Luís de Camões

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Luís de Camões

Luís Vaz de Camões, nado cara a 1524 e finado o 10 de xuño de 1580, foi un poeta portugués, considerado decote como o maior poeta de lingua portuguesa e dos maiores da Humanidade. O seu xenio é comparábel ao de Homero, Virxilio, Dante e Shakespeare. Das súas obras, a epopea Os Lusíadas é a máis significativa.

Orixes e xuventude[editar | editar a fonte]

No seo dunha familia de orixe galega que se fixou primeiro no Norte (Chaves) e despois irradiou para Coimbra e Lisboa, Camões tería nacido en Chaves ou Lisboa no ano 1524 ou 1525. Fillo de Simão Vaz de Camões e Ana de Sá e Macedo, por vía paterna, Camões sería trineto do trovador galego Vasco Pires de Camões, e por vía materna, aparentado co navegador Vasco da Gama.

Entre 1542 e 1545, viviu en Lisboa, trocando os estudos polo ambiente da corte de D. Xoán III, conquistando fama de poeta, e feitío altivo.

Estatua do poeta na Praza Luís de Camões, ao Barrio Alto en Lisboa.

Viviu algún tempo en Coimbra onde tería frecuentado o curso de Humanidades, talvez no Mosteiro de Santa Cruz, onde tiña un tío pai D. Benito de Camões. Non hai rexistros da pasaxe do poeta por Coimbra. En todo o caso, a cultura refinada dos seus escritos torna a única universidade de Portugal do tempo como o lugar máis probábel dos seus estudos. Ligado á casa do Conde de Linhares, D. Francisco de Noronha, e talvez preceptor do fillo D. Antonio, segue para Ceuta en 1549 e por aló fica até 1551. Era unha aventura común na carreira militar dos xoves, recordada na elexía Aquela que de amor descomedido. Nun cerco, tivo un dos ollos baleirados por unha seta pola furia rara de Marte. Aínda así, mantivo as súas potencialidades de combate.

De regreso a Lisboa, non tarda en retomar a vida boemia. Sonlle atribuídos varios amores, non só por damas da corte mais até pola propia irmá do Rei D. Manuel I. Tería caído en desgraza, a punto de desterrarse para Constância. Non hai, porén, o menor fundamento documental. No día do Corpo de Deus de 1552 entra en contenda, e fere un certo Gonçalo Borges. Preso, libértase por carta rexia de perdón de 7 de marzo de 1552, embarcando para a India na armada de Fernão Álvares Cabral, a 24 dese mesmo mes.

Oriente[editar | editar a fonte]

Chegado a Goa, Camões toma parte na expedición do vicerrei D. Afonso de Noronha contra o Rei de Chembe, coñecido como o «rei da pimenta». A esta primeira expedición refírese a elexía O Poeta Simónides falando. Despois Camões fíxase en Goa onde escribiu gran parte da súa obra épica. Considerou a cidade como unha madrasta de todos os homes honestos. Aló estudou os costumes de cristiáns e hindús, e a xeografía e a historia locais. Toma parte en máis expedicións militares. Entre febreiro e novembro de 1554 vai na armada de D. Fernando de Meneses constituída por máis de 1000 homes e 30 embarcacións, ao Golfo Pérsico, aí sentindo a amargura expresa na canción Junto de um seco, fero e estéril monte. No regreso nomease "provedor-mor dos defuntos nas partes da China" polo Gobernador Francisco Barreto, para quen escribiría o Auto do Filodemo.

En 1556 parte cara Macau, onde continuou cos seus escritos. Vive nunha célebre gruta co seu nome e por aí terá escrito boa parte d´Os Lusíadas. Naufragou na foz do río Mekong, onde conservou de forma heroica o manuscrito dos Lusíadas entón xa adiantados (cf. Lus., X, 128). No naufraxio tería morrido a súa compañeira chinesa Dinamene, celebrada en serie de sonetos. É posíbel que daten igualmente desa época ou teñan nacido desa dolorosa experiencia as redondillas 'Sôbolos ríos.

Regresa a Goa antes de setembro de 1560 e pide a protección do Vicerrei D. Constantino de Bragança nun longo poema en oitavas. Aprisionado por débedas, dirixe súplicas en verso ao novo Vicerrei, D. Francisco Coutinho, Conde do Redondo, para ser liberto. En 1568, vén para a Illa de Mozambique, onde, pasados dous anos, Diogo do Couto encontrouno, como relata na súa obra, adicionando que o poeta estaba "tan pobre que vivía de amigos". (Década 8.ª da Asia). Traballaba entón na revisión d´Os Lusíadas e na composición de "un Parnaso de Luís de Camões", con poesía, filosofía e outras ciencias", obra roubada. Diogo do Couto pagoulle o resto da viaxe até Lisboa, onde Camões aportou en 1570. En 1580, de regreso a Lisboa, asistiu á partida do exército portugués para o norte de África, morre nunha casa de Santana, en Lisboa, sendo doterrado nunha campa rasa nunha das igrexas das proximidades.

Os Lusíadas e a obra lírica[editar | editar a fonte]

Os Lusíadas considérase a principal epopea da época moderna debido á súa magnitude e universalidade.[1] As realizacións de Portugal desde o Infante D. Henrique até a unión dinástica con España en 1580 son un marco na Historia, marcando a transición da Idade Media para a Época Moderna. A epopea narra a historia de Vasco da Gama e dos herois portugueses que navegaron en torno do Cabo da Boa Esperanza e abriron unha nova rota para a India.[1] É unha epopea humanista, mesmo nas súas contradicións, na asociación da mitoloxía pagá á visión cristiá, nos sentimentos opostos sobre a guerra e o imperio, no gosto do repouso e no desexo de aventura, na apreciación do pracer e nas exixencias dunha visión heróica.

A obra lírica de Camões publicouse como "Rimas", non habendo acordo entre os diferentes editores canto ao número de sonetos escritos polo poeta e canto á autoría dalgunhas das pezas líricas. Alguns dos seus sonetos, como o coñecido Amor é fogo que arde sem se ver, pola ousada utilización dos paradoxos, prenuncian xa o Barroco que se aproximaba.

Obras[editar | editar a fonte]

Sonetos[editar | editar a fonte]

Redondilhas[editar | editar a fonte]

Teatro[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • "Os Lusíadas". Catálogo da Exposição Bibl., iconogr. e medalhística de Camões. Intr., sel. e notas de José V. de Pina Martins. Lisboa, 1972;
  • Col. Camoniana de José do Canto. Lisboa, 1972.

Bibliografía activa[editar | editar a fonte]

    • Enfatriões. Pref. e notas de Vieira de Almeida. Lisboa, 1942;
  • El-Rei Seleuco. Id. Ib., 1944;
  • Obras completas. Com prefácio e notas de Hernâni Cidade. Lisboa, 1946-1947;
  • Obra completa. Org., intr., com. e anotações de A. Salgado Júnior. R. de Janeiro, 1963;
  • Os Lusíadas. Leitura, prefácio e notas de Álvaro J. da Costa Pimpão. Lisboa, 1992;
  • Rimas. Texto estabelecido e prefaciado por Álvaro J. da Costa Pimpão. Coimbra, 1994

Bibliografía pasiva[editar | editar a fonte]

  • Rebelo Gonçalves, Dissertações Camonianas. S. Paulo, 1937;
  • José Pedro Machado, Notas Camonianas. Lisboa, 1981;
  • J. Filgueira Valverde, Camões. Coimbra, 1981; Cuatro lecciones sobre Camoens. Madrid, 1981;
  • Actas das Reuniões Internacionais de Camonistas: I (Lisboa, 1973); III (Coimbra, 1987); IV (Ponta Delgada, 1984) e V (S. Paulo, 1992);
  • Revista Camoniana (S. Paulo, 10 vols publ. desde 1964).

Notas[editar | editar a fonte]

  1. 1,0 1,1 "The Lusiads". 1800-1882. http://www.wdl.org/en/item/11198/. Consultado o 2013-09-01. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Wikiquote
A Galicitas posúe citas sobre: Luís de Camões

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]