Camellia

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Camelia (xénero Camellia)
Camellia sinensis
Camellia sinensis
Clasificación científica
Reino: Plantae
División: Magnoliophyta
Clase: Magnoliopsida
Orde: Ericales
Familia: Theaceae
Tribo: Theeae
Xénero: Camellia
L.
Especies

Ver texto.

Camellia japonica

Camellia é un xénero de plantas da familia Theaceae que producen as flores coñecidas como camelias. O xénero Camellia inclúe moitas plantas ornamentais e a planta do . A Camellia japonica é moi cultivada como especie ornamental en Galicia e, moi particularmente nas Rías Baixas, onde a climatoloxía e acidez do solo favorecen o su cultivo e inducen unha longa floración.

Características[editar | editar a fonte]

Todas as especies son arbustos e pequenas árbores que poden acadar os 10 m de altura. A follaxe é perenne, con follas coriáceas, dun verde escuro brillante, enteiras, puntiaguadas e de bordos enteiros ou lixeiramente serrados.

As flores son xeralmente grandes, con cinco sépalos e cinco pétalos (téñense conseguido híbridos con dobre ou múltiple corola e gran cantidade de pétalos), as cores varían do branco ao vermello pasando polo rosa e, ocasionalmente, poden aparecer combinadas no mesmo pé e incluso manchadas nesas tonalidades.

A especie máis extendida en xardinería é C. japónica. Nativa do Xapón e Corea, dela deriva a variedade Adolphe Audusson, indicada para cultivo en interiores. Das follas de C. sinensis obtense .

O xénero foi descrito polo naturalista sueco Carl von Linné na súa obra magna Species Plantarum, e bautizado en homenaxe ao misioneiro xesuíta Georg Kamel. Algunhas especies deste xénero pertencían ao xénero Thea, mais este epíteto foi sinonimizado con Camellia cando se observou que Camellia e Thea non presentaban diferenzas significativas entre si.

Historia[editar | editar a fonte]

Oriente[editar | editar a fonte]

Todas as especies de Camellia son designadas, na China, pola palabra mandarina "chá" (茶), complementada por algún termo que, xeralmente, caracteriza o seu hábitat ou as súas peculiaridades morfolóxicas. As camelias cultivábanse nos xardíns da China e do Xapón dende hai séculos, moito antes da súa chegada a Europa. O botánico alemán Engelbert Kaempfer informou[1] da "Rosa do Xapón", como el lle chamou, unha planta que medraba brava en fragas, pero que moitas variedades foran seleccionadas para os xardíns orientais. Dixo que a planta tiña 900 nomes no Xapón. As primeiras representacións que os occidentais ollaron das camelias foi nas frecuentes pinturas das porcelanas chinesas.

Ocidente[editar | editar a fonte]

A primeira camelia da que se teñen referencias en Inglaterra, foi cultivada en Essex polo Lord Robert Petre en 1739. O seu xardineiro, James Gordon, foi o primeiro en comercializar camelias en occidente do seu alcouve preto de Londres.

Coa expansión do comercio do té a finais do século XVIII, novas variedades entraron en Inglaterra a través da British East India Company. Contra o 1819, vinte e cinco camelias floreceran en Inglaterra, cando apareceu o primeiro monográfico escrito por Samuel Curtis, A Monograph on the Genus Camellia, onde aparecían ilustracións a toda cora. Pola década de 1840, as camelias estaban moi de moda na Gran Bretaña. Isto inspirou a moitos artistas da época. Alexandre Dumas veuse influenciado pola morte moi ceda da cortesana parisiense Marie Duplessis en 1847, cando escribiu A Dama das Camelias. Verdi baseouse na obra de Dumas para compor La traviata.

Galicia[editar | editar a fonte]

Flor de camellia japonica, común en Galicia.

As camelias máis antigas que se coñecen en Galicia e que aínda sobreviven son as do parque Castrelos (Quiñones de León) en Vigo. O xardín créase en tempos do primeiro marqués de Alcedo, existindo constancia de que o marqués de Loureiro en 1860 cultivara as primeiras camelias provenientes do seu alcouve de Portugal. O cultivo continuou co noveno Marqués de Valladares, a cargo de persoal inglés. Desa época conservamos un impresionante exemplar de C. japonica no xardín de buxos inglés na parte traseira do pazo. [2] Autores coma Rosalía, Curros Enríquez, Pondal, Pardo-Bazán, Fernández Flórez ou Cunqueiro mencionan á camelia nas súas obras.

"As dez virtudes da camelia:Son todas éstas: Lonxevidade; inmutabilidade; continuidade; resurrección; pureza; beleza; coorido; tesón; servicio e utilidade". Álvaro Cunqueiro.

A camelia en Galicia hoxe[editar | editar a fonte]

En Galicia abundan os exemplares de Camellia japonica e, en menor número, os de Camellia sasanqua e Camellia reticulata. Todas estas especies son arboriñas ou arbustos de follas persistentes, opostas, coriáceas e lustrosas. A Camellia saluenensis e maila Camellia oleifera, e outras especies que teñen importancia para a formación de híbridos, non son moi coñecidas en Galicia[3].

A camelia é a árbore de xardinaría por excelencia nas Rías Baixas. Aparece en moitísimos xardíns privados e públicos, e é común atopala coma especie de alineación das rúas, sendo moi frecuente en Vigo, onde incluso ten unha rúa co seu nome (Avenida das Camelias). Hai en Galicia un circuíto de xardíns, vencellados á cultura da camelia, de interese histórico e artístico. A ruta é[4]:

  1. Pazo-Museo Quiñones de León de Vigo.
  2. Parque do Castro de Vigo.
  3. Castelo de Soutomaior.[5]
  4. Pazo de Lourizán de Pontevedra.
  5. Pazo da Saleta de Nogueira, Meis.
  6. Pazo de Quinteiro da Cruz de Ribadumia.
  7. Pazo de Rubiáns, Vilagarcía de Arousa.
  8. Casa-Museo de Rosalía de Castro en Padrón
  9. Pazo de Oca, na Estrada
  10. Pazo de Santa Cruz de Ribadulla, Vedra.
  11. Pazo de Mariñán de Bergondo.

Algunhas especies[editar | editar a fonte]

Imaxe dunha camelia

Imaxes de camelias en Galicia[editar | editar a fonte]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Kaemfer, Amoenitates exoticae, 1712, noted by Alice M. Coats, Garden Shrubs and Their Histories (1964) 1992, s.v. "Camellia".
  2. [1]
  3. Camelias en Galicia - http://www.camelias.net/textesp.htm
  4. Turgalicia (2012). "Ruta da Camelia". http://www.turgalicia.es/portada-da-ruta-da-camelia?langId=gl_ES. Consultado o 3 de xuño de 2013.
  5. "...algúns dos exemplares máis antigos de camelia japonica da comunidade ... ata chegar aos 500 exemplares..."

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Wikispecies-logo.svg
Wikispecies posúe unha páxina sobre: Camellia
Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Camellia

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]