Terceira República Portuguesa

 

Terceira República Portuguesa

Localización
Datos históricos
Precedido por	Estado Novo
Creación	25 de abril de 1974

A Terceira República Portuguesa (tamén coñecida como Democracia Portuguesa) e cuxo nome oficial é só República Portuguesa é o período da historia de Portugal correspondente ao actual réxime democrático instaurado após a Revolución do 25 de abril de 1974, que puxo fin ao réxime autoritario do Estado Novo por António de Oliveira Salazar e Marcelo Caetano.

A censura foi prohibida, a liberdade de expresión e de reunión garantidas, os prisioneiros políticos foron ceibados, as maiores institucións do Estado Novo foron eliminadas, e foi concedida a independencia ás colonias africanas.

Este período foi caracterizado inicialmente por unha grande inestabilidade. En 1976 aprobouse unha nova constitución. Posteriormente, comezou un proceso de apertura do país, que levou a Portugal a ingresar na CEE (actual Unión Europea) en 1986.

Antecedentes Históricos

O cravo ou caravel, símbolo da Revolución, iniciou a III República Portuguesa.

En Portugal, 1926 supuxo o fin da Primeira República nun golpe militar que estableceu o goberno autoritario coñecido como Estado Novo, gobernado por António de Oliveira Salazar ata 1968, cando foi destituído polo presidente da República por discapacidade física. Marcello Caetano sucedeu a Salazar. O goberno enfrontouse a moitos problemas externos e internos, incluíndo a Guerra Colonial.

O 25 de abril de 1974, un golpe militar non violento obrigou a Marcello Caetano a abandonar o país. A maioría da poboación portuguesa viría apoiar esta revolución, que entón foi bautizada como a Revolución dos Caraveis debido ao uso de caraveis nos rifles dos soldados como símbolo de paz. Esta revolución provocou o inicio da Terceira República Portuguesa. Nos días posteriores á revolución, houbo unha celebración xeral polo fin dos 48 anos de ditadura, e políticos exiliados como Álvaro Cunhal e Mário Soares regresaron ao país para celebrar o Día do Traballo, no que se coñeceu como símbolo da liberdade restaurada ao país.

Despois da Revolución

Despois da caída do Estado Novo, comezaron a xurdir diferenzas sobre a dirección política que debía tomar o país. A revolución debeuse principalmente ao traballo dun grupo de mozos oficiais identificados como o Movimento das Forças Armadas (MFA). Dentro deste grupo existían diferentes opinións políticas e, entre estas, as representadas por Otelo Saraiva de Carvalho e consideradas as máis radicais do movemento, e as representadas por Ernesto Melo Antunes consideradas as máis moderadas.

Para garantir o éxito da revolución, o MFA buscou apoio entre sectores conservadores dos militares descontentos co goberno de Caetano, entre eles o antigo xefe das Forzas Armadas, o xeneral Francisco da Costa Gomes e o xeneral António de Spínola. Ambos foran expulsados do Estado Maior das Forzas Armadas por criticaren ao goberno de entón.

As diferenzas políticas da época estaban representadas por tres grupos informais, que incluían tanto militares como civís. Porén, mesmo dentro de grupos que compartían as mesmas opinións políticas houbo desacordos considerábeis:

• Conservadores: dentro dos militares, representados por Costa Gomes e Spínola, e no MFA por Melo Antunes. Os representantes civís eran políticos que formaban parte da Á Liberal da Asemblea Nacional que buscara unha transición á democracia. Entre estes estaban os futuros presidentes do Goberno Francisco Sá Carneiro e Francisco Pinto Balsemão ;

• Socialistas: partidarios da creación dun Estado socialdemócrata semellante aos de Europa occidental, representado maioritariamente polo Partido Socialista e o seu líder, Mário Soares ;

• Esquerda: partidaria da creación dun Estado socialista cun sistema económico similar aos países do Pacto de Varsovia . Os principais representantes deste grupo foron, entre os militares e o MFA , Otelo Saraiva de Carvalho, e o principal partido político deste grupo foi o Partido Comunista Portugués (PCP) dirixido por Álvaro Cunhal.

Estes tres grupos protagonizaron unha feroz disputa polo control do poder, disputa que deu lugar ao cálido verán de 1975 —tras un fracasado golpe conservador liderado por António de Spínola, o 11 de marzo de 1975— e que puxo ao país na anarquía e no á beira dunha guerra civil. Esta situación só se calmaría tras un golpe de estado fracasado de sectores militares máis radicais, o 25 de novembro de 1975. Mentres, en Portugal celebráronse as primeiras eleccións libres por sufraxio universal e secreto, o 25 de abril de 1975, para a elección dunha Asemblea Constituínte que se encargou de elaborar unha nova Constitución —a Constitución de 1976, aprobada o 2 de abril dese mesmo ano.

O 27 de xuño de 1976 celebráronse as primeiras eleccións democráticas para a presidencia da República por sufraxio directo e universal. Gañou Ramalho Eanes, un dos oficiais do Grupo dos Nove. O I Goberno Constitucional de Portugal comezou o 23 de xullo de 1976, baixo a dirección de Mário Soares. O 12 de decembro do mesmo ano celebráronse as primeiras eleccións municipais . Todas as institucións democráticas comezan a funcionar. Portugal ingresa no Consello de Europa o 22 de setembro de 1976. En 1978 o FMI prestou asistencia financeira a Portugal, pero en 1983 o FMI regresou a Portugal, de novo debido a unha grave crise financeira. En 1977 Portugal solicitou a súa adhesión á CEE. Comezou un proceso de apertura do país a nivel económico, que levou a Portugal a ingresar na CEE (agora Unión Europea) en 1986.

Para se adherir á Unión Europea, Portugal abandonou a EFTA en 1986. En 1999, ingresou na Eurozona e ese mesmo ano entregou a soberanía de Macao á República Popular Chinesa. Desde a súa adhesión á Unión Europea, o país presidiu catro veces o Consello Europeo, a última delas en 2021, que acolleu a cerimonia de sinatura do Tratado de Lisboa.

En 2011, Portugal sofre unha grave crise financeira, crise que obrigou a Portugal a pedir axuda externa á Troika (FMI, BCE, Unión Europea). O 5 de xuño de 2011, o PSD, liderado por Pedro Passos Coelho, venceu nas eleccións lexislativas e formou un goberno de coalición co CDS .

Cronoloxía

A 25 de abril de 2015, na Terceira República había xa 25 gobernos e 15 primeiros ministros diferentes, 1609 homes (92,7%) e 127 mulleres (7,3%) foron nomeados para funcións de goberno.

A continuación están representados nunha liña cronolóxica os presidentes da República, os primeiros ministros e a lexislatura da Asemblea da República.

Táboa de Presidentes

Data de Inicio	Data de Fin	Presidente
15/05/1974	30/09/1974	António de Spínola
30/09/1974	13/07/1976	Francisco da Costa Gomes
13/07/1976	09/03/1986	António Ramalho Eanes
09/03/1986	09/03/1996	Mário Soares
09/03/1996	09/03/2006	Jorge Sampaio
09/03/2006	12/12/2015	Aníbal Cavaco Silva
09/03/2016	16/09/2021	Marcelo Rebelo de Sousa

Táboa de Primeiros Ministros

Data de Inicio	Data de Fin	Primeiro Ministro
16/05/1974	18/07/1974	Adelino da Palma Carlos
18/07/1974	19/09/1975	Vasco Gonçalves
19/09/1975	23/06/1976	José Pinheiro de Azevedo
23/06/1976	23/07/1976	Vasco Almeida e Costa (interino)
23/07/1976	28/08/1978	Mário Soares
28/08/1978	22/11/1978	Alfredo Nobre da Costa
22/11/1978	01/08/1979	Carlos Alberto da Mota Pinto
01/08/1979	03/01/1980	Maria de Lourdes Pintasilgo
03/01/1980	04/12/1980	Francisco Sá Carneiro
04/12/1980	09/01/1981	Diogo Freitas do Amaral (interino)
09/01/1981	09/07/1983	Francisco Pinto Balsemão
09/07/1983	06/11/1985	Mário Soares
06/11/1985	28/10/1995	Aníbal Cavaco Silva
28/10/1995	06/04/2002	António Guterres
06/04/2002	17/07/2004	José Manuel Durão Barroso
17/07/2004	12/03/2005	Pedro Santana Lopes
12/03/2005	21/06/2011	José Sócrates
21/06/2011	26/11/2015	Pedro Passos Coelho
26/11/2015	16/09/2021	António Costa

Táboa de Gobernos

Data de Inicio	Data de Fin	Goberno
16/05/1974	18/07/1974	I Gov. Prov.
18/07/1974	30/09/1974	II Gov. Prov.
30/09/1974	26/03/1975	III Gov. Prov.
26/03/1975	08/08/1975	IV Gov. Prov.
08/08/1975	19/09/1975	V Gov. Prov.
19/09/1975	23/07/1976	VI Gov. Prov.
23/07/1976	30/01/1978	I Gov.
30/01/1978	29/08/1978	II Gov.
29/08/1978	22/11/1978	III Gov.
22/11/1978	01/08/1979	IV Gov.
01/08/1979	03/01/1980	V Gov.
03/01/1980	09/01/1981	VI Gov.
09/01/1981	04/09/1981	VII Gov.
04/09/1981	09/06/1983	VIII Gov.
09/06/1983	06/11/1985	IX Gov.
06/11/1985	17/08/1987	X Gov.
17/08/1987	31/10/1991	XI Gov.
31/10/1991	28/10/1995	XII Gov.
28/10/1995	25/10/1999	XIII Gov.
25/10/1999	06/04/2002	XIV Gov.
06/04/2002	17/07/2004	XV Gov.
17/07/2004	12/03/2005	XVI Gov.
12/03/2005	26/10/2009	XVII Gov.
26/10/2009	21/06/2011	XVIII Gov.
21/06/2011	30/10/2015	XIX Gov.
30/10/2015	26/11/2015	XX Gov.
26/11/2015	25/10/2019	XXI Gov.
26/10/2019	16/09/2021	XXI Gov.

Táboa de Lexislaturas

Data de Inicio	Data de Fin	Lexislatura
25/04/1976	05/10/1980	I Legislatura
05/10/1980	25/04/1983	II Legislatura
25/04/1983	06/10/1985	III Legislatura
06/10/1985	19/07/1987	IV Legislatura
19/07/1987	06/10/1991	V Legislatura
06/10/1991	01/10/1995	VI Legislatura
01/10/1995	10/10/1999	VII Legislatura
10/10/1999	17/03/2002	VIII Legislatura
17/03/2002	20/02/2005	IX Legislatura
20/02/2005	27/09/2009	X Legislatura
27/09/2009	19/06/2011	XI Legislatura
20/06/2011	23/10/2015	XII Legislatura
23/10/2015	25/10/2019	XIII Legislatura
26/10/2019	16/09/2021	XIV Legislatura

Notas

---

Este artigo sobre historia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.  Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.

---