Piedade (Michelangelo)

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura

Coordenadas: 41°54′8″N 12°27′12″L / 41.90222, -12.45333

Piedade
Michelangelo's Pieta 5450 cropncleaned.jpg
ArtistaMichelangelo
Dataentre 1498 e 1499
TécnicaEscultura
Dimensións174 cm × 195 cm
LocalizaciónBasílica de San Pedro (Roma)

A Pietà ou Piedade (1498-1499) de Michelangelo é unha escultura de mármore que se atopa na basílica de San Pedro en Roma, a primeira de polo menos dúas obras coa mesma temática do artista. A estatua foi encargada polo cardeal francés Jean de Billheres, que era un representante do rei francés en Roma. A estatua fíxose para ao monumento funerario do cardeal, mais moveuse á súa localización presenta, a primeira capela á dereita cando se entra na basílica, no século XVIII.

Esta famosa obra de arte mostra o corpo de Cristo nas mans da súa nai María despois da crucifixión. O modelo no posicionamento dos corpos é o da iconografía nórdica, que Michelangelo asimila e elabora dun xeito persoal. Leva ao extremo o ideal renacentista de harmonía, beleza e restricción clásica. A estatua está moi rematada en comparación con outras obras de Michelangelo.

Estilo[editar | editar a fonte]

A estrutura é estritamente piramidal, e o vértice coincide coa cabeza de María. A estatua se ensancha progresivamente cara baixo até a base, onde caen as vestimentas.

As figuras están bastante desproporcionadas, por mor da dificultade de mostra un home xa medrado sostido ao colo dunha muller. Se Cristo estivese á escela humana, a Nai de Deus, tería case cinco metros de alzada. Isto podría estar feito expresamente; inda así, como xa se dixo, esta estatua moveuse da súa localización orixinal, e non sabemos en que posición estaba denantes. Se tiña que estar situada nun lugar alto, Michelangelo podería tela deformado expresamente, para compensar a aberración da vista humana. Inda así, gran parte do tamaño da Virxe María está agochada detrás da roupa, e as figuras teñen un aspecto bastante natural.

As marcas da crucifixión están limitadas en marcas de cravos moi pequenos e un indicio da ferida nas costas de Xesús. As marcas dos cravos nos pés non chegan até a calcañeira.

Interpretacións[editar | editar a fonte]

Detalle.

A Virxe María está representada como se fose moi nova, e sobre esta peculiaridade hai diferentes interpretacións. Unha é que a súa xuventude simboliza a súa pureza incorruptíbel, coma Michelangelo mesmo dixo ao seu biógrafo e compañeiro escultor Ascanio Condivi:

Que non sabes que as mulleres castas mantensen frescas moito máis que aquelas que non o son? E canto máis no caso da Virxe María, que nunca experimentou o menor desexo lascivo que puidese cambiarlle o corpo?

Outra explicación suxire que o tratamento de Michelangelo do tema estivo influído pola súa paixón pola Divina Comedia de Dante. Coñecíaa tan ben que cando foi a Boloña pagou pola hospitalidade recitando versos. No Paradiso (Canto XXXIII do poema), san Bernardo, nunha pregaria a María, di: Vergine madre, figlia del tuo figlio... (Virxe María, filla do teu fillo...). Isto dise porque, sendo Xesús unha das tres figuras da Trindade, María sería a súa filla, coma toda a humanidade, mais tamén é a súa nai.

Unha terceira interpretación é aquela suxerida por Ascanio Condivi ao pouco da pasaxe reproducida máis enriba: simplemente que tal frescura e flor da xuventude, á parte de ser mantidos de xeito natural, eran asistidos polos actos de Deus.

Precedentes[editar | editar a fonte]

Mentres que si que había un precedente para as pinturas da Virxe María laiándose sobre o Cristo morto na arte florentina, semella que o tema era innovador para a escultura italiana. Había, inda así, unha tradición de pietà esculpidas na arte setentrional, particularmente na Francia do cardeal. Amais, a igrexa de San Domenico en Boloña tiña unha pietà esculpida alemá. Isto levou algúns a pensar que o doador (se non Michelangelo) tiña estas estatuas en mente cando a obra foi encargada.

Pietà.

Historia despois do remate[editar | editar a fonte]

O primeiro fogar da Pietà foi a capela de Santa Petronilla, un mausoleo romano próximo ao transepto meridional do de San Pedro, que o cardeal escolleu coma a súa capela funeraria. A capela foi derrocada máis adiante por Donatello durante a súa reconstrución da basílica. Segundo Giorgio Vasari, ao pouco da instalación da seu Pietà, Michelangelo sentiu alguén que dicía que era a obra do escultor inferior Cristoforo Solari. Rabiado, Michelangelo gravou MICHELA(N)GELUS BONAROTUS FLORENTIN(OS) FACIEBAT (Michelangelo Buonarroti Florentino fíxoo) no peito de María. Máis tarde, arrepentiuse do seu ataque de soberbia e xurou non asinar nunca máis unha obra das súas mans.

En anos seguintes, a Pietà foi bastante danada. Catro dedos da man esquerda da Virxe María foron restaurados o 1736 por Giuseppe Lirioni e os estudosos están divididos en canto a se o restaurador tomou liberdades para darlle unha posición máis "retórica". Patín os danos máis substanciais o 21 de maio do 1972, día de Pentecoste, cando un xeólogo perturbado mental, denominado Laszlo Toth, entrou á capela e atacou a Virxe María cun martelo mentres chamaba "Eu son Xesucristo!".

Despois do ataque, a obra foi restaurada con penas e traballos e foi devolta ao seu lugar á basílica de San Pedro, xusto á dereita da entrada, entre a porta Santa e o altar de San Sebastián, e agora está protexida por un panel de vidro irrompíbel. A capela da Pietà é o lugar onde o papa se viste antes das celebracións litúrxicas na basílica.