A Paz

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura

Coordenadas: 16°30′S 68°09′O / -16.500, -68.150

A Paz
Chuquiago Marka
La Paz
Bandera de La Paz.svg
Escudo de La Paz.svg
La Paz Photomontage V1.jpg
Vistas da Paz, Bolivia.
Localización
A Paz en Bolivia
A Paz
A Paz
PaísFlag of Bolivia.svg Bolivia
DepartamentoA Paz
ProvinciaPedro Domingo Murillo
Xeografía
Altitude3 625[1] msnm
Superficie475 km²
Demografía
Poboación764 617 hab. (2012)[2]
Densidade1 609 hab/km²
XentilicioPaceño (ña)
Outros datos
Código postal0201–0220
AlcaldeLuis Antonio Revilla
Páxina oficial

A Paz[3] (en castelán: La Paz, e en aimará: Chuquiago Marka) é a capital administrativa e a sede do goberno de Bolivia. É o centro político, comercial e cultural máis importante do país[4][5] sendo ademais a capital do departamento de La Paz. Cunha poboación estimada de 816 044 habitantes, en 2020, A Paz é a terceira cidade máis poboada do país, detrás de Santa Cruz de la Sierra e El Alto.[6] A súa área metropolitana, que inclúe os concellos veciños de El Alto, Viacha, Achocalla e Mecapaca, é a segunda área metropolitana máis poboada do país, chegando a ter unha poboación estimada de 1,8 millóns de habitantes en 2020, sendo superada só pola área metropolitana de Santa Cruz, situada no leste de Bolivia, cunha poboación estimada de 2,3 millóns de habitantes.[6]

Localizada no oeste de Bolivia, a 68 km ao sueste do lago Titicaca, A Paz está situada nun canón creado polo río Choqueyapu e está rodeada polas altas montañas do altiplano, entre elas o nevado Illimani, cuxa silueta foi un emblema importante da cidade dende a súa fundación.[7][8] A unha altura media de 3650 msnm, A Paz é a metrópole máis alta do mundo.[9][10][11] Por mor da súa elevación, A Paz ten un clima subtropical de altura, con veráns chuviosos e invernos secos.

Nome da cidade[editar | editar a fonte]

O nome da cidade, oficialmente Nuestra Señora de La Paz, foille outorgado durante a súa fundación polo capitán español Alonso de Mendoza. Foi a terceira poboación fundada no actual territorio de Bolivia, despois de Choquechaca (1538), actual Sucre, e Potosí (1545). O seu nome conmemora a restauración da paz despois da guerra civil que seguiu á insurrección de Gonzalo Pizarro contra Blasco Núñez Vela, primeiro vicerrei do Perú.[12]

A rexión na que se estabeleceu a cidade era chamada, antes da súa fundación pola comitiva española, "Chuquiago Marka"[13] (en aimará, chuqiyapu significa ‘chacra de ouro’, probablemente pola explotación de pebidas de ouro nos pequenos ríos do lugar).[14] Debido a iso, en 2017, Evo Morales, expresidente de Bolivia, suxeriu restaurar esta denominación nun discurso pronunciado o día do aniversario da fundación da cidade.[1]

O 3 de xaneiro de 1827, o congreso constituínte de Bolivia ampliou o nome da cidade a La Paz de Ayacucho na honra á vitoria na batalla de Ayacucho.[15]

Historia[editar | editar a fonte]

Palacio Lexislativo de Bolivia.

Fundación[editar | editar a fonte]

A cidade da Paz foi fundada o 20 de outubro de 1548 polo capitán Alonso de Mendoza na localidade de Laja como parte do correxemento da Paz, e para servir como punto de descanso para os viaxeiros que transitaban entre Potosí e Cuzco.[16]

Tres días despois foi trasladada más ao leste, a un lugar de clima temperado localizado no limiar do altiplano,[17] onde inician os outeiros e o val chamado Chuquiago Marka[13]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. 1,0 1,1 "Evo sugiere cambiar el nombre de La Paz por Chuquiago Marka". Periódico La Razón. Arquivado dende o orixinal o 2 de xullo de 2018. Consultado o 3 de xuño de 2018. 
  2. "Censo de población y vivienda (2012). Población por departamentos, provincias, secciones municipales, localidades y organizaciones comunitarias". Instituto Nacional de Estadística. 
  3. Anaír Rodríguez Rodríguez, Montserrat Davila Ventura. Lingua galega: dúbidas lingüísticas (PDF). Área de Normalización Lingüística da Universidade de Vigo. p. 106. ISBN 84-8158-266-2. 
  4. Diccionario enciclopédico estudiantil Océano, Barcelona 1998
  5. "Constitución política del estado plurinacional de Bolivia" (PDF). Consultado o 19 de marzo de 2016. 
  6. 6,0 6,1 "Bolivia: Proyecciones de Población según Departamento y Municipio, 2012-2020.". INE Bolivia. 
  7. "Geografía de la ciudad de La Paz". turismolapaz.com. Consultado o 15 de agosto de 2016. 
  8. "El Illimani y la chola paceña, las claves para construir la “marca La Paz”". paginasiete.com.bo. Página Siete. 13 de xullo de 2014. Consultado o 15 de agosto de 2016. 
  9. "Coordenadas geográficas de La Paz, Bolivia". dateandtime.info. Consultado o 15 de agosto de 2016. 
  10. "Las 7 ciudades más altas del planeta". lareserva.com. La Reserva. Consultado o 15 de agosto de 2016. 
  11. "La Paz, en la Encyclopædia Britannica.". Consultado o 10 de novembro de 2008. 
  12. "La Paz a principios del siglo XX". Periódico El Diario. Consultado o 20 de decembro de 2014. 
  13. 13,0 13,1 "Chuquiago Marka, y la expansión de Tiwanaku". La Prensa. Arquivado dende o orixinal o 21 de decembro de 2014. Consultado o 20 de decembro de 2014. 
  14. George Couthbert. "Acta de fundación de la ciudad de Nuestra Señora de La Paz". Blog Apuntes Jurídicos. Consultado o 4 de xaneiro de 2015. 
  15. Orlando Rincones, en el periódico La Razón (Bolivia), La Paz de Ayacucho, de 8 de decembro de 2015, visto o 14 de setembro de 2017
  16. "Fundación de La Paz" (PDF). 
  17. "Aniversario de la Fundación de La Paz: 20 de Octubre". Alcaldía de La Paz. Consultado o 4 de xaneiro de 2015. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]