Sima Qian

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter.
Sima Qian
司馬遷 / 司马迁
Si maqian.jpg
Sima Qian
Datos persoais
Nacemento c. 145 a. C.
Lugar Hejin
Falecemento 86 a. C.
Actividade
Xéneros Historia

Sima Qian (Chino tradicional: 司馬遷, Chino simplificado: 司马迁, Pinyin: Sīmǎ Qiān, Wade-Giles: Ssu-ma Ch'ien), nado no ano 145 a.C. en Longmen, e finado en torno ao ano 90 a.C., ademais de escritor e astrónomo, foi o primeiro que tentou escribir a historia de China desde a súa creación. Todos os historiadores imperiais chineses inspiráronse na súa obra.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Viviu no reinado do Emperador Wudi (141-87 a.C.), un dos máis grandes soberanos chineses. Seu pai, Sima Tan (司馬談 / 司马谈, Sīmǎ Tán) era cronista da corte, cargo a medio camiño entre o de astrólogo e o de cronista propiamente dito, pois consistía tamén en anotar os fenómenos celestes e a súa influencia nos acontecementos humanos. A familia de Sima Qian instalouse en Maoling, nos arredores da capital Chang'an.

Sima Qian tiña unha grande intelixencia, que mostrou desde a idade de dez anos, pois acadaba xa a ler os libros antigos. Aos vinte anos, completou a súa educación viaxando por provincias diversas como Jiangsu, Anhui, Zhejiang, Hunan e Henan. Máis tarde, traballou para o goberno, efectuando, notabelmente, unha misión de inspección na rexión da actual cidade de Kunming (provincia de Yunnan), aínda acabada de ser conquistada polas forzas imperiais. As súas funcións permitíronlle efectuar novas viaxes polos catro ángulos do Imperio, salvo algunhas zonas consideradas de bárbaros entón, como a provincias de Fujian e de Guangdong.

En -107, logo dun dó de tres anos, Sima Qian sucedeu ao seu defunto pai no posto de cronista, tendo ao mesmo tempo acceso aos arquivos reais. Puido así continuar a obra ambiciosa emprendida xa polo pai: un libro que relatase toda a historia da China.

Sima Qian comezou a escribir en -104. Por desgraza, en -99, despois de ter provocado a ira do Emperador Wu Di, ao implorar por un oficial acusado de traizón (Li Ling), foi condenado a ser castrado ou executado. Nesa época ser emasculado significaba a infamia e moitos chineses preferían morrer antes de vivir semellante deshonra. Sima Qian escolleu, porén, quedar vivo para acabar a súa obra e cumprir a promesa feita ao seu pai.

A súa obra principal é o Shiji (史記 / 史记, Shǐjì), que comprende tamén numerosas biografías, entre as cales a de Confucio, e remontando ata os lendarios Sanhuangwudi, que Sima Qian parece considerar como verídicos.

A súa obra pode compararse, en parámetros occidentais, á Biblia ou ás Historiai de Heródoto.

Historiador[editar | editar a fonte]

Primeira páxina de Shiji

Aínda que o estilo e a forma dos escritos históricos da China variou a través do tempo, o Shiji ("Rexistros do grande historiador") definidor a calidade e o estilo a partir del. Antes de Sima as historias escribíanse como certos sucesos ou certos períodos da historia dos estados. A súa idea de historia xeral influíu aos historiadores posteriores como Zheng Qiao (郑樵) na escritura de Tongshi (通史) e Sima Guang en Zizhi Tongjian. A forma histórica chinesa da historia dinástica (historia jizhuanti das dinastías) codificouse na historia da segunda dinastía por Ban Gu en Han Shu, pero os historiadores recoñecen a obra de Sima como o seu modelo, que se converteu no "formato oficial" da historia da China. O Shiji comprende 130 capítulos formados por medio millón de caracteres.[1]

Figura literaria[editar | editar a fonte]

O Shiji está recoñecido como modelo de literatura biográfica cun alto valor literario e mantense como libro de texto para o estudo do chinés clásico. As obras de Sima influíron na escritura chinesa, servindo de modelo para varios tipos de prosa no movemento neoclásico ("renacemento" 复古) do período das dinastías dinastía Tang e Song. Tamén influíu na escritura de ficción, como nos relatos clásicos do período medieval (dinastías Tang-Ming) así como na novela vernácula do período imperial posterior. Sima tivo unha inmensa influencia na historiografía non só na China, senón tamén no Xapón e en Corea.[2] Durante os séculos seguintes, o Shiji foi recoñecido como o maior libro de historia escrito en Asia.[3]

A súa influencia deriva principalmente dos seguintes elementos da súa escritura: a súa habilidosa descrición das personaxes históricas empregando detalles do seu discurso, das súas conversas e das súas accións; o seu innovador uso da linguaxe informal, humorística e variada; e a simplicidade e a concisión do seu estilo. Mesmo no século XX o crítico literario Lu Xun describiu o Shiji como "a canción máis perfecta dos historiadores, un "Li Sao" sen rima" (史家之绝唱,无韵之离骚) en "Hanwenxueshi Gangyao" (汉文学史纲要).

Outras obras literarias[editar | editar a fonte]

A célebre carta de Sima ao seu amigo Ren An sobre o seu sufrimento durante o caso Li Ling e a súa perseverancia na escritura de Shiji está admirada como exemplo de estilo literario en prosa e amplamente estudado na China.

Sima Qian escribiu oito rapsodias (fu 赋), listadas no tratado bibliográfico do Libro de Han. Porén, todas agás unha, "Rapsodia en lamento polos cabaleiros que non coñeceron o seu tempo" (士不遇赋) están perdidas, e mesmo a sobrevivente posiblemente non estea completa.

[editar | editar a fonte]

Sima e o seu pai foron astrólogos (taishi) 太史 na corte da dinastía Han. Nese tempo, os astrólogos tiñan un importante papel, sendo responsables de interpretar e predicir o curso do goberno segundo a influencia do Sol, a Lúa e as estrelas, así como outros fenómenos, como eclipses solares e terremotos.

Antes de recompilar o Shiji, en 104 a.C., Sima Qian creou Taichuli (太初历) que pode ser traducido como "O primeiro calendario" sobre a base do calendario da dinastía Qin. Taichuli foi un dos máis avanzados calendarios do seu tempo. A creación de Taichuli foi recoñecido como unha revolución na tradición chinesa do calendario, xa que estableceu 365,25 días no ano e 29,53 días no mes.

O planetoide 12620 Simaqian recibiu ese nome na súa honra.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Jay, Jennifer (1999). ""Sima Qian"". En Kelly Boyd. The Encyclopedia of Historians and Historical Writing Volume 2. FitzRoy Dearborn. pp. 1093–1094. 
  2. Hughes-Warrington 2000, p. 296
  3. Hughes-Warrington 2000, p. 296

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • de Crespigny, Rafe (2007). A Biographical Dictionary of Later Han to the Three Kingdoms (23–220 AD). Leiden: Brill. ISBN 978-90-04-15605-0. 
  • Hughes-Warrington, Marnie (2000). Fifty Key Thinkers on History. Londres: Routledge. 
  • Knechtges, David R. (2014). "Sima Qian 司馬遷". En Knechtges, David R.; Chang, Tai-ping. Ancient and Early Medieval Chinese Literature: A Reference Guide, Part Two. Leiden: Brill. pp. 959–965. ISBN 978-90-04-19240-9. 
  • Watson, Burton (1958). Ssu-ma Ch'ien: Grand Historian of China. Nova York: Columbia University Press. 

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]