José Ortega Munilla

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
José Ortega Munilla
José Ortega Munilla.png
Nacemento26 de outubro de 1856
 Cárdenas
Falecemento30 de decembro de 1922
 Madrid
SoterradoCemitério de San Isidro
NacionalidadeEspaña
Ocupaciónxornalista, escritor e crítico literario
FillosJosé Ortega y Gasset e Rafaela Ortega y Gasset
Firma de José Ortega Munilla, Alma Española, 15-11-1903.svg
editar datos en Wikidata ]
José Ortega Munilla, retrato en Vida Gallega, 1909.

José Ortega Munilla, nado en Cárdenas (Cuba) o 26 de outubro de 1856 e finado en Madrid o 30 de decembro de 1922, foi un escritor, xornalista e político español.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Fillo de José Ortega Zapata, orixinario de Valladolid, e de María del Pilar Munilla Urquiza, de Estremadura. O pai era membro do Partido Moderado e exercía un cargo importante na administración colonial cubana, aínda que a súa principal actividade era o xornalismo. Sendo neno a familia trasladouse a Madrid. Iniciou os seus estudos nos Seminarios de Cuenca e Xirona, que abandonou ao estalar a revolución de 1868 para iniciar os de dereito. Foi redactor de La Iberia, órgano do partido de Práxedes Mateo Sagasta. Co seu amigo Miguel Moya fundou a revista literaria La Linterna e publicou tamén con el un periódico taurino, El Chiclanero. Formou parte da xeración realista do 68 e comungou coa filosofía positivista e as correntes krausistas e converteuse en defensor do naturalismo en literatura. Empezou a redactar unha sección, "Crónica semanal", en Los Lunes de El Imparcial.

O 9 de xuño de 1881 casou cunha filla do fundador de El Imparcial, Dolores Gasset Chinchilla. Deste matrimonio naceron 4 fillos: Eduardo, que morreu exiliado en Caracas en febreiro de 1965; Rafaela, que faleceu en 1940; Manuel, o autor da Biografía de El Imparcial, morto en setembro de 1965; e o máis coñecido, José Ortega y Gasset.

Foi elixido membro de número da Real Academia Española en 1902, e ingresou cun discurso sobre Ramón de Campoamor. Foi colaborador de Los Lunes de El Imparcial, e despois pasou a traballar na sección literaria do xornal fundado polo seu sogro, Eduardo Gasset, monárquico liberal, e máis foi o seu director. Foi un dos xestores do trust, e protector do xornal El Sol, sometido á influencia cultural do seu fillo José Ortega y Gasset. Converteu a súa cadea de prensa no trampolín para os escritores da xeración do 98 que empezaban a abrirse paso: Azorín, Pío Baroja e Valle-Inclán.

Actividade política[editar | editar a fonte]

Foi elixido deputado no Congreso polo distrito de Padrón nas eleccións de 1898. Foi reelixido polo mesmo distrito ata 1910.

Obra[editar | editar a fonte]

Como xornalista destacou por un gran talento para o humor, un estilo solto e colorista e unha axilidade narrativa que conservou ata o fin da súa vida, cando o ABC lle abriu as súas columnas. Comezou a súa carreira de narrador desde a novela sentimental posromántica. Agrupou as súas novelas de 1879 a 1884 co nome de Relaciones contemporáneas. Desde os anos 80 escribiu novela realista. Adheriuse ao naturalismo a partir de El fondo del tonel (1881-84), buscando os temas sociais.

Novelas[editar | editar a fonte]

  • Cleopatra Pérez (1884).
  • La cigarra (1879).
  • Sor Lucila (1880).
  • El fauno y la dríada (1882).
  • Idilio lúgubre (1887).
  • La señorita de Cisniega (1918).
  • Don Juan Solo.
  • Panza al trote.
  • El tren directo.
  • El paño pardo.

Narracións breves[editar | editar a fonte]

  • El yegüerizo, Fifina, Tremielga (1897).
  • El espejuelo de la gloria (1897).

Libros de viaxes[editar | editar a fonte]

  • Viajes de un cronista (1892).
  • Viñetas del Sardinero.
  • Mares y montañas (1887).

Teatro[editar | editar a fonte]

  • Estracilla (1918), adaptación da súa novela homónima publicada o ano anterior.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • Germán Bleiberg e Julián Marías, Diccionario de literatura española, Madrid: Revista de Occidente, 1964 (3ª ed.).

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]