Diferenzas entre revisións de «Gerolamo Cardano»

Saltar ata a navegación Saltar á procura
m
Arranxos varios
m
m (Arranxos varios)
|sinatura =
}}
'''Gerolamo Cardano''', nado en [[Pavía]] o [[24 de setembro]] de [[1501]] e finado en [[Roma]] o [[21 de setembro]] de [[1576]] foi un médico, [[matemático]], astrólogo e estudoso do [[Xogo de azar|azar]] [[Italia|italianoitalia]]no, coñecido tamén como '''Girolamo Cardano''', '''Geronimo Cardano''' e '''Hyeronimus Cardanus'''.
 
Filósofo e enciclopedista, foi autor dunha das primeiras autobiografías modernas.
Gerolamo Cardano era fillo ilexítimo de Fazio Cardano, [[avogado]] con talento para as [[matemáticas]], que foi amigo de [[Leonardo da Vinci|Leonardo Da Vinci]]. En 1520 ingresou na [[Universidade de Pavía]] e estudou medicina en [[Padua]], conseguindo moi boas cualificacións. Finalmente acadou unha considerable sona como médico en [[Saccolongo]], preto de Padua, e os seus servizos foron moi valorados entre a clase alta, chegando a atender o arcebispo escocés de Saint Andrews. En 1539 foi aceptado no Colexio Médico de Milán.
 
En Boloña Cardano foi acusado de herexía en 1570 polo ton polémico e agudo dos seus escritos e por escribir o [[horóscopo]] de [[Xesús de Nazaret]] en 1554. Foi procesado e pasou varios meses en prisión, ata que abxurou e logrou a liberdade coa prohibición de publicar.
 
Mudouse entón a Roma e conseguiu unha pensión do papa [[Gregorio XIII, papa|Gregorio XIII]]. Alí practicou a medicina, escribiu libros médicos e rematou a súa [[autobiografía]]. Morreu na mesma cidade (segundo unha lenda, o día que el predixera) e o seu corpo foi levado a Milán e soterrado na igrexa de San Marcos.
Como médico foi o primeiro en describir a [[febre tifoide]] e comentou obras de [[Galeno]] e [[Hipócrates]]. O seu ''Contradicentium medicorum'', de 1536, trata temas de discusión na medicina do século XVI e ''Liber somnorium'' é a última onirocrítica de raíces antigas e medievais, o que o converte nun texto valiosísimo citado por [[Sigmund Freud|Freud]] en ''[[A interpretación dos soños|Die Traumdeutung]]''.
 
Destaca polos seus traballos na [[álxebra]]. En 1539 publicou o libro de aritmética ''Practica arithmetica et mensurandi singulares''. Na súa obra ''Ars magna'' (1545) publicou as solucións ás [[ecuación de terceiro grao|ecuacións de terceiro]] e [[ecuación de cuarto grao|cuarto grao]]. A solución a un caso particular de ecuación cúbica, en notación moderna <math>x^3+ax=b</math> foille comunicada a través de [[Niccolò Fontana Tartaglia|Niccolò Fontana]] ''Tartaglia'', a quen Cardano xurara non desvelar o segredo da resolución. Porén, Cardano considerou que o xuramento acabara tras obter información doutras fontes, polo que polemizou con Tartaglia, a quen ademais cita. En realidade o achado das solucións das ecuacións cúbicas non se debe a ningún dos dous, senón a [[Scipione dal Ferro]] contra o 1515 e hoxe recoñécese a honradez de Cardano que así o recoñecía no seu libro.
 
O seu libro sobre os [[xogo de azar|xogos de azar]] ''Liber de ludo aleae'', escrito na década de 1560, mais publicado postumamente en 1663, constitúe o primeiro tratado serio de [[probabilidade]].
=== Ligazóns externas ===
* [http://filolinux.dipafilo.unimi.it/cardano/testi/DeImmortalitateAnimorumSp.pdf Versión en castelán de ''De immortalitate animorum'']
 
{{ORDENAR:Cardano, Gerolamo}}
{{Control de autoridades}}
 
{{ORDENAR:Cardano, Gerolamo}}
[[Categoría:Matemáticos de Italia]]
[[Categoría:Médicos de Italia]]
393.002

edicións

Menú de navegación