Martiño I de Aragón

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Martiño I de Aragón
Rei de Aragón
Marti l'humà.jpg
Retrato de Martiño I no libro dos privilexios de Valldecrist.

1396-1410
Predecesor Xoán I
Sucesor Fernando I

1409 - 1410
Predecesor Martiño I
Sucesor Fernando I

Nacemento 29 de xullo de 1356
Xirona
Falecemento 20 de xaneiro de 1410
Barcelona
Sepultura Mosteiro de Poblet
Consorte
Descendencia véxase Matrimonios e descendencia
Casa Real Casa de Aragón
Pai Pedro IV de Aragón
Nai Leonor de Sicilia

Martiño I de Aragón, coñecido tamén como Martiño I o Humano ou o Vello, nado en Xirona en 1356 e finado en Barcelona en 1410, foi rei de Aragón, de Valencia, de Mallorca, de Sardeña e conde de Barcelona entre 1396 e 1410. Igualmente foi rei de Sicilia entre 1409 e 1410.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Segundo fillo de Pedro IV de Aragón e da súa terceira muller Leonor de Sicilia, Martín contraeu matrimonio en 1372 con María de Luna, filla de Don Lope, o primeiro conde de Luna, nacendo desta unión, en 1374, o seu primeiro fillo e herdeiro Martiño o Mozo.

En 1375 falece a súa nai, da que herdará os seus dereitos sobre Sicilia, reino sobre o que reforzará a súa posición cando en 1379 acórdese o matrimonio entre o seu fillo e herdeiro con María de Sicilia que en 1377 herdara o trono siciliano tras a morte do seu pai Federico III de Sicilia. Dada a minoría de idade de ambos, o matrimonio non se celebrará ata 1390, e Martiño I será nomeado señor e rexente de Sicilia en 1380.

Tras a coroación en Palermo de María de Sicilia e Martiño o Mozo, que recibiu o título de Martiño I de Sicilia, unha facción da nobreza siciliana partidaria dos Anjou rebelouse contra os novos monarcas, o que obrigou a Martiño o Vello a porse á fronte dunha flota e desprazarse a Sicilia para acabar coa insurrección. Mentres se atopaba inmerso na pacificación da illa, sorprendeulle en 1396 a morte do seu irmán o rei de Aragón e a noticia de que, ao morrer este sen sucesión masculina, a súa esposa María de Luna reclamara o trono no seu nome.

Ao non acabar coa insurrección siciliana tivo que demorar o seu regreso á Península, polo que sería a súa muller María de Luna a que tivo que facer fronte ás pretensións sucesorias tanto da viúva de Juan I, Violante de Bar, que anunciou que esperaba un fillo do rei falecido que sería o seu lexítimo herdeiro, como de Mateo I, conde de Foix, quen polo seu matrimonio con Xoana de Aragón e Armagnac, filla maior do defunto monarca, alegou os seus dereitos ao trono aragonés. As tropas do conde de Foix entraron en Aragón, pero foron rexeitadas polas tropas leais a Martiño.

A inestable situación dos seus reinos peninsulares fixo que Martín abandonase Sicilia en 1397, e ao chegar a Zaragoza xurou os foros ante as Cortes o 13 de outubro de 1397 e foi coroado o 13 de abril de 1399.

Todo o seu reinado estivo marcado polo Cisma de Occidente que dividía á cristiandade desde 1378. Foi partidario dos papas de Aviñón, dos que obtivo apoio nas súas pretensións sobre o reino de Sicilia fronte aos Anjou, partidarios dos papas de Roma.

En 1397, cando regresaba de Sicilia para facerse cargo do trono aragonés, entrevistouse en Aviñón co antipapa Benedito XIII, aragonés e parente da raíña, coa intención de chegar a solucionar o cisma e, posteriormente, en 1403 interveu militarmente contra o asedio que sufriu Benedito na súa sede papal, rescatándoo e acolléndoo en Peñíscola.

Lanzou dúas cruzadas contra o norte de África en 1398 e 1399.

O seu fillo Martiño de Sicilia, coa vitoria de San Luís (1409), acabou de someter á nobreza rebelde de Sardeña, expulsando de alí aos genoveses en 1409.

En xeral foi un reinado de paz exterior, o cal agudizou as loitas entre bandos nobiliarios no interior.

O 29 de decembro de 1406 faleceu réinaa María de Lúa que, aínda que lle deu catro fillos (Martiño, Xaime, Xoán e Margarita), todos haberían de morrer antes que o seu pai, polo que Martiño I decidiu contraer segundas nupcias con Margarita de Prades o 17 de setembro de 1408, quen non logrou darlle herdeiro algún, polo que cando Martín faleceu en Barcelona o 31 de maio de 1410, o trono atopouse sen descendencia lexítima, polo que se abriu un interregno de dous anos no que se disputaron o trono ata seis pretendentes, entre eles o seu neto bastardo Fadrique de Luna, e que habería de solucionarse en 1412 co chamado Compromiso de Caspe que elixiría como o seu sucesor a Fernando I, membro da dinastía castelá dos Trastámara.