Franco Battiato

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Franco Battiato
F Battiato.jpg
Orixe Italia,
Período 1965-
Xénero(s) Rock progresivo, Pop, Rock, Vangarda, experimental, Clásica
Na rede
páxina oficial

Franco Battiato, nado en Jonia (hoxe Riposto) o 23 de marzo de 1945, é un cantautor, compositor e pintor italiano.

Personalidade moi ecléctica e orixinal do panorama artístico e musical italiano. Atravesou moitos estilos musicais: os comezos románticos, a música experimental, a vangarda, a ópera lírica, a música étnica, ou o rock progresivo, recibindo sempre unha boa acollida entre o público e a crítica, valéndose de colaboracións como o violinista Giusto Pio ou o filósofo Manlio Sgalambro, e construíndo unha carreira artística sen igual, reflexada recentemente nunha versión cinematográfica.

Cerco un centro di gravità permanente
che non mi faccia mai cambiare idea sulle cose, sulla gente
Centro di gravità permanente, La voce del padrone 1981

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Os primeiros sinxelos[editar | editar a fonte]

Trasladado a Milán no 1965, publica dous sinxelos para a revista Nuova Enigmistica Tascabile, que ofrecía discos e cancións célebres interpretadas por cantantes pouco coñecidos, que hoxe poseen un valor moi alto para os coleccionistas. Nestes sinxelos o artista aparece co nome de Francesco Battiato.

O primeiro, que aparece cunha foto de Battiato na portada, contén unha versión presentada ó Festival de San Remo de 1965 de L'amore è partito, de Beppe Cardile e Anita Harris. O segundo contén un tema orixinal de Alain Barrière: ...e più ti amo, traducido por Gino Paoli.

A canción protesta[editar | editar a fonte]

Dous anos despois (no 67) Giorgio Gaber conséguelle un contrato ca Jolly, entrando no filón da "protesta", moi de moda naquela época. O primeiro sinxelo foi "La torre", seguido de "Il mondo va così". Tivo unha experiencia como actor teatral, recitando o papel de Tino Carraro en Much ado about nothing de William Shakespeare. Colabora tamén con Gaber escribindo a famosa ...e allora dai!, presentada no Festival de San Remo de 1967, e Gulp Gulp, coñecida pola trasmisión televisiva Diamoci del tu.

O período romántico[editar | editar a fonte]

No 1968 cambia de selo discográfico, pasando á Philips e abandona o xénero de protesta para achegarse ó romántico, máis inmediato e de consumo sinxelo. Rexistra dous temas que a casa discográfica holandesa publicará no 1971 (Vento caldo e Marciapiede) e obtén un paso discreto con È l'amore, no que os arranxos clasicistas ó pianoforte e unha voz coral permiten xa entrever o que será o Battiato futuro. No 1969 participa con bo resultado no Disco per l'estate co tema Bella ragazza.

Experimentación ca vangarda[editar | editar a fonte]

O nome de Battiato aparece no 1972 nun LP de jazz rock progresivo obra do grupo Osage Tribe chamado Arrow Head.

Colabora tamén no disco Area di servizio, de Riccardo Pirolli, usando o pseudónimo "Genco Puro & CO": neste disco Battiato canta en tres cancións: "Giorno d'estate", "Nebbia" e "Biscotti e the". É fundamental a participación no disco de Juri Camisasca La finestra dentro elemento pouco coñecido da musica de vangarda destes anos.

Musica experimental e vangarda colta[editar | editar a fonte]

Desde o 1971 adícase á música experimental con amplo uso de electrónica, cunha serie de álbums lendarios para a etiqueta Bla Bla: Fetus (1972, con outra famosa portada, censurada naquela época), Pollution (1973), Sulle corde di Aries (1973), Clic (1974) e M.elle le Gladiator (1975). Un tema deste primeiro período, Propriedad prohibida (1974) aínda segue a ser utilizado como cabeceira do programa Tg2 Dossier.

No 1976 pasa á produtora Ricordi, que lle distribuíra os últimos LPs, e adícase á vangarda colta con tres álbums pouco vendidos pero moi apreciados pola crítica: Battiato (1977), Juke Box (1978) e L'Egitto prima delle sabbie (1978). Con L'Egitto prima delle Sabbie, experimentou cun só acorde repetido ó pianoforte, adxudicándose no 1977 o Premio Stockhausen de música contemporánea. Neste período comeza a colaboración con Giusto Pio, co que asume a direción musical de algúns espectáculos de Giorgio Gaber, como Polli d'allevamento.

O gran recoñecemento[editar | editar a fonte]

No 1978 saca un 45 revolucións publicado usando o pseudónimo Astra: os dous temas, escritos con Pio (se ben Battiato utiliza o pseudónimo "Albert Kui"), chámanse Adieu e San Marco (cun texto en francés entre ambos).

Co paso á EMI no 1979 volve á canzone, con influxos orientais e sen ceder ó gusto imperante, e obtén un extraordinario e meritorio recoñecemento do público en álbums como L'era del cinghiale bianco (1979), Patriots (1980), La voce del padrone (1981, o primeiro 33 revolucións italiano que supera o millón de copias vendidas), L'arca di Noè (1982), Orizzonti perduti (1983), Mondi lontanissimi (1985), Fisiognomica (1988), Giubbe rosse (1989, o seu primeiro álbume en directo), Come un cammello in una grondaia (1991), Caffé de la Paix (1993) e L'ombrello e la macchina da cucire (1995), o último álbum con EMI.

Nesta época as súas cancións entran con pleno dereito na historia da música, non só italiana: abonda citar "L'era del cinghiale bianco", "Il re del mondo", Up patriots to arms", "Prospettiva Nevskji", "Bandiera bianca", "Centro di gravità permanente", "Cuccurucucú", "Radio Varsavia", "Voglio vederti danzare", "I treni di Tozeur" (coa que acadou o quinto posto en Eurovisión 1984 acompañado de Alice), "La stagione dell'amore", "La Cura" e tantas outras, incluída a célebre "Povera patria", unha durísima proclama contra o poder político e o poder en xeral. Na súa música advírtese unha profunda e constante busca da espiritualidade, como nos temas "E ti vengo a cercare", "L'oceano di silenzio" e "L'ombra della luce".

As colaboracións[editar | editar a fonte]

É determinante a súa contribución ó lanzamento de Alice, que vence no Festival de San Remo de 1981 con "Per Elisa" (escrita coa cantante e Giusto Pio) e coa que firma outras numeras colaboracións, a partir de Il vento caldo dell'estate (1980), Messaggio (1982), Chan-son egocentrique (1983), I treni di Tozeur (1984), colaborando nos arranxos de dous álbums (Capo Nord e Alice no 80 e 81). No 1985 a cantante saca outro álbum, Gioielli rubati no que se inclúe unha famosa versión de "Prospettiva Nevskji". No 2002 volven a facer un dueto no tema "Come un sigillo", único inédito do álbum Fleurs 3.

Con Giuni Russo, cantante lírica de excelente calidade vocal, obtén un gran recoñecemento con Un'estate al mare (1982). O momento máis importante da colaboración con esta artista é coa realización do álbum Energie (1981), grande exemplo dos elementos innovadores do primeiros anos 80. Con Giuni colabora firmando os arranxos do seu testamento musical, a canción "Morirò d'amore" coa que participa no Festival de San Remo de 2003.

Os numerosos proxectos[editar | editar a fonte]

A partir do 1985, moi sorprendido da colosal acollida non só en Italia, senón tamén en España e gran parte de Europa (pero non tanto nos países anglosaxóns) adícase á creación de numerosos proxectos alleos á música pop, acollidos tamén con grande interese.

No 1985 funda unha casa editorial propia L'Ottava que, en colaboración con Longanesi, publica catorce libros de autores varios, dos que algúns republicarán na casa editorial Neri Pozza, ligada a temática esotérica e en particular ó pensamento de Georges Ivanovitch Gurdjieff. No 1989 funda unha produtora discográfica homónima da casa editorial, que publicará seis títulos de música étnica e música celta.

Escribe Evoluzione evoluzione evoluzione, mentres Mondadori no 2005 publica o seu Ideogrammi.

Compón tres óperas líricas, Genesi (1987), Gilgamesh (1992) e Il cavaliere dell'intelletto nel 1994. É o primeiro músico occidental en actuar en Iraq, no 1992, baixo o réxime de Saddam Hussein (Concerto di Baghdad, publicado no 2006 en DVD), e é o autor do ballet Campi magnetici, presentado no 2000 no Maggio musicale fiorentino.

Con Manlio Sgalambro[editar | editar a fonte]

A partir de 1994 inicia as colaboracións co filósofo Manlio Sgalambro e a casa discográfica Virgin con álbums de boa acollida comercial como L'imboscata (1996), Gommalacca (1998), Ferro battuto (2000) Dieci stratagemmi (2004). O novo dúo presenta a máxica voz de Patty Pravo, "Emma Bovary" contiña no álbum da cantante veneciana Notti guai e libertà.

A pintura[editar | editar a fonte]

En torno a 1990, Franco Battiato comeza a practicar ca pintura, mediante unha especie de experimento de autoanálise e melloramento de si mesmo. Battiato afirma que a habilidade no deseño e na pintura non son características innatas nos humanos, como moitos críticos pretenden.

Desde 1993 a súa actividade pictórica lévao a organizar mostras persoais en Italia e no mundo: Roma, Catania, Firenze, Estocolmo, Miami e Goteborg; unha das súas mostras foi organizada en colaboración con Piero Guccione. Desde o inicio da súa actividade produciu moitas obras baixo o pseudónimo de Süphan Barzani.

O cine[editar | editar a fonte]

Despois da súa experiencia como actor teatral en 1967, nos 70 proba sorte co cine.

No 1973 aparece ocasionalmente como actor no filme de Corrado Farina Baba Yaga, interpretando a Carrol Baker.

Compón diversas bandas sonoras, colaborando sobre todo co veronés Giacomo Battiato (homónimo pero non parente), en Brunelleschi (1974) e no filme Una vita scellerata (1990) baixo a figura de Filippo Brunelleschi e Benvenuto Cellini, e co compatriota Pasquale Scimeca, firmando a música do filme Il giorno di San Sebastiano (1992). Algúns temas seus son utilizados por Antonello Aglioti no filme Il giardino dei ciliegi (1992), onde a actriz Marisa Berenson canta "Luna indiana", e sobre todo Nanni Moretti, que o cita explicitamente en Bianca (1983, co tema "Scalo a Grado") e Palombella rossa (1989, co tema "E ti vengo a cercare").

A súa aspiración de dirixir comeza no 1979, cando empeza a dirixir os seus videoclips, recollidos en gran parte no VHS Dal cinghiale al cammello (1992) e reeditados en DVD co título Dal cinghiale al cammello - The Video Collection (2004). No 2003 escribe, dirixe e compón a música para o seu primeiro filme: Perdutoamor, en gran parte autobiográfico, co que se adxudica un Nastro d'Argento. En marzal de 2006 aparece nas salas o seu segundo film: Musikanten, sobre os últimos catro anos de vida do gran compositor Ludwig van Beethoven.

No 2006 dirixe o videoclip "Amara Terra Mia" de Radiodervish.

En xuño de 2006, na Mostra del Nuovo Cinema di Pesaro, anuncia o seu terceiro film, tamén escrito con Manlio Sgalambro: Niente è come sembra, interpretado por Giulio Brogi,que sairá directamente en dvd o 31 de outubro de 2007 xunto co libro "In fondo sono contento di aver fatto la mia conoscenza".

Discografía[editar | editar a fonte]

Battiato no 2013.

Álbums de estudio[editar | editar a fonte]

Recompilatorios e álbums en vivo[editar | editar a fonte]

Álbums en castelán[editar | editar a fonte]

Álbums en inglés[editar | editar a fonte]

Mini LP[editar | editar a fonte]

Óperas e Ballet[editar | editar a fonte]

Sinxelos[editar | editar a fonte]

  • 1965: L'amore è partito (distribuído por Nuova Enigmistica Tascabile)
  • 1965: E piu ti amo (distribuído por Nuova Enigmistica Tascabile)
  • 1967: La torre / Le reazioni
  • 1967: Triste come me / Il mondo va così
  • 1968: È l'amore / Fumo di una sigaretta
  • 1969: Sembrava una serata come tante / Gente
  • 1969: Bella ragazza / Occhi d'or
  • 1971: Vento caldo / Marciapiede
  • 1972: Energia / Una cellula
  • 1972: La convenzione / Paranoia
  • 1979: L'era del cinghiale bianco / Luna indiana
  • 1981: Bandiera bianca / Summer on a Solitary Beach
  • 1984: I treni di Tozeur / Le biciclette di Forlì (con Alice)
  • 1985: No Time No Space / Il re del mondo
  • 1985: Via lattea / L'animale
  • 1996: Strani Giorni/Decline and fall of the roman empire
  • 1996: La Cura
  • 1998: Shock in my town
  • 1998: Il ballo del potere
  • 2001: Running against the grain/Sarcofagia/In trance
  • 2004: Tra Sesso e Castità/Le aquile non volano a stormi/Ermeneutica
  • 2007: Il vuoto
  • 2007: Aspettando l'estate

Sinxelos en castelán[editar | editar a fonte]

  • 1985: La estación de los amores
  • 1985: Centro de Gravedad
  • 1985: Sentimiento Nuevo
  • 1985: No time no space
  • 1987: Bandera blanca
  • 1987: Perspectiva Nevski
  • 1987: Nomadas
  • 1988: Y te vengo a buscar
  • 1988: Mesopotamia
  • 1989: Alexander Platz
  • 1991: Pobre Patria
  • 1996: Yo quiero verte danzar
  • 1996: De Paso
  • 1996: El cuidado
  • 2001: Vida en diagonal

Sinxelos en inglés[editar | editar a fonte]

  • 1985: I want to see you as a dancer

Videografía[editar | editar a fonte]

Representacións teatrais[editar | editar a fonte]

Filmografía[editar | editar a fonte]

Películas[editar | editar a fonte]

Outras[editar | editar a fonte]

  • Tecnica mista su tappeto. Conversación autobiográfica con Franco Pulcini. EDT, 1992.
  • Evoluzione evoluzione evoluzione. Bonanno, 1998.
  • Parole e canzoni. Giulio Einaudi Editore, 2004.
  • Ideogrammi. Arnoldo Mondadori Editore, 2005.

Véxase tamen[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • Maurizio Macale. Mentre ascoltavo un disco di Battiato. Bastogli Editrice Italiana, 1996.
  • Enzo Di Mauro, Roberto Masotti. Fenomenologia di Battiato. Auditorium, 1997.
  • Maurizio Macale. Franco Battiato: Centro di gravità permanente. Dalle origini a "Gommalacca". Bastogli Editrice Italiana, 1998.
  • Luca Cozzari. Franco Battiato. Pronipote dei padri del deserto. Zona, 2000.
  • Maurizio Macale. Franco Battiato. Una vita in diagonale. Bastogli Editrice Italiana, 2002.
  • Paolo Jachia. E ti vengo a cercare. Franco Battiato e il sacro. Ancora, 2005.
  • Alessandro Pomponi. Franco Battiato - Discografia Illustrata. Coniglio Editore, 2005.
  • Guido Guidi Guerrera. Battiato. Another link. Verdechiaro, 2006.

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]