Berdillo, Carballo

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura

Coordenadas: 43°12′49.43″N 8°38′57.29″O / 43.2137306, -8.6492472

Berdillo
Igrexa de Berdillo.JPG
Igrexa e cruceiro de San Lourenzo de Berdillo.
ConcelloCarballo[1]
ProvinciaA Coruña
Poboación1.003 hab. (2019)
Entidades de poboación27[1]
editar datos en Wikidata ]

San Lourenzo de Berdillo[2] (á espera da oficialización da forma Verdillo (San Lourenzo)[3]) é unha parroquia que se localiza no leste do concello coruñés de Carballo, na comarca de Bergantiños.

Historia[editar | editar a fonte]

A parroquia de Berdillo esténdese ao longo da estrada que a cruza (DP-1904) e que, en tempos pasados, foi o camiño real que unía A Coruña con Fisterra. Era a principal vía de comunicación coa cidade herculina até que a vila de Carballo comezou a medrar en sona debido ao seu balneario de augas termais, e se construíu unha nova estrada, a actual AC-552, que se fixo pasar polo centro da vila[4].

Durante séculos, celebrouse nesta parroquia e na veciña de Artes, ao pé do camiño real, a que chegou ser a feira máis importante da antiga provincia da Coruña[5]. Na estrada entre Carballo e Ordes (AC-413) atópase un lugar co nome de A Feira de Berdillo, que se refire aos tempos nos que se celebrou a feira. Pese á oposición do barrio e dos párrocos de Sofán, Artes e Berdillo, a feira trasladouse en 1941 a Carballo[6].

Patrimonio[editar | editar a fonte]

No centro de Berdillo está a Igrexa de San Lourenzo (construída de novo no século XX e completada en 1931, sendo obra de Manuel Villaverde). Orixinalmente constaba dunha única nave, con tribuna de madeira e un longo presbiterio que correspondía ao templo anterior. En 1951 engádenselle dúas capelas laterais para aumentar o seu espazo interior, polo que pasa ser un templo de cruz latina. A última modificacións faráselle en 1979, cando se lle engade o pórtico lateral.

No seu interior conserva tres retablos. O maior, de estilo neoclásico, obra de Laureano Cao Cornido, do segundo terzo do século XIX, que preside o patrón San Lourenzo, unha talla da mesma época. E dous laterais, de estilo barroco, da segunda metade do século XVIII: o de San Roque, situado na parte esquerda, e o do Carme na parte dereita[6].

Diante da igrexa existe un cruceiro obra dun santeiro (canteiro de santos).

A parroquia conta cun centro social que se atopa preto da igrexa de San Lourenzo (cuxa construción se estendeu dende o ano 1989 até o 2007) e que é empregado polas asociacións da parroquia.

Poboación[editar | editar a fonte]

Segundo o IGE de 2018, Berdillo contaba con 1.003 habitantes (470 homes e 533 mulleres), distribuídos en 27 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999, cando tiña 1.076 habitantes. É unha parroquia densamente poboada (a 4º do municipio), debido á súa proximidade a Carballo.

Asociacións[editar | editar a fonte]

A parroquia de Berdillo destaca pola forza do seu amplo movemento veciñal, cultural e deportivo. Compre salientar as seguintes asociacións:

  • Agrupación Cultural Arume: Creada en 1982, desenvolve actividades culturais como o baile e a música tradicional. Neste eido, conta con grupos de baile, cantareiras e gaiteiros cos que realiza diversas actuacións. Ten como obxectivo contribuír á promoción e difusión da animación socio cultural, salvagardar o patrimonio tradicional galego e favorecer a cooperación entre distintas entidades culturais.
  • Asociación Xuvenil Arume: Fundada en 1985, ten o obxectivo de promover o asociacionismo xuvenil no medio rural, fomentando o desenvolvemento comunitario e a participación da xuventude na vida social, política e cultural e contribuíndo á formación integral da mocidade.
  • Asociación de Veciños San Lorenzo de Verdillo: É un ente que agrupa dende o ano 2006 a unha meirande parte dos berdilleses coa finalidade principal de mellora da parroquia e organización de actividades de interese xeral.
  • Consello Parroquial de Berdillo: Constituído no 2016, é unha ferramenta posta en marcha polo Concello de Carballo que fomenta a participación dos veciños e veciñas nos asuntos da parroquia.
  • Sociedad Deportiva San Lorenzo de Verdillo: Equipo de fútbol fundado no ano 1978 que conta con equipo de veteranos e sénior (o cal compite no grupo 2 da Segunda Autonómica).
  • Unión Democrática de Pensionistas de Verdillo: Naceu no 2002 e está dirixida a pensionistas e xubilados desta parroquia. A entidade dedícase á organización de viaxes culturais, cursos de ximnasia ou clases de bailes de salón para dinamizar o tempo de ocio dos seus socios e socias.

Lugares e parroquias[editar | editar a fonte]

Lugares de Berdillo[editar | editar a fonte]

Lugares da parroquia de Berdillo no concello de Carballo (A Coruña)

O Alto | O Añón de Berdillo | O Areal | O Aseñado | O Campo | As Casas Novas | Chacín | A Costa | O Esmorís | A Ganduma | A Garrida | A Igrexa | Longras | O Lugar de Abaixo | O Moucho | O Paraíso | O Piñeiro | A Ponte Carral | As Pozas | O Prego | A Pumara | A Redonda | A Regueira de Abaixo | A Regueira de Arriba | Samiro | As Seixas | Vilarnovo

Parroquias de Carballo[editar | editar a fonte]

Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Carballo

Aldemunde (Santa María Madanela) | Ardaña (Santa María) | Artes (San Xurxo) | Berdillo (San Lourenzo) | Bértoa (Santa María) | Cances (San Martiño) | Carballo (San Xoán) | Entrecruces (San Xens) | Goiáns (Santo Estevo) | Lema (San Cristovo) | Noicela (Santa María) | Oza (San Breixo) | Razo (San Martiño) | Rebordelos (San Salvador) | Rus (Santa María) | Sísamo (Santiago) | Sofán (San Salvador) | Vilela (San Miguel)

Notas[editar | editar a fonte]

  1. 1,0 1,1 DECRETO 189/2003, do 6 de febreiro, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia da Coruña.
  2. Berdillo no Nomenclátor da Xunta
  3. Cabeza Quiles, Fernando. "Toponimia de Carballo". p. 12. Consultado o 15 de abril de 2021. 
  4. "Turismo Carballo. Berdillo". Consultado o 25 de xullo de 2021. 
  5. Lucas Labrada, José (1804). Descripción económica del Reino de Galicia. 
  6. 6,0 6,1 Cabeza Quiles, Fernando; Domínguez Rial, Evaristo; Fernández Carrera, Xan X.; García Losada, Antón; Giadás Álvarez, Luis A. (2011). Andando por Bergantiños. Parroquias de Artes, Sofán e Berdillo. 12. Instituto de Estudos Bergantiñáns. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]