Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter

Li Po

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura

Li Po
Libai touxiang.jpg
Li Po recitando un poema por Liang Kai (século XIII)
Nome completo李白
Nacemento19 de maio de 701
 Suyab
Falecemento30 de novembro de 762
 Dangtu County
Causaafogamento
Soterradosen etiquetar
NacionalidadeDinastía Tang
EtniaHan
Ocupaciónpoeta, letrista, calígrafo e escritor
PaiLi Ke
editar datos en Wikidata ]
Nomes
Chinés: 李白
Pinyin: Lǐ Bó ou Lǐ Bái
Wade-Giles: Li Po ou Li Pai
Zi: Tàibái (太白)
Tamén coñecido como: Poeta Inmortal
(Shīxiān, 詩仙)

Li Po ou Li Bai (chinés: 李白, pinyin: Lǐ Bái, Wade-Giles: Li Pai), nado en 701 e finado en 762,[1] foi un poeta chinés considerado o mellor poeta romántico da dinastía Tang. O carácter 白, pronunciado bái en mandarín moderno, pronunciábase antigamente , motivo polo cal o seu nome transcribíase antigamente como Li Po, representación segundo o sistema Wade-Giles desta pronunciación obsoleta.

Renomeado como o poeta inmortal, está considerado un dos máis respectados poetas da historia da literatura chinesa. Aproximadamente mil poemas seus permanecen na actualidade. O mundo occidental introduciu os traballos de Li Bai a través de moi liberais traducións de versións en xaponés dos seus poemas, realizadas por Ezra Pound. Li Bai é máis coñecido pola súa imaxinación extravagante e imaxes taoístas vertidas na su poesía, e tamén polo seu grande amor á bebida. Formou parte do grupo dos "8 inmortais da copa de viño", un grupo de poetas amantes do desenfreo.[1] Igual que Du Fu, Li Bai pasou gran parte da súa vida viaxando, mais no seu caso isto foi grazas á súa riqueza. Dise que se afogou no río Yangtzé, caendo da súa lancha ao intentar abrazar a lúa estando baixo os efectos do alcol.

Variantes do nome[editar | editar a fonte]

Li (李) é o seu apelido; con todo, foi coñecido con varios nomes. O seu nome de pía escríbese co carácter chinés (), que é romanizado de maneira diversa, como Po, Bo, Bai, Pai, e outras variantes. Mesmo en pinyin hai unha certa ambigüidade, posto que Bái é a variante común e a variante literaria. O seu nome de cortesía foi Taibai (Tai-pai; 太白), literalmente 'Grande Branco', que era tamén o antigo nome chinés para o planeta Venus (posteriormente, o termo Estrela Dourada substituíu Gran Branco como nome do planeta). Así pois, combinando o apelido co nome de cortesía, o seu aparece en diversas variantes, por exemplo Li Taibo, Li Taibai, Li Tai-po, e outros.[2] Con menos frecuencia, pode atoparse tamén co pseudónimo (hao) Qīnglián Jūshì (Ching-lien Chu-shih; 青蓮居士), que significa 'Gahapati do Lotus Azul', ou cos pseudónimos poéticos Transcendente (chinés tradicional: 詩仙, simplificado: 诗仙, pinyin: Shīxiān, Wade-Giles: Shih1-hsien1), Inmortal do Viño (chinés tradicional: 酒仙, pinyin: Jiǔxiān, Wade-Giles: Chiu3-hsien1), Desterrado Transcendente (chinés tradicional: 謫仙人, pinyin: Zhéxiānrén, Wade-Giles: Che2-hsien1-jen2), Poeta Cabaleiro Andante (chinés tradicional: 詩俠, simplificado: 诗侠, pinyin: Shīxiá, Wade-Giles: Shih1-hsia2, ou Poeta Heroe). Nas obras que se traduciron ao inglés pasando polo xaponés, o seu nome pode aparecer como Ri Haku ou Ri Taihaku. Todas estas variantes e máis están historicamente documentadas. Xeralmente, el referíase a se mesmo como "白".

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Os dous libros de Tang, O Libro Vello de Tang e O Novo Libro de Tang son as fontes primarias do material bibliográfico sobre Li Bai.[3] Outras fontes inclúen evidencias internas de poemas de Li Bai ou sobre el.

Li Bai foi o fillo dun mercador rico. O seu lugar de nacemento é incerto, pero un candidato é Suiye en Asia Central (nas proximidades do actual Tokmak en Kirguizistán).[4] Cando tiña só cinco anos de idade a súa familia mudouse a Jiangyou, cerca da moderna Chengdu na provincia de Sichuan. Foi influenciado polo pensamento confuciano e taoísta, pero finalmente a súa herdanza familiar non lle permitiu grandes oportunidades dentro da aristocrática dinastía Tang. A pesar de que desexaba converterse en oficial, non se presentou ao exame de servizo civil chinés. En cambio, á idade de 25 anos, dedicouse a viaxar pola China, desenvolvendo unha personalidade salvaxe e libre, moi diferente das ideas prevalecentes dun cabaleiro confuciano correcto. Esta imaxe fascinou tanto aos aristrócratas como á xente común e Li Bai foi finalmente presentado ao emperador Xuan Zong en 742.

Outorgóuselle un cargo na Academia Hanlin, a cal servía para prover unha fonte de experticia intelectual para o emperador. Li Bai permaneceu durante menos de dous anos como un poeta ao servizo do emperador, aínda que finalmente foi despedido por unha indiscreción descoñecida. Consecuentemente vagou pola China o resto da vida. Coñeceu a Du Fu no outono de 744 e volveuno a encontrar o ano seguinte. Estas foron as únicas ocasións en que se encontraron, pero a súa amizade permaneceu sendo particularmente importante para Du Fu (unha ducia dos poemas de Du Fu tratan de Li Bai, comparados con só un de Li Bai a Du Fu). No momento da rebelión de An Lushan involucrouse nunha revolta subsidiaria en contra do emperador, pero aínda non se sabe o grao no cal foi unha acción voluntaria. O fracaso da rebelión resultou no seu segundo exilio a Yelang. Foi absolto antes de que a súa viaxe de exilio terminara.

Li Bai morreu en Dangtu, actual Anhui. Algúns eruditos cren que a súa morte foi o resultado de envelenamento por mercurio tras un longo historial de consumo de elixires taoístas para a lonxevidade, en cambio outros cren que morreu por envelenamento con alcol.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. 1,0 1,1 Pieter EIJKHOFF (15-10-2000). "'Wine' in Chinese literature and in other parts of Chinese culture". Wine in China:its History and Contemporary Developments (PDF) (en inglés). pp. 1 a 5. Consultado o 2 de xaneiro do 2010. Tese para obter o grado de Gran Mestre Catador do viño da Cofraría do viño holandés 
  2. Shigeyoshi, Obata (1922). 'The Works of Li Po, the Chinese Poet. Nova York: Parangon. 
  3. Obata, Parte III
  4. Beckwith, 127

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]