Paguroideos

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Paguroideos
Cangrexos ermitáns
Paguroidea
Cangrexo ermitán (Pagurus bernhardus)Aquarium Finisterrae da Coruña
Cangrexo ermitán (Pagurus bernhardus)
Aquarium Finisterrae da Coruña
Clasificación científica
Reino: Animalia
Filo: Arthropoda
Subfilo: Crustacea
Clase: Malacostraca
Orde: Decapoda
Suborde: Pleocyemata
Infraorde: Anomura
Superfamilia: Paguroidea
Latreille, 1802
Familias
Véxase o texto

Os paguroideos (Paguroidea) son unha superfamilia de crustáceos decápodos da infraorde dos anomuros, que son coñecidos popularmente como ermitáns,[1] cangrexos ermitáns,[1][2] ou paguros.

Taxonomía[editar | editar a fonte]

A superfamilia foi creada en 1802[3] polo naturalista francés Pierre André Latreille.[4]

Familias[editar | editar a fonte]

Segundo o WoRMS, a superfamilia dos paguroideos comprende as seguintes familias:[3]

Algúns autores consideran, ademais, a familia fósil:

Características[editar | editar a fonte]

Existen no mundo ao redor de 500 especies de cangrexos ermitáns, sendo a maioría deles acuáticos, pero tamén hai algúns terrestres.

Estes crustáceos teñen en común o uso de cunchas de caracois para cubrir o seu pleon (abdome), que é máis brando que o de outros cangrexos. Este tipo de relación interespecífica que manteñen coas cunchas de moluscos mortos denomínase tanatocrese, e son dos poucos animais que a realizan.

Só a parte dianteira (o cefalotórax) está cuberta por un exoesqueleto ríxido. Para protexerse agóchanse dentro de cunchas baleiras de moluscos. O abdome está enroscado para que poida coller dentro da cuncha; ademais, as súas pinzas e patas marchadoras permítenlles bloquear a entrada. A medida que o cangrexo medra debe cambiar de casa. Empeza por inspeccionar detidamente coas súas pinzas as cunchas baleiras e, cando encontra a adecuada, cámbiase rapidamente. Para os cangrexos ermitáns encontrar unha cuncha baleira é cuestión de vida ou morte, polo que son frecuentes as loitas entre eles cando hai poucas dispoñíbeis.

Alimentación[editar | editar a fonte]

Aliméntanse de todo. Aínda que son basicamente preeiros, tamén inclúen na súa dieta caracois acuáticos, mexillóns, vermes, pequenos crustáceos e diversas larvas, así como algas.

Reprodución[editar | editar a fonte]

Os ermitáns xeran centos de crías, aínda que o número depende do tipo de caparazón que teña o cangrexo e das substancias que absorba.

Xeralmente a femia leva os óvulos baixo o abdome e, unha vez fecundados, libera os ovos ao mar onde, ao eclosionar, as pequenas larvas, chamadas zoeas, forman parte do zooplancto.

Aparéanse dúas veces ao ano.

Desenvolvemento[editar | editar a fonte]

Os ermitáns, ao iren medrando, van sufrindo metamorfoses e mudas, até que lles saen as súas catro antenas e as dúas pinzas. Entón xa están listos para buscar unha cuncha que protexa o seu abdome e saír ás praias, onde vivirán case toda a súa vida adulta.

Co paso do tempo, o cangrexo crece e necesita outro caparazón, para o cal absorbe auga nunha proporción de case o 70 % do seu peso e así, inchado, produce o rompemento do vello caparazón (écdise).

O inconveniente deste sistema de crecemento é que no lapso que transcorre entre que se desprende do caparazón vello e se lle endurece o novo, o animal queda indefenso e a mercede dun gran número de depredadores que buscan esa oportunidade para comelo.

A cuncha na que se alberga retén auga, o que lle resulta moi útil ao cangrexo para a respiración branquial cando queda descuberto.

Algúns ermitáns non se conforman coa protección da cuncha e asócianse simbioticamente con anemones que escorrentan os depredadores cos seus tentáculos urticantes (ao tempo que as anemones se benefician dos desprazamentos que lles proporcionan os cangrexos).

Gastronomía[editar | editar a fonte]

Nas illas Baleares moitos pescadores cociñan os ermitáns á brasa, adubados con limón e pementa. Cócenos coa cuncha e as anemones asociadas a ela, ás cales chaman coloquialmente "figues" (en catalán, "figos"). A estas últimas fanlles un corte lateral para facilitar a limpeza da area que adoitan reter na súa cavidade gastrovascular, e cócenas até que están moi feitas. Ao limpalas débese ter especial coidado en non levar a man á cara (e especialmente aos ollos), xa que poden producir irritacións debido ás súas células urticantes.

O abdome do cangrexo ermitán é brando, e a súa carne ten un sabor moi característico. De feito, é a única parte realmente apreciábel, xa que o cefalotórax é moi duro e contén pouca carne.

Os ermitáns tamén se poden engadir ás paellas e aos arroces, aínda que non hai demanda nas peixarías, xa que a súa gastronomía é pouco coñecida fóra dos mariñeiros e, polo tanto, o seu consumo moi reducido.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. 1,0 1,1 ermitán no dicionario da RAG.
  2. Lahuerta, F. e Vázquez, F. X. (2000), pp. 242-242.
  3. 3,0 3,1 Paguroidea Latreille, 1802
  4. Na súa obra: Latreille, P. A. (1802): Histoire naturelle générale et particulière des crustacés et insectes, vol. 1.
  5. René H. B.; Fraaije, Adiël; A. Klompmaker & Pedro Artal (2012). "New species, genera and a family of hermit crabs (Crustacea, Anomura, Paguroidea) from a mid-Cretaceous reef of Navarra, northern Spain". Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie 263 (1): 85–92. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]