Apoideos

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
Apoideos
Apoidea
Bee PD foto explained1.jpg
Apis mellifera, abella común ou europea
Clasificación científica
Reino: Animalia
Filo: Arthropoda
Clase: Insecta
Orde: Hymenoptera
Suborde: Apocrita
Superfamilia: Apoidea
Latreille, 1802
Familias
Véxase o texto

A dos apoideos (Apoidea) é unha superfamilia de insectos da orde dos himenópteros, suborde dos apócritos, cuxas especies son vulgarmente coñecidas como abellas e abesouros, xa que a máis coñecida das súas familias é a dos ápidos, entre cuxos membros áchanse a abella común e os abesouros.

A superfamilia abarca especies solitarias, semisociais e eusociais, que subministran alimentos ás súas larvas, fan os seus niños nunha variedade de substratos, como o solo, a talos ocos, buratos de troncos, etc. Ao igual que notros himenópteros, en moitas especies o ovipositor ou apéndice do abdome das femias transformouse nun aguillón ou ferrete utilizado para a defensa.

As abellas de certos grupos recolectan pole dunha gran variedade de flores, e denomínanse polilécticas; outras, en cambio, están máis especializadas e recolectan pole dun só grupo limitado de especies, en xeral membros dun só xénero, e son denominadas oligolécticas.

As abellas son os polinizadores máis importantes das magnoliófitas (as plantas con flores). Posúen unha lingua larga, ou glosa, que utilizan para obteren o néctar. Moitas presentan un órgano adaptado para recolectar o pole, denominado escopa ou corbícula, no terceiro par de patas; outras teñen a escopa no abdome, ou carecen deste órgano por completo; úsano para transportar o pole á colmea para alimentaren ás súas larvas.

Os poideos subdivídense en dos subgrupos, o dos esfeciformes (parafilético), que comprende especies coñecidas como avespas esfecoides ou avespas apoides, e o dos antófilos (monofilético), que comprende as abellas (sensu lato). A maior diferenza entre os dous subgrupos, á parta da filoxenia, é que as avespas esfecoides usan presas para alimentaren ás sús larvas, e as abellas recorren ao pole e ao néctar das flores e, ademais, o corpo das esfecoides está cuberto de vilosidades simples, e o das abellas por pelos plumosos ou ramificados.

Hai ao redor de 10 000 especies descritas de avespas esfecoides e cerca de 20 000 de abellas, e calcúlase que hai outras tantas por identificar e describir.

En concreto, están descritas na actualidade 28 740 especies de apoideos, repartidas en 11 familias que comprenden 754 xéneros.[1]

A filoxenia molecular demostra que as abellas xurdiron a partir da familia tradicional dos Crabronidae, polo que o agrupamento é parafilético, o que o levou a unha reclasificación para constituír familias monofiléticas.[2]

Taxonomía[editar | editar a fonte]

Descrición[editar | editar a fonte]

A superfamilia foi descrita en 1802 polo entomólogo francés Pierre André Latreille.

Etimoloxía[editar | editar a fonte]

O nome científico Apoidea, está formado polos elementos do latín científico ap- e -oidea. O primeiro é a raíz do nome do seu xénero tipo, Apis, e o segundo é o sufixo empregado para formar os nomes das subfamilias de animais.[3]

Familias[editar | editar a fonte]

A superfamilia comprende as seguintes familias:[4]
Grupo Spheciformes

Grupo Anthophila

Filoxenia[editar | editar a fonte]

Posición filoxenética dos apoideos nos aculeados.[5]

Aculeata

Chrysidoidea

Vespidae

Rhopalosomatidae

Pompilidae

Tiphiidae

Scolioidea

Apoidea

Formicoidea

Esta árbore filoxenética está baseada en Sann et al., 2018, que utilizaron a filoxenómica para demostrar que tanto as abellas (Anthophila) como as Sphecidae xurdiron da antiga familia dos Crabronidae, que e parafilética, polo que suxeriron que deberían dividirse en varias familias; a antiga familia Heterogynaidae inclúese dentro da dos Bembicidae, como se mostra aquí.[2] Estes achados difiren en varios detalles dos estudos publicados por outros dous grupos de autores en 2017, aínda que os tres estudos demostran un grupo "Crabronidae" parafilético.[6][7]

Apoidea

Ampulicidae Emerald Cockroach Wasp.JPG

Astatidae Astata boopsDSC05135.JPG

Bembicidae Bembix sp2.jpg

Sphecidae (sensu stricto) Sceliphron spirifex TZ edit1.jpg

Crabronidae (sensu stricto) Ectemnius.lapidarius.-.lindsey.jpg

Mellinidae Mellinus arvensis - Flickr - gailhampshire (1).jpg

Pemphredonidae Pemphredon ? (Crabronidae) - Zwerggrabwespe (11462528464).jpg

Philanthidae P. gibbosus57306787w.jpg

Psenidae Aphid Wasp - Flickr - treegrow (2).jpg

Ammoplanidae

Anthophila Abeille butineuse et son pollen.JPG

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Bees & Apoid Wasps. Apoidea na EOL. Consultada o 15 de xuño d 2021.
  2. 2,0 2,1 Manuela Sann, Oliver Niehuis, Ralph S. Peters, Christoph Mayer, Alexey Kozlov, Lars Podsiadlowski, Sarah Bank, Karen Meusemann, Bernhard Misof, Christoph Bleidorn and Michael Ohl (2018): "Phylogenomic analysis of Apoidea sheds new light on the sister group of bees". BMC Evolutionary Biology 18: 71.
  3. Apoidea no Merriam-Webster Dictionary.
  4. Apoidea, no ITIS.
  5. Johnson, Brian R.; Borowiec, Marek L.; Chiu, Joanna C.; Lee, Ernest K.; Atallah, Joel; Ward, Philip S. (2013). "Phylogenomics resolves evolutionary relationships among ants, bees, and wasps". Current Biology 23 (20): 1–5. 
  6. Branstetter, Michael G.; Danforth, Bryan N.; Pitts, James P.; Faircloth, Brant C.; Ward, Philip S.; Buffington, Matthew L.; Gates, Michael W.; Kula, Robert R.; Brady, Seán G. (2017). "Phylogenomic Insights into the Evolution of Stinging Wasps and the Origins of Ants and Bees". Current Biology 27 (7): 1019–1025. 
  7. Peters, Ralph S.; Krogmann, Lars; Mayer, Christoph; Donath, Alexander; Gunkel, Simon; Meusemann, Karen; Kozlov, Alexey; Podsiadlowski, Lars; Petersen, Malte (2017). "Evolutionary History of the Hymenoptera". Current Biology 27 (7): 1013–1018. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • Aguiar, Alexandre P. et al. (2013): "Order Hymenoptera". En Zhang, Z.-Q. (ed.): "Animal Biodiversity: An Outline of Higher-level Classification and Survey of Taxonomic Richness (Addenda 2013)". Zootaxa 3703: 1–82.
  • Arnett, R. H. Jr. (2000): American insects, 2ª ed. Boca Ratón, Londres, Nova York, Washington DC: CRC Press. ISBN 0-8493-0212-9.
  • Borror, D. J., DeLong, D. M. & Triplehorn, C. A. (1976): An introduction to the study of insects, 4ª ed. Nova York, Chicago: Holt, Rinehart and Winston. ISBN 0-0308-8406-3.
  • Grimaldi, D. & Engel, M. S. (2005): Evolution of the Insects. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-5218-2149-0.
  • Huber, John T. (2009): "Biodiversity of Hymenoptera". Capítulo 12. En Robert G. Foottit & Peter H. Adler: Insect Biodiversity: Science and Society. Hoboken, New Jersey: Blackwell Publishing. ISBN 978-1-4051-5142-9.
  • O'Toole, Christopher & Raw, Anthony (1999): Bees of the world. Londres: Cassell & Co. ISBN 0-8160-5712-5.
  • Sharkey, Michael J. (2007): "Phylogeny and Classification of Hymenoptera". Zootaxa 1668: 521–548.
  • Sharkey, M. J.; Carpenter, J. M & Vilhelmsen, L. (2012): "Phylogenetic relationships among superfamilies of Hymenoptera". Cladistics 28 (1): 80–112.
  • Michener, Charles D. (2007): The Bees of the World. 2ª ed. Baltimore: The Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-8573-0.
  • Vilhelmsen, Lard (2001): "Phylogeny and classification of the extant basal lineages of the Hymenoptera (Insecta)". Zoological Journal of the Linnean Society 131: 393–442.

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]