Paula Carballeira
.jpg)  | |
| Biografía | |
|---|---|
| Nacemento | 7 de setembro de 1972 (53 anos) Maniños |
| Educación | Universidade de Santiago de Compostela |
| Actividade | |
| Ocupación | escritora |
| Premios | |
     | |
Paula Carballeira Cabana, nada en Maniños (Fene) o 7 de setembro de 1972, é unha escritora, intérprete, realizadora de contacontos e actriz galega.
En 2023, foi Premio Nacional de Literatura Dramática do Ministerio de Cultura e Deporte, pola obra As alumnas[1][2][3]
Traxectoria
[editar | editar a fonte]Desde moi nova mostrou interese pola literatura e o teatro. Estudou Filoloxía hispánica na Universidade de Santiago de Compostela, cidade a onde se trasladou no ano 1989.
Comezou a traballar como narradora oral nos anos 90. Participou en festivais de narración oral tanto a nivel nacional como internacional como Portugal, Polonia, Francia, Colombia, Brasil, Perú, Cabo Verde, entre outros.[4] Realiza tamén a súa actividade en bibliotecas e centros de ensino e formación.[5]
A meirande parte dos contos proveñen da tradición oral galega, engade a súa experiencia ou opinión persoal. Ás veces adapta relatos de Maupassant a Mia Couto, escritores que para ela teñen amplo coñecemento da transmisión oral.[6]
Escribe relatos infantís e xuvenís, ademais de poesía, ensaio e teatro. Moitos dos seus libros están traducidos a varias linguas. A temáticasque trata abrangue o misterio, a relación entre a vida e a morte e os medos, onde as mulleres teñen un papel protagonista e sempre con sentido de humor e tenrura.[6] Reivindica a palabra como algo terapéutico e necesario para saír do fastío e a soidade.[4]
Pertence á compañía de teatro Berrobambán dende 1996.Como actriz participou en varias series e programas na Televisión de Galicia. Para Carballeira a dramaturxia e a tradición oral "comparten a intención de poñer diante dos nosos ollos unha ficción, unha verdade sobre a existencia, sobre os seres humanos", salientando a importancia do uso das dúas linguaxes para comunicarnos, comprendernos e acompañarnos.[6]
Obra
[editar | editar a fonte]Literatura infanto-xuvenil
[editar | editar a fonte]- A percura (1990). Vigo: Ed. do Cumio. 112 páxs. ISBN 9788487126147.
- Robin e a boa xente (1993). A Coruña: Edebé-Rodeira. Foi traducida ao castelán.[7] 146 páxs. ISBN 9788481163063, 2ª.
- Troulas, andainas, solpores e unha farsa anónima (1996). A Coruña: Edebé-Rodeira. Foi traducida ao castelán.[8] 122 páxs. ISBN 9788481165883. Ilustracións de Manuel Uhía.
- Mateo (1999). Pontevedra: Kalandrada. Foi traducida ao castelán,[9] ao catalán[10] e ao éuscaro.[11] 36 páxs. ISBN 9788484640172. Ilustracións de Peixe.
- Olo-iepu-iepu (1999). Vigo: Galaxia. 80 páxs. ISBN 978-84-8288-277-2.
- Un porco e unha vaca xa fan zoolóxico (1999). Vigo: Xerais. 82 páxs. ISBN 9788483023785. Ilustracións de Pablo Otero Rodríguez.
- Paco (2001). Pontevedra: Kalandrada. Foi traducida ao castelán,[12] ao catalán,[13] ao éuscaro,[14] ao portugués,[15] ao inglés[16] e ao italiano.[17] 40 páxs. ISBN 978-8484640820.
- Correo urxente (2002). A Coruña: Edebé-Rodeira. Foi traducida ao castelán[18] e tamén publicada en braille.[19] ISBN 978-8481168716.
- O ganso pardo (2002). Vigo: Edelvives. Foi traducida ao castelán.[20] 128. ISBN 9788426348937.
- A era de Lázaro (2005). Vigo: Galaxia. 152 páxs. ISBN 978-84-8288-713-5.
- Smara (2006). Pontevedra: Kalandrada. Foi traducida ao castelán,[21] ao éuscaro[22] e ao portugués.[23] Ilustracións de Karole Hénaff. 64 páxs. ISBN 978-84-1343-382-0.
- A casa redonda (2008). A Coruña: Baía Ed. 32 páxs. ISBN 978-84-96893-68-9. Ilustracións de Manuel Uhía.
- O lobishome de Candeán (2009). Vigo: Galaxia. 136 páxs. ISBN 978-84-9865-217-8, 2ª.
- As outras historias (2011). Vigo: Galaxia. 88 páxs. ISBN 978-84-9865-331-1.
- Casas (2012). Santiago: Tambre. Ilustracións de Minia Regos Sanz. 112 páxs. ISBN 9788415165705.
- O principio (2012). Pontevedra: Kalandrada. Foi traducida ao castelán,[24] ao catalán,[25] ao éuscaro,[26] ao portugués,[27] ao inglés[28] e ao italiano.[29] Ilustracións de Sonja Danowski. 36 páxs. ISBN 978-84-8464-779-9.
- A burra Ramona (2013). A Coruña: Baía Ed. 42 páxs. ISBN 978-84-9995-080-8. Ilustracións de Xosé Tomás.
- Chímpate, Pepa! (2013). Triqueta Verde. Foi traducida ao castelán[30] e ao inglés.[31] Ilustracións de Xoana Almar & Miguel Peralta. 32 páxs. ISBN 978-84-938252-9-4.
- Bruxa e familia (2017). Oqueleo. Ilustracións de Lucía Cobo. 136 páxs. ISBN 978-8416834365.
- Benxamín, o cachalote que quería ser golfiño (2018). Triqueta verde. Ilustracións de Blanca Millán. ISBN 978-84-949231-2-8.
- A tartaruga Amodovou (2019). Oqueleo. ISBN 9788416834143. Ilustracións de Ana Seixas.
- Somos os monstros (2019). Vigo: Xerais, Biblioteca Dramática Galega. Ilustracións de Ignacio Hernández. 80 páxs. ISBN 978-84-9121-707-7. Teatro.
- Carabela (2020). Vigo: Galaxia. Ilustracións de Abi Castillo. 140 páxs. ISBN 978-84-9151-451-0.
- Pan con chocolate. A merenda de Gianni (2021). Vigo: Xerais, col. Merlín. Ilustracións Xiana Teimoy. 80 páxs. ISBN 978-84-9121-909-5. ePub: ISBN 978-84-9121-921-7.
- Trece avisos. Contos para ler pola noite (2022). Vigo: Xerais, col. Sopa de libros. Ilustracións de Iria Fafián. 144 páxs. ISBN 978-84-1110-122-6. ePub: ISBN 978-84-1110-127-1. Traducida ao castelán pola propia autora.[32]
- Daniel no peirao (2023). Vigo: Galaxia. 126 páxs. ISBN 978-84-1176-003-4. Ilustracións de Eli García.
- Wombo Combo (2024). Vigo: Xerais. 88 páxs. ISBN 978-84-1110-458-6. Teatro. ePub: ISBN 978-84-1110-465-4.[33] Ilustracións de Paula Cheshire.
- Alicia e a mestra de Oza (2025). Vigo: Xerais. 40 páxs. Ilustracións de Iván R. ISBN 978-84-1110-750-1.
Teatro
[editar | editar a fonte]- Boas noites (2007). Vigo: Xerais/Xunta de Galicia. 80 páxs. ISBN 978-8497825771.
- Alicia & Alicia (2010). Cangas: Edicións Morgante. 86 páxs. ISBN 9788493781699.
- Pressing catch (2010). Santiago: Ed. Positivas. 32 páxs. ISBN 978-84-87783-78-4.
- A folla máis alta (Versión dramática do poemario Contatrás, 2012)
- O refugallo (2013). Vigo: Xerais-Xunta de Galicia, Biblioteca Dramática Galega. Premio Manuel María 2011. Ilustracións de Dani Padrón. 80 páxs. ISBN 9788499145730.
- Doppelgänger (2018). Santiago: Ed. Positivas. 180 páxs. ISBN 978-84-87783-75-9.
- Dentes de coello (2022). Santiago: Positivas. ISBN 9788412475425. 50 páxs.
- As alumnas (2022). Vigo: Galaxia. 100 páxs. ISBN 978-84-9151-798-6. Premio Nacional de Literatura Dramática do Ministerio de Cultura e Deporte.[34]
- Ubasute (2024). Vigo: Galaxia. 80 páxs. ISBN 978-84-1176-194-9.
- O transgredir das ondas (2026). Vigo: Galaxia. 78 páxs. ISBN 978-84-1176-559-6. Percorre a vida e obra de Begoña Caamaño a partir dun podcast titulado “O transgredir das ondas”, onde a xornalista Xoana Barreiro recolle diferentes testemuñas e voces para reconstruír a faceta máis insubmisa e desobediente de Begoña Caamaño.[35]
Poesía
[editar | editar a fonte]- Contatrás (2006). Santiago: Positivas. ISBN 9788487783876.
- Contatrás, II-I (2012). Santiago: Positivas. 180 páxs. ISBN 978-84-87783-75-9.
- Nunca mascotas (2016). Vigo: Galaxia. 64 páxs. ISBN 978-84-9865-728-9.
- Hai quen escolle os camiños máis longos (2018). Santiago: Positivas. Foi traducida ao portugués[36] e ao italiano.[37] 62 páxs. ISBN 978-84-948266-5-8.
Ensaio
[editar | editar a fonte]- E continuaremos a contar (2021). Através. 148 páxs. ISBN 978-84-16545-55-1.
Obras colectivas
[editar | editar a fonte]- Ninguén está só (Tris Tram, 2001)
- Longa lingua (Xerais, 2002)
- Postais do Camiño (Galaxia, 2004)
- O libro dos Reis Magos (Xunta de Galicia, 2012)
- Versus cianuro. Poemas contra a mina de ouro de Corcoesto (A. C. Caldeirón, 2013)
- Xabarín 18 (EEI Monte da Guía/Concello de Vigo/Galaxia, 2013)
- 150 Cantares para Rosalía de Castro (libro electrónico, 2015)
- Arrincando marcos 2019 (Positivas, 2019)
- Manuel Antonio e mais nós. Homenaxe a Manuel Antonio (Hércules ediciones, 2019)
- Libres e vivas (2021). Galaxia. 196 páxs. ISBN 978-84-9151-586-9.[38]
Premios
[editar | editar a fonte]- 2º Premio do Concurso nacional de contos infantís O Facho no 1988, por A morte do mar.
- I Premio Manuel María de Literatura Dramática Infantil, no 2006, por Boas noites.
- Finalista do III Premio Diario Cultural de Teatro Radiofónico, en 2009, por Servizo de Información.
- Gañadora do Premio Manuel María de Literatura Dramática Infantil no 2011, por O refugallo.
- Premio Frei Martín Sarmiento de 1º e 2º de primaria en 2016, por A Burra Ramona.
- X Premio Manuel María de Literatura Dramática Infantil 2018 por Somos os monstros.
- IV Premio Laudamuco por Dentes de coello, en 2022[39]
- VIII Premio Follas Novas do Libro Galego en 2023 por As alumnas.
- Premio Nacional de Literatura Dramática 2023 pola obra As alumnas.[40]
- 2024: Certame Manuel María de Proxectos Teatrais por Berenguela na gaiola.[41]
- 2025: Premio Follas Novas do Libro Galego na modalidade de teatro, por Ubasute.
Televisión
[editar | editar a fonte]- Pequeno hotel, (2001)
- Pepe O Inglés, (2005, estrea 2006 serie TVG)
- A polos 25 (2010)
- Viradeira (2017, 2018)
- Libro de familia
Notas
[editar | editar a fonte]- ↑ EFE (1 de setembro de 2023). "La dramaturga gallega Paula Carballeira Cabana gana el Premio Nacional de Literatura Dramática". elpais.com (en castelán). Consultado o 24 de outubro de 2023.
- ↑ "Paula Carballeira Cabana, Premio Nacional de Literatura Dramática 2023". culturaydeporte.gob.es (en castelán). 1 de setembro de 2023. Consultado o 24 de outubro de 2023.
- ↑ Redacción (1 de setembro de 2023). "Paula Carballeira, Premio Nacional de Literatura Dramática 2023". nosdiario.gal. Consultado o 24 de outubro de 2023.
- 1 2 "Paula Carballeira: “La palabra es fundamental para compartir los miedos”". bibliotecainsular.grancanaria.com (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 01 de abril de 2024. Consultado o 2024-04-01.
- ↑ "Paula Carballeira - Maratón de los Cuentos". www.maratondeloscuentos.org. Consultado o 2024-04-01.
- 1 2 3 Zanetti, Francesc (2024-02-22). "Paula Carballeira: «Nos perfeccionamos a medida que contamos, al experimentar éxitos y fracasos»". Canarias7 (en castelán). Consultado o 2024-04-01.
- ↑ "Robin y la buena gente". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 02 de xuño de 2020. Consultado o 2019-10-30.
- ↑ "Historia de amores y de viajes". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 02 de xuño de 2020. Consultado o 2019-10-30.
- ↑ "Mateo". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 02 de xuño de 2020. Consultado o 2019-10-30.
- ↑ "El Mateu". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 02 de xuño de 2020. Consultado o 2019-10-30.
- ↑ "Matteo". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 02 de xuño de 2020. Consultado o 2019-10-30.
- ↑ "Paco". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 02 de xuño de 2020. Consultado o 2019-10-30.
- ↑ "En Cesc". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 02 de xuño de 2020. Consultado o 2019-10-30.
- ↑ "Patxiku". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 02 de xuño de 2020. Consultado o 2019-10-30.
- ↑ "Xico". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 02 de xuño de 2020. Consultado o 2019-10-30.
- ↑ "Paco". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 02 de xuño de 2020. Consultado o 2019-10-30.
- ↑ "Beppe". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 02 de xuño de 2020. Consultado o 2019-10-30.
- ↑ "Correo urgente". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 02 de xuño de 2020. Consultado o 2019-10-30.
- ↑ "Correo urgente (edición en braille)". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 02 de xuño de 2020. Consultado o 2019-10-30.
- ↑ "El ganso pardo". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 02 de xuño de 2020. Consultado o 2019-10-30.
- ↑ "Smara". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 02 de xuño de 2020. Consultado o 2019-10-30.
- ↑ "Smara". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 02 de xuño de 2020. Consultado o 2019-10-30.
- ↑ "Smara". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 02 de xuño de 2020. Consultado o 2019-10-30.
- ↑ "El principio". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 02 de xuño de 2020. Consultado o 2019-10-30.
- ↑ "Començar". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 02 de xuño de 2020. Consultado o 2019-10-30.
- ↑ "Hasiera". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 02 de xuño de 2020. Consultado o 2019-10-30.
- ↑ "O princípio". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 02 de xuño de 2020. Consultado o 2019-10-30.
- ↑ "The Beginning". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 02 de xuño de 2020. Consultado o 2019-10-30.
- ↑ "L'inizio". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 02 de xuño de 2020. Consultado o 2019-10-30.
- ↑ "¡Lánzate, Pepa!". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 02 de xuño de 2020. Consultado o 2019-10-29.
- ↑ "Jump, Pepa, Jump!". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 02 de xuño de 2020. Consultado o 2019-10-30.
- ↑ "13 avisos. Cuentos para leer por la noche". bibliotraducion.uvigo.es (en castelán). Consultado o 2023-10-24.
- ↑ "Wombo Combo - Editorial Xerais". www.xerais.gal. Consultado o 2024-01-11.
- ↑ Fernández Rial, Rosalía (Xullo, agosto, setembro). "Agasallar a palabra, resucitar a memoria". Grial LXII (243): 78, 79. ISSN 0017-4181.
- ↑ "O TRANSGREDIR DAS ONDAS". Editorial Galaxia. Consultado o 2026-03-12.
- ↑ Taquelim, Cristina; Cusati, Paula. "Há quem escolha os caminhos mais longos". bibliotraducion.uvigo.es. Consultado o 2023-10-24.
- ↑ Piccardi, Alice; Formoso, Tono. "C´e chi preferisce i sentieri più lunghi". bibliotraducion.uvigo.es (en castelán). Consultado o 2023-10-24.
- ↑ "Libres e vivas". Editorial Galaxia. Consultado o 2021-02-10.
- ↑ "Concello de Brión". Concello de Brión ::: A Coruña. 2022-05-18. Consultado o 2026-03-12.
- ↑ Diario, Nós (2023-09-01). "Paula Carballeira trae á Galiza o terceiro Premio Nacional de Literatura Dramática". Nós Diario. Consultado o 2023-09-01.
- ↑ "“Berenguela na gaiola” conquista o Certame Manuel María de Proxectos Teatrais". Diario Compostela. Consultado o 2024-12-12.
Véxase tamén
[editar | editar a fonte]Bibliografía
[editar | editar a fonte]- "Carballeira Cabana, Paula". Dicionario biográfico de Galicia. Ir Indo. 2010-2011.
- "Carballeira Cabana, Paula". Enciclopedia Galega Universal. Ir Indo. 1999-2002. ISBN 84-7680-288-9.
