ YENİ TÜRK LİRASI - Fatma Aliye Topuz - Flores - TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI
100 Türk Lirası front.jpg 100 Türk Lirası reverse.jpg 100 Liras Azul 154 x 72 mm 100 - YÜZ YENİ TÜRK LİRASI - Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI 100 - YÜZ YENİ TÜRK LİRASI - Buhurizade Itri - Notas e instrumentos musicais - TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI
200 Türk Lirası front.jpg 200 Türk Lirası reverse.jpg 200 Liras Violeta 160 x 72 mm 200 - İKİYÜZ YENİ TÜRK LİRASI - Atatürk - TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI 200 - İKİYÜZ YENİ TÜRK LİRASI - Yunus Emre - Mausoleo - TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI

A nova lira turca como divisa da República Turca do Norte de Chipre[editar | editar a fonte]

Trala división da illa en 1974, os turco-chipriotas adoptaron a Lira turca pero a Libra chipriota foi legal ata maio de 1983. Actualmente a Libra chipriota é considerada unha moeda estranxeira suxeita ás regulacións do cambio pero é usada no Mercado paralelo xunto á libra esterlina e ao dólar de Estados Unidos.

As autoridades do Banco Central da República Turca do Norte de Chipre difunde diariamente os índices de cambio baseados sobre os datos provistos polo Banco Central de Turquía. Como consecuencia da alta inflación de Turquía, a depreciación foi importada ao norte de Chipre. Foron particulares as dificultades no ano 1994, cando a Lira turca perdeu a metade do seu valor en dólares. Isto fixo evaluar á República Turca do Norte de Chipre adoptar unha moeda máis estable.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. "Tarihçe". Turkish State Mint. http://www.darphane.gov.tr/tr/content.php?parent_id=174&content_id=174. Consultado o 30 May 2013.
  2. "Tarihçe". Turkish State Mint. http://www.darphane.gov.tr/tr/content.php?parent_id=174&content_id=174. Consultado o 30 May 2013.
  3. "Türk Lirası’nda yeni yüzler" (en Turkish). NTV-MSNBC. Anadolu Agency. 3 October 2008. http://www.ntvmsnbc.com/news/461129.asp. Consultado o 22 March 2012.
  4. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasi (Central Bank of the Republic of Turkey) (2 April 2013). "Press Release on the Issue of E-9 Emission Group II. Series Turkish Lira Banknotes". TCMB. http://www.tcmb.gov.tr/yeni/announce/2013/ANO2013-15.htm. Consultado o 4 September 2013.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Lira turca