Sansón

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Estatua de Sansón derrubando as columnas do templo (en Ashdod, Israel).

Sansón foi nun persoeiro do Antigo Testamento, de forza extraordinaria, que simboliza a loita dos israelitas contra os filisteos. A lenda de Sansón está recollida no Libro dos Xuíces (13-16). Represéntase con longa cabeleira ou cunha columna crebada.

O seu nome procede do hebreo shamash, sol, co significado de fillo do sol.

Feitos de Sansón[editar | editar a fonte]

A tradición di que a forza de Sansón residía no seu longo cabelo, e nesta característica baséanse os feitos que se contan del, como o de que venceu a todo un exército de filisteos armado só coa queixada dun burro, ou o de que matou un león coas mans, desartellándolle as mandíbulas. Este segundo feito relaciona as figuras de Sansón e de Hércules: tamén este deu morte a un león esganándoo coas mans

Casou con Dalila, de orixe filistea, e descóbrelle o segredo da súa forza, o que significou a súa perda: Dalila, aproveitando que dormía, cortoulle o pelo e entregouno ós filisteos. Campturado e vencido o seu principal inimigo, os filisteos celebraron unha festa no tempo, con Sansón encadeado ás columnas que o sostenían. No último momento, Sansón derrubou as columnas e con elas caeu o templo, matando os filisteos todos que nel estaban, o que representou a súa última vitoria e que se lle considere suicida.

Sansón e mailo león[editar | editar a fonte]

Santiago de Taboada, Silleda

Na imaxineria relixiosa represéntase nos tres momentos citados: xunto a Dalila, que lle corta o pelo, derrubando as columnas ou loitando co león.

Na escultura románica, a escena de Sansón e o león quedou reflictida nos tímpanos de, polo menos, sete igrexas galegas:

Hai outros autores, como Hipólito de Sá [3], que discuten a interpretación dalgúns destes tímpanos e ven a imaxe de Santiago Apóstolo a cabalo. De feito, nalgún caso a imaxe do animal lembra máis un cabalo ca un león.

Só un, o de Taboada dos Freires, está datado, nunha inscrición que rodea a imaxe e remata na cara inferior da pedra, na que se especifica o nome do escultor, un tal Pelagius, e a data de 1228 (1190 na nosa cronoloxía). Xosé Ramón Fernández-Oxea, que estudou seis destes sete tímpanos [4], supón que o de Palmou é inmediatamente anterior a 1170, mentres que Yzquierdo Perrín dátao entre 1150 e 1160. O maís moderno de todos eles, o de Beiro, pode datarse ó redor de 1200.

A mesma imaxe aparece profusamente en tímpanos, relevos ou capiteis do resto de España, así como en Francia e Italia. Nesta web pode consultarse un catálogo completo das representacións da loita de Sansón e o león.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Hoxe no Museo de Pontevedra.
  2. Actualmente nunha casa particular de Turei, lugar da mesma parroquia.
  3. Rutas del románico en la provincia de Pontevedra, 1978, 617-619; na descrición da igrexa de Santiago de Taboada (Silleda).
  4. Non tiña información do de San Miguel de Oleiros, dado a coñecer en 1971.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • FERRO RUIBAL, Xesús (dir.) e outros: Diccionario dos nomes galegos. Ir Indo, Vigo 1992.
  • SASTRE VÁZQUEZ, Carlos: "Os sete tímpanos galegos coa loita de Sansón e o león. A propósito da posible recuperación dunha peza do noso patrimonio", en Anuario Brigantino nº 26, 2003, 321-338.

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]