Apócritos

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
Apócritos
Apocrita
Vespa velutina nigrithorax MHNT dos.jpg
Vespa velutina
Clasificación científica
Reino: Animalia
Filo: Arthropoda
Clase: Insecta
Subclase: Pterygota
Infraclase: Neoptera
Orde: Hymenoptera
Suborde: Apocrita
Gerstäcker, 1867
Superfamilias
Véxase o texto

A dos apócritos (Apocrita) é unha suborde de insectos himenópteros que inclúe ás avespas, ás abellas e ás formigas.

Características[editar | editar a fonte]

Son as formas máis "avanzadas" (máis afastadas das basais) dos himenópteros, distinguidose dos manbrao da outra suborde, a dos sínfitos, pola presenza dunha estreita "cintura" (pecíolo) formada polo dous primeiros segmentos do abdome; o primeiro segmento abdominal fúndese co tórax e chámase propodeo. Polo tanto, é práctica xeral, cando se fala do corpo dun apócrito nun sentido técnico, referirse ao mesosoma e ao metasoma (máis propiamente denominado gáster) en lugar de "tórax" e "abdome", respectivamente. A evolución dunha cintura estreitada foi unha importante adaptación biolóxica para o estilo de vida parasitoide do apócrito ancestral, permitindo unha maior manobrabilidade do ovipositor das femias.[1] O ovipositor das femias é retráctil, e nalgunhas especies converteuse nun aguillón ou ferrete empregado como mecanismo de defensa. As larvas carecen de patas, e críanse nun niño ou como parsasitas dun hospedeiro.

A maioría das especies son pequenas, co ovipositor adaptado para perforar. Nalgúns hospedeiros, os parasitoides inducen a súa metamorfose prematuramente, mentras que outras prolóngana. Incluso hai especies que son hiperparasitos ou parasitoides noutros parasitoides.[2]

Os do grupo dos parasíticos poñen os ovos dentro doutro insecto (no ovo, na larva ou na pupa) e as súas larvas medran e desenvólvense dentro ou sobre o hospedeiro, que case sempre morre. Moitos himenópteros parasitos úsanse como axentes de control biolóxico para combater pragas, como as provocadas por moitas eirugas de dípteros (como algunas moscas) e de escaravellos.[3][4]

Taxonomía[editar | editar a fonte]

Descrición[editar | editar a fonte]

A suborde foi descrita en 1867 polo zoólogo alemán, especializado en entomoloxía, Carl Eduard Adolph Gerstäcker.[5][6]

Etimoloxía[editar | editar a fonte]

O nome científico Apocrita está tirado do grego antigo ἀπόκριτος apókritos, "separados", derivado do verbo ἀπoκρίνω apokrínō, "separar".[7] Literalmente, "os do tórax e abdome separados".

Clasificación[editar | editar a fonte]

Os apócritos dividíronse tradicionalmente en dous grupos sen rango taxonómico, os parasíticos (Parastica) e os aculeados (Aculeata).

Entre os prasíticos están a maioría dos himenópteros, composto por especies parasitoides doutros insectos.[8][9] Realizan a posta dentro uo encima doutro insecto (sexa un ovo, unha larva ou unha pupa ou crisálide), e as larvas parasitoides crecen até llegar ao momento da metamorfose. Algunhas realizan a metamorfose no hospedeiro e emerxen como adultos, mentres que as larvas doutras especies completan a metamorfose fóra do hospedeiro. A maioría son de pequeno tamaño, e co ovipositor adaptado para a perforación e posta do ovo dentro do hospedeiro; nalgúns destes as larvas parasitoides inducen unha metamorfose prematura do hospedeiro, mentres que noutras a prolongan. O hospedeiro morre cando os parasitos se acercan á madurez. Hai especies que son parasitas doutros parasitos (hiperparasitismo). O himenóptero adulto vive libre fóra do hospedeiro. Moitos himenópteros parasitoides utilízanse como axentes de control biolóxico para controlar insectos considerados pestes, como é o caso de Torymus sinensis, avespa parasitoide específica da avespa do castiñeiro, Dryocosmus kuriphilus, produtora de bugallos nos castiñeiros.

Os aculeados son un grupo monofilético que inclúe as especies nas cales o ovipositor da femia transfórmase nun aguillón para inxectar veleno; inclúe a todos os himenópteros sociais, como as formigas, as abellas e as avespas.[10] Entre os aculeados non parasitos e non sociais, as larvas aliméntanse con presas capturadas (normalmente vivas e paralizadas) ou poden alimentarse con pole e néctar.

Superfamilias[editar | editar a fonte]

Galería[editar | editar a fonte]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Grimaldi, David; Engel, Michael S. (2005). Evolution of the Insects. Cambridge University Press. p. 414. ISBN 978-0-521-82149-0. 
  2. Sullivan, Daniel J. (2009): "Hyperparasitism". En Encyclopedia of Insects. Ámsterdam: Elsevier. ISBN 978-0-1237-4144-8, pp. 486–488.
  3. "Parasitic Wasp", en Texas Cooperative Extension. Reproducido de Drees, Bastiaan M. and John A. Jackman (1999): A Field Guide to Common Texas Insects. Houston: Gulf Publishing Company. ISBN 0-8771-9263-4.
  4. Roachell, Walter. "Parasitoid Host Selection: Host and Host Food-Plant Cues". Arquivado dende o orixinal o 23 de xullo de 2010. Consultado o 5 de xuño de 2021.
  5. Apocrita Gerstäcker, 1867 no INPN.
  6. Apocrita Gerstäcker, 1867 en Fossilworks.
  7. Etimología de Apocrita
  8. Peters, Ralph S.; Krogmann, Lars; Mayer, Christoph; Donath, Alexander; Gunkel, Simon; Meusemann, Karen; Kozlov, Alexey; Podsiadlowski, Lars & Petersen, Malte (2017): "Evolutionary History of the Hymenoptera". Current Biology 27 (7): 1013–1018.
  9. Heraty, John; Ronquist, Fredrik; Carpenter, James M.; Hawks, David; Schulmeister, Susanne; Dowling, Ashley P.; Murray, Debra; Munro, James & Wheeler, Ward C. (2011): "Evolution of the hymenopteran megaradiation". Molecular Phylogenetics and Evolution 60 (1): 73–88.
  10. Branstetter, Michael G.; Danforth, Bryan N.; Pitts, James P.; Faircloth, Brant C.; Ward, Philip S.; Buffington, Matthew L.; Gates, Michael W.; Kula, Robert R. & Brady, Seán G. (2017):"Phylogenomic Insights into the Evolution of Stinging Wasps and the Origins of Ants and Bees". Current Biology 27 (7): 1019–1025.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • Alexandre P. Aguiar et al. (2013): "Order Hymenoptera". En Zhang, Z.-Q. (ed.): "Animal Biodiversity: An Outline of Higher-level Classification and Survey of Taxonomic Richness (Addenda 2013)". Zootaxa 3703: 1–82.
  • John T. Huber (2009): "Biodiversity of Hymenoptera". Capítulo 12. En Robert G. Foottit & Peter H. Adler: Insect Biodiversity: Science and Society. Hoboken, Nova Jersey: Blackwell Publishing. ISBN 978-1-4051-5142-9.
  • Michael J. Sharkey (2007): "Phylogeny and Classification of Hymenoptera". Zootaxa 1668: 521–548.
  • Charles D. Michener (2007): The Bees of the World. Second Edition. Baltimore: The Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-8573-0.
  • Lard Vilhelmsen (2001): "Phylogeny and classification of the extant basal lineages of the Hymenoptera (Insecta)". Zoological Journal of the Linnean Society 131: 393–442.
  • Sharkey, M. J.; Carpenter, J. M & Vilhelmsen, L. (2012): "Phylogenetic relationships among superfamilies of Hymenoptera". Cladistics 28 (1): 80–112.

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]