Sócrates

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Sócrates (homónimos).

Sócrates (Σωκράτης) Filosofía antiga
Busto de Sócrates. Copia romana en mármore no Museo do Louvre
Nome	Sócrates
Nacemento	Atenas, Grecia, c. 470 a. C.
Morte	Atenas, Grecia, 399 a. C. (71 anos)
Filosofía	Socrático
Principais intereses	Filosofía, Filosofía práctica, Lóxica, Física, Metafísica, Ética, Filosofía da ciencia, Dialéctica, Retórica, Oratoria, Metáfora, Arte, Estética, Epistemoloxía, Xustiza, Virtude, Política, Educación, Familia
Ideas salientables	Gnóthi seautón, Problema socrático, Maiéutica, Dialéctica, Retórica, Ironía socrática, Lóxica, precursor dos Siloxismos
Influencias	Tales de Mileto, Pitágoras, Anaximandro, Anaxímenes, Xenófanes, Heráclito, Parménides, Zenón de Elea, Anaxágoras
Influenciou a	Platón, Xenofonte, Antístenes, Alcibíades, Arístipo de Cirene, Euclides de Megara, Aristóteles, Dióxenes de Sínope, Arístipo de Cirene, Epícuro, Zenón de Citio, Aristón de Quíos, Cleantes de Aso, Crisipo de Soli, Epicteto, Séneca o Vello, Marco Aurelio, Academia, Platonismo, Neoplatonismo, Liceo, Aristotelismo, Escola cínica, Escola megárica, Escola cirenaica, Epicureísmo, Estoicismo, Período antropolóxico, Período Ontolóxico, Filosofía helenística, Filosofía occidental, Filosofía grega

Filosofía grega
Presocráticos
Sofistas
Sócrates
Platón
Aristóteles
Epicureísmo
Estoicismo
Escepticismo
Cinismo

Sócrates foi un célebre e controvertido filósofo grego que viviu en Atenas entre o 469 e o 399 a.C.

Sócrates non deixou testemuños escritos, mais coñecemos as súas doutrinas principalmente por Platón (que ten a Sócrates como principal personaxe dos seus Diálogos), Xenofonte (militar atenense que deixou información sobre Sócrates no escrito Memorables) e Aristófanes (escritor grego que ridiculiza a Sócrates na comedia As nubes).

Traxectoria

Era fillo de Sofronisco, canteiro de profesión, e de Fenarete, que tiña como oficio o de parteira. Serviu como soldado hoplita na Guerra do Peloponeso (na batalla de Potidea) e nas batallas de Delio e Antípolis, sendo recoñecido polos seus concidadáns polo seu valor e a resistencia física mostrada. No ano 399 a.C., despois dun breve paréntese do goberno oligarca dos Trinta Tiranos, foi acusado de "impiedade" e "corrupción da xuventude" por Anitos e condenado a morte polo goberno demócrata de Trasíbulo.

A pesar de non escribir nada, exerceu unha enorme influencia sobre o pensamento do seu tempo. Ademais de Platón, destacan as chamadas escolas socráticas: a cínica, a megárica e a cirenaica.

Filosofía

A filosofía de Sócrates opoñíase á dos Sofistas. Coma eles, Sócrates ocupouse de investigar a diferenza para os seres humanos entre actuar ben e actuar mal, mais ao contrario ca eles, Sócrates non pensaba que o ben fose unha idea relativa, senón que defendía o seu carácter absoluto.

Sócrates preocupábase por buscar virtudes morais obxectivas e que, polo tanto, non estivesen sometidas a criterios de conveniencia ou ao poder do máis forte. Estas virtudes había que buscalas a través do coñecemento ou saber. Do mesmo xeito que para ser un bo zapateiro sería necesario saber en que consiste un zapato, para ser un cidadán bo e xusto habería que saber tamén o que son a Bondade ou a Xustiza. No saber, polo tanto, atoparíase a virtude moral. Virtude e coñecemento, en consecuencia, serían o mesmo para Sócrates. Esta concepción da ética, que supón que quen actúa mal faino porque descoñece o que é o ben, coñécese co nome de intelectualismo moral, e sempre foi unha teoría moi discutida.

Ademais, para Sócrates non había máis xustiza que a establecida polas leis da cidade, e o home bo debía respectalas por riba de todo, xa que sen leis non sería posible a cidade.

O método socrático para acadar o saber consistía, primeiro, en recoñecer a propia ignorancia. E para que os demais fixesen o mesmo interrogábaos persistentemente ata conseguir que tamén eles tomasen conciencia da súa ignorancia. A partir de aí, o proceso tería que continuar como unha pescuda en común coa esperanza da obter a verdade obxectiva sobre o asunto que se estivese a tratar. Segundo Aristóteles, o diálogo socrático tomaba como medio o argumento indutivo, e como meta a definición das esencias.