Jalisco

Estado Libre y Soberano de Jalisco

Bandeira Escudo

Lema: n/d Himno: Himno de Jalisco     Estado México Capital  • Poboación  • Coordenadas Guadalaxara 503.320 (2005) n/d Cidade principal Guadalaxara Linguas Castelán, Huichol, Náhuatl, Cora, Tarasco  • Oficiais Ningunha1 Estatus Estado federado Gobernador Emilio González Márquez PAN Creación como estado 14 de setembro de 1824 Superficie  • Total  • % auga Fronteiras Costas Posto 8º 73.211 km² km km Poboación  • Total  • Densidade Posto 7º 4.255.790 (2005) 58 hab./km² Xentilicio Fuso horario UTC-6 Dominio de Internet n/d Prefixo telefónico n/d Prefixo radiofónico n/d Código ISO MX-JAL 1O castelán e 62 linguas indíxenas teñen a mesma validez en todo o territorio mexicano. Subdivisións de México

Jalisco é un dos 31 estados do México. Limita cos estados mexicanos de Nayarit, Zacatecas, Aguascalientes, Guanajuato, San Luis Potosí, Colima e Michoacán. A súa área é de 244,938 km², e a súa poboación é de 3.047.900 habitantes. A capital do estado é a cidade de Guadalaxara, e a súa maior cidade é Guadalaxara, que ten 5 millóns de habitantes. En certas partes da capital o nivel de vida é comparábel ao de países como España e Italia, pero tamén ten desigualdades sociais e pobreza nos barrios periféricos. A súa zona metropolitana esta formada polos municipios de Zapopan, Juanacatlan, El Salto, Tlaquepaque, Tonalá, Tlajomulco de Zúñiga e Ixtlahuacán del Río.

Jalisco é a carta entidade federativa mais poboada de México, e o cuarto estado máis desenvolvido no país en canto a actividades económicas, industriais, comerciais e culturais por debaixo de México Distrito Federal, Novo León e Baixa California.

Étimo

O topónimo Jalisco identifícase co nome náhuatl de Xālīxco (cfr. náhuatl actual Xālli (area), īxtli (cara), e o sufixo de lugar -co). O seu actual nome provén do náhuatl que significa " lugar na cara da area".

Historia

Os primeiros achados arqueolóxicos en Jalisco teñen unha datación de máis de 20.000 anos, eran pobos que se dedicaban á caza e a recolleita de plantas e froitas silvestres. Arredor do 5.000 a.C. comezan a cultivar as primeiras plantas silvestres.

Cando pobos do norte, seguramente por motivos climáticos, migraron ao centro de México, e deron lugar a sociedades militaristas, ao ter que dominar aos pobos asentados con anterioridade nos territorios nos que se estableceron.

No occidente de México déronse tres vagas migratorias diferentes, a tolteca nos séculos X e XII, a chichimeca, no XII e a mexica no XV. Os nómades nun proceso longo convertéronse en bandas seminómades e posteriormente en comunidades sedentarias como os caxcanes, tecos e tepehuanos (fillos dunha familia chamada uto-aztecana).

Durante a época colonial formou parte da rexón administrativa e política da Nova Galicia. Ao conquistar México a súa independencia deste reino cambiouse seu nome polo do Estado libre e soberano de Jalisco. En 1867 o Presidente Benito Juárez dividiu a separación do Territorio do Nayar, co base no que a insurrección do bandoleiro chamado Manuel Lozada poñía en perigo a existencia do estado e do país. Anos despois este territorio constituíuse como o estado de Nayarit.

Imaxe de Porto Vallarta, Jalisco.

Demografía

A poboación no Estado de Jalisco é de 6.753.113 habitantes, no último censo realizado polo INEGI, en 2005. De os cales na zona Metropolitana de Guadalajara viven 4.000.000 segundo o INEGI de ano 2000.

A taxa de crecemento poboacional xeral para Jalisco foi de 1.8% no período 2000-2005, e estimouse que a poboación economicamente activa é de 1.756.501 persoas.

Véxase tamén

Outros artigos

• Nova Galicia