Europa (mitoloxía)

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
O Rapto de Europa, por Rembrandt.
Figura beocia de terracota, museo do Louvre.
Europa, por Gustav Heinrich Wolff, 1923.

Europa é un ser da mitoloxía grega, princesa de Tiro, a actual Fenicia. Era filla do rei Axenor e de Telefasa.

O mito do rapto[editar | editar a fonte]

O rapto de Europa por Zeus está narrado por Ovidio nas súas Metamorfoses, no século I a. de C.

Segundo Ovidio, Zeus viu a Europa collendo flores coas súas doncelas á beira do mar e transformouse en touro para seducila. A princesa, sen sospeitar nada, subiu sobre o seu lombo; o touro mergullouse de repente no mar e levouna cruzando as ondas ata Creta. Preto de Gortina uníronse carnalmente xunto a unha fonte e baixo duns plátanos que, en memoria destes amoríos, obtiveron o privilexio de non perder xamais as súas follas. Desa unión de Zeus e Europa naceron Minos, Radamantis e Sarpedón.

Radamantis, rei de creta moi respectado pola súa prudencia, foi destronado por Minos, que para probar o seu dereito ao trono, coa axuda de Poseidón, fixo saír do mar a un touro magnífico polo que Pasafae, a súa esposa, concibiu unha paixón culpable. Sarpedón disputoulle a Minos o trono de Creta e un meniño chamado Mileto, co que fuxiu para fundar a rexión de Mileto, en Licia. Radamantis e Minos foron chamados ao Hades tras a súa morte para seren xuíces do tribunal dos mortos.[1]

Axenor enviou en busca da princesa raptada aos seus fillos Cadmo, Fénix, Cílix, Taso e Fineo coa prohibición de volver mentres non rescataran á súa irmá. Fénix recorreu Libia; Cadmo, seguindo a unha vaca, fundou a cidade de Tebas en Beocia; Cílix quedou na Cilicia; Taso poboou a illa de Taso; e Fineo estableceuse na costa do mar Negro. Europa casou logo con Asterión, rei de Creta, de quen Minos herdaría o reino á súa morte.[2]

O mito na literatura[editar | editar a fonte]

Heródoto relata unha versión de Evémero, segundo o cal o rapto de Europa foi un máis dunha longa serie de raptos de mulleres cometidos por viaxeiros audaces e non por deuses lascivos, que deron lugar a guerras entre europeos e asiáticos: Io en Argos, Europa en Tiro, Medea na Cólquida, Helena en Troia. Considérase que o mito do touro sedutor puido ter un transfundo ritual na Creta minoica.[3]

Segundo outras interpretacións Cadmo podería ter sido un deus que simbolizaría a estrela da mañá e constituiría, xunto coa súa irmá Europa, a representación mitolóxica do planeta Venus. Contería unha forte influencia do deus sumerio Ningišzida, deus serpe da fecundidade, o abrente e a construción de cidades.[4]Outros autores ven nel a representación dun mito solar: Europa representa a lúa, que é elevada polo sol, representado polo touro e reaparece no ceo ao caer a tarde e tras ter cruzado a mar. Esta hierogamia entre sol e lúa faría a contraparte á unión sacra entre ceo e terra, principios masculino e feminino, respectivamente.[5]

Góngora insistirá no emprego de certas imaxes como a do "mentido robador de Europa", empregadas nas súas Soledades para representar ao touro ou á súa constelación e que volverá a usar no soneto ao marqués de Velada.[6]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Europa (mitoloxía)

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Zavala, I. El rapto de América y el síntoma de la modernidad. Editorial Montesinos, 2001. ISBN 8495580055, 9788495580054.
  2. Baring, A., Cashford, J. El mito de la diosa: evolución de una imagen, volume 38 de El Árbol del paraíso. Siruela, 2005. ISBN 8478447326, 9788478447329.
  3. García Gual, C. Diccionario de mitos. Siglo XXI de España Editores, 2003. ISBN 8432311278, 9788432311277.
  4. Bermejo, J. Mito y parentesco en la Grecia arcáica. Ediciones AKAL, 1980. ISBN 8473394682, 9788473394680.
  5. Chinchilla Sánchez, K. Conociendo la mitología. Editorial Universidad de Costa Rica, 2003. ISBN 9977677743, 9789977677743.
  6. Romojaro, R. Funciones del mito clásico en el siglo de oro: Garcilaso, Góngora, Lope de Vega, Quevedo. Anthropos Editorial, 1998. ISBN 8476585454, 9788476585450.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]