Christopher Wren

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Christopher Wren por Godfrey Kneller, 1711.

Sir Christopher Wren (20 de outubro de 163225 de febreiro de 1723), foi un astrónomo, xeómetra e o máis grande dos arquitéctos ingleses da súa época. Wren proxectou 53 igrexas en Londres, incluíndo a catedral de San Paulo, así como moitos edificios civís. Xogou un papel decisivo na reconstrución da cidade londinense logo do Grande Incendio do 1666, que arrasou a urbe. Foi un dos fundadores da Royal Society (presidente no período 1680–82), sendo a súa obra científica admirada por Sir Isaac Newton e Blaise Pascal.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Wren é sobre todo coñecido por proxectar a Catedral de San Paulo, unha das poucas catedrais inglesas costruídas desde a Idade Media, e a única catedral de estilo barroco-clasicista no seu país. A pesar da forte oposición - ispiraríase na Basílica de San Pedro de Roma -, acertou a construír un edificio de valor absoluto, que é a segunda igrexa do mundo polas súa dimensións.

Nado en 1632 en Wiltshire, Wren era fillo do Decano de Windsor, cargo de nomeamento real que trouxo problemas e persecución á súa familia durante o Commonwealth, o goberno puritano de Richard Cromwell (1649 - 1660). Durante a súa adolescencia coñeceu o príncipe Carlos, que máis tarde subíu ao trono como Carlos II, que o empregaría como arquitecto de confianza. Estudou na Westminster School, (onde Dr. Busby, que a presidía, albergaba encubertamente xovens de familias realistas en dificultades), logo no Wadham College, en Oxford, e finalmente foi admitido no colexio All Souls (Colexio de Todos os Santos, Oxford). No 1657, pasa a ser profesor de astronomía no Gresham College e catro anos despois obtén a cátedra de astronomía da fundación Savile de Oxford, que rexería ata a súa dimisión en 1673. Newton, rara vez disposto a louvar os seus colegas, recoñeceuno como un brillante científico. Wren estivo entre os membros fundadaores da Royal Society, que presidíu de 1680 a 1682.

A súa primeira proba real como arquitecto foi o teatro Sheldonian, aínda visíbel en Oxford; logo proxectou varios edificios universitarios máis, tanto en Oxford como en Cambridge, entre eles a capela do Pembroke College e a do Emmanuel College, en Cambridge.

Despois do Grande Incendio de Londres de 1666, foi escollido como arquitecto da nova Catedral de San Paulo, que debía ser ergueita sobre os restos da igrexa medieval. En consecuencia Wren dedicaríase en corpo e alma á arquitectura. O proxecto e a construción da nova catedral requeríu 35 anos, entre 1675 e 1710. Ao tempo Wren, xunto cos seus colegas Robert Hooke e Nicholas Hawksmoor, proxectou numerosos aoutros edificios, como 53 igrexas en Londres para substituíren as 87 destruídas no incendio. Moitas delas están aínda en pé, así St Bride's, St Mary le Bow, St Clement Danes, St Benet Paul's Wharf e St Stephen Walbrook (ver a lista de obras abaixo). Ademais colaborou no proxecto do Monumento do Grande Incendio de Londres, o Observatorio Real de Greenwich , o Chelsea Hospital, o hospital de Greenwich, Marlborough House, o Ashmolean Museum de Oxford, a Wren Library (Biblioteca Wren) no Trinity College de Cambridge, e outras salientes edificacións. Christopher Wren foi nomeado Cabaleiro en 1673, e foi membro do Parlamento nos anos 1685-1688 e 1702-1705.

Aubrey refire que Wren ingresou na masonería en 1691, supóndose que foi o Grande Mestre do "revival" de 1717, mais faltan probas de tal aserto.

Wren morreu no 1723. Está sepultado na súa igrexa de San Paulo. A inscrición que lle foi dedicada no interior do edificio reza: "Lector, si monumentum requiris, circumspice" ("O tu que les, se buscas o seu moimento, olla arredor").

Obras principais[editar | editar a fonte]

Monumento do Grande Incendio de Londres

Capelas[editar | editar a fonte]

  • Capela da Universidade de Pembroke (Cambridge)
  • Capela da Universidade Emmanuel (Cambridge)
  • Capela católica do palacio de Whitehall

Igrexas[editar | editar a fonte]

Subsistentes[editar | editar a fonte]

Destruídas[editar | editar a fonte]

  • All Hallows the Great, Lombard Street, Londres
  • All Hallows, Bread Street, Londres
  • All Hallows, Lombard Street, Londres
  • Christ Church Newgate, Newgate Street, Londres
  • Saint-Alban, Wood Street, Londres
  • Saint-Anne's Church, Soho
  • Saint-Antholin, Watling Street, Londres
  • Saint-Augustine e St Faith, Watling Street, Londres
  • Saint-Bartholomew-by-the-Exchange, Exchange, Londres
  • Saint-Benet, Gracechurch Street, Londres
  • Saint-Christopher-le-Stocks, Threadneedle Street, Londres
  • Saint-Dionis Backchurch, Fenchurch Street, Londres
  • Saint-George, Botolph Lane, Londres
  • Saint-Mary Aldermary, Bow Lane, Londres
  • Saint-Mary Magdalene, Old Fish Street, Londres
  • Saint-Mary Somerset, Thames Street, Londres
  • Saint-Matthew, Friday Street, Londres
  • Saint-Michael Queenhithe, Upper Thames Street, Londres
  • Saint-Michael, Crooked Lane, Londres
  • Saint-Michael, Wood Street, Londres
  • Saint-Mildred, Bread Street, Londres
  • Saint-Mildred, Poultry, Londres
  • Saint-Olave Old Jewry, Londres
  • Saint-Stephen Coleman, Coleman Street, Londres
  • Saint-Swithin London Stone, Cannon Street, Londres

Palacios e outros monumentos[editar | editar a fonte]

Hospitais[editar | editar a fonte]

Edificios universitarios e científicos[editar | editar a fonte]

Teatros[editar | editar a fonte]