Trimurti

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter.
A Trimurti dos tres deuses hindús: Brahmā, Vishnu e Śiva (de esquerda a dereita) nas grutas de Ellora
Un tipo de representación da Trimurti amosa tres cabezas nun pescozo e, de cotío, incluso tres caras nunha cabeza mirando cada unha en cadan súa dirección.

A Trimurti (‘tres formas’; sánscrito: त्रिमूर्तिः) é un concepto do hinduísmo no que as funcións cósmicas da creación, mantemento e destrución (ou a disolucións que precede a creación) están personificadas nas formas de Brahmā o creador, Vishnu o mantedor ou preservador e Śhiva o destrutor ou transformador, un triplo aspecto da divinidade.[1]. A estas tres deidades chámaselles "a tríade hindú" ou "a grande trindade" adoito descrita coma "Brahma-Vishnu-Maheshwara". É dicir os tres deuses cardinais que representan srusti (creación), sthiti (conservación) e pralaya (destrución). Parece que este concepto desenvolveuse durante o período medieval. No hinduismo, os procesos de creación e destrución son como un bucle infinito, que non teñen nin principio nin fin.[2]

A tríada de deidades[editar | editar a fonte]

Brahma[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Brahma.
Brahma o Mahabharata

Como parte da mitoloxía hindú, Brahma é considerado como a deidade suprema que actúa como creador do mundo, e, xa que logo, en virtude do seu cargo, é o primeiro da tríada de deidades. Sendo o creador do universo, Brahma é o primeiro antes de Vishnu, o arqueiro e preservador, e Śhiva, o destructor, pero ao mesmo tempo, os investigadores sinalan que os suxeitos nos mitos e lendas da antiga India, do mesmo xeito que a proporción das responsabilidades funcionais non sempre son respectadas e frecuentemente son suxeitos a modificacións ou sincretismos. Sobre esta base, nas versións épicas arcaicas, nos textos máis antigos da mitoloxía hindú, tres destas características se correlacionaron únicamente con Brahma. Ademais, cabo sinalar que os aspectos incluídos na tríada de deidades Brahma, en contraste con Vishnu e Śhiva, é a esencia da máis abstracta e involúcrase en menor medida nas historias, mitos e lendas. Nestes casos, cando Brahma segue aparecendo na mitoloxía, a súa función é moi especializada e ten un carácter máis xeral -na medida en que, nalgúns temas, en lugar de Brahma no mesmo acto está o papel de Vishnu ou Śhiva, que finalmente expulsaron a Brahma do centro de historias mitolóicas do hinduismo. Con todo, o papel de Brahma entre bastidores é considerado como moi importante para a relixión hindú.

En termoss xerais, cando se fai un intento de evaluar a imaxe mitolóxica de Brahma, o investigador debe prestar especial atención nas orixes desta imaxe. Posiblemente a xenealoxía de Brahma implica que o concepto abstracto dunha deidade podería preceder un concepto particular, que correspondía a unha estrutura ritual ou principio universal, isto, en particular, mediante o estudo das fontes, segundo a cal nos Vedas o termo neutro «brahmán» inicialmente correlacionase cunha oración-fórmula ou unha expresión verbal dun principio universal, e máis tarde chegou a ser utilizado ata para referirse a este mesmo principio. Máis tarde, este mesmo concepto podería ser obxecto de personalización na forma dun Deus en particular.

Vishnu[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Vishnu.
Figura do Señor Vishnu no templo Chattarpur

Aínda que nos himnos védicos Vishnu non é unha das divinidades máis importantes, o seu lugar no Trimurti é moi importante. No brahmanah a súa importancia aumenta lixeiramente, pero a cifra de importancia primordial atópase só nas epopeas e os Puranas. A etimoloxía do seu nome non é do todo clara, algúns expertos suxiren que ten unha orixe indoeuropea. Anteriormente baseado nos mitos dos "tres pasos" de Vishnu, interprétase como unha representación metafórica do sol, segundo a mitoloxía europea suponse que Vishnu era orixinalmente un deus, pai do sol (Dieus), no presente este punto de vista é controvertido. Como parte dunha tríada de deuses Vishnu actúa como gardián do universo, a pesar do feito de que o creador do mundo é Brahma, e en consecuencia, unha figura máis importante neste contexto. O concepto de Trimurti ten a maioría das súas representacións nos Puranas, e empatado no lugar máis alto da tríada esta Vishnu. Nestes casos proclamouse o fundamento e a esencia do ser, do seu orixe e do absoluto. Puntos de vista similares están presentes e descríbense na épica, onde Vishnu ou as seus avatares actúan como os personaxes centrais. Nalgúns temas mitolóxicos, por exemplo, o mundo é tratado como unha forma da existencia de Vishnu, mentres que outros atribúen a esta deidade un papel importante na rexeneración do mundo tralo fin do universo.

Á súa vez, os mitos sobre os avatares de Vishnu céntranse principalmente nas razóns da súa vitoria sobre a deidade maligna (pola que, de feito, toma unha forma particular). Independentemente de, exactamente, que tipo de manifestacións de Vishnu se tratan nunha historia en particular, en cada caso personifica a boa enerxía do universo e o cosmos. Con todo, a presentación desta enerxía nuns determinados sistemas filosóficos e relixiosos ou conceptos mitolóxicos caracterízanse por certas diferenzas: a gama de manifestacións pode variar algo do absoluto, o que non se pode describir, ata un tipo de Deus persoal que é obxecto dun forte vínculo emocional por parte de calquera persoa. Hai que ter en conta que, por exemplo, o Vishnu da mitoloxía épica identificase gradualmente cunha serie de diferentes imaxes.

Shiva[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Shiva.
O Deus Shiva. Illas Mauricio

A aparición do Señor Shiva no panteón como unha deidade independente tivo lugar bastante tarde -no século II antes de Cristo-, pero o culto deste deus existía moito antes desa data. En particular, a imaxe prototípica asociada a Shiva, atópase nas iconas do terceiro ao segundo milenio antes de Cristo. Moitas das características e funcións específicas de Shiva, no Vedas, asociáronse coa deidade Rudra, máis tarde converteuse no nome principal, intercambiando lugares co mesmo eufemismo. Desde fai moito houbo unha asimilación desta imaxe na que se uniron varias características, ás veces moi contradictorias (ira, a graza, etc). Ase mesmo, por exemplo, no Shaiva esta é a deidade suprema e representa tanto a destrución como a creación, así como o principio do tempo.

Os investigadores sinalan que os aspectos da imaxe de Shiva, que están dereitamente relacionados co seu papel creativo, atopan a súa encarnación metafórica nun dos seus personaxes principais, que corresponde ao masculino -lingam. O principal obxecto do culto de Shiva, respectivamente, son as imaxes en forma de columnas de pedra linga, que, á súa vez, atópase situada no símbolo do feminino -ioni. Algúns conceptos filosóficos e relixiosos que conteñen este conxunto de carácteres son sobre todo o símbolo metafórico da creación.

Na tríada de deuses Shiva é a clave para a función da destrución, asociado á destrución do mundo e dos deuses, ao final de cada periodo do universo. Neste sentido, tanto a aparencia como o culto real de Shiva adquiren unha serie de características destinadas a intimidar. Deste xeito a deidade (incluíndo o seu séquito) é vinculado a unha variedade de criaturas, o tipo e propiedades das cales son extremadamente non naturais e hipertróficas. Ás veces Shiva tamén se mostra na imaxe do "gran asceta", de acordo cos temas mitolóxicos, foi condenado á austeridade perpetua por cortar a quinta cabeza de Brahma. Tamén hai que sinalar que nos Puranas hai 1008 listas de nomes ou epítetos de Shiva, que caracterizan esta deidade con algúns dos seus aspectos fundamentais. Tamén estan establecidos a presentación e a encarnación da enerxía cósmica de Shiva, que regula a orde mundial.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Véxase a entrada de "trimurti". Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para trimurti.
  2. Tripathy 2005, p. 95.

Bibliografia[editar | editar a fonte]

  • Tripathy, Mahimohan (xullo, 2005). «The Holy Trinity» (PDF). Orissa (en inglés). Consultado o 18 de xuño do 2015. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Trimurti Modificar a ligazón no Wikidata