Creatina

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Non se debe confundir con creatinina, queratina ou carnitina.
Creatina.
Número CAS: 57-00-1.
Nome IUPAC: ácido 2-(Metilguanidino)etanoico.
Outros nomes: ácido (α-Metilguanido)acético.

A creatina é un composto orgánico nitroxenado que aparece de forma natural nos vertebrados e axuda a fornecer enerxía ás células, principalmente ás musculares. Isto realízase converténdose en fosfocreatina, a cal incrementa a formación de adenosina trifosfato (ATP). A creatina foi identificada en 1832 por Michel Eugène Chevreul como un compoñente do músculo esquelético, e deulle o seu nome derivándoo do termo grego κρέας, kreas, carne. En solución, a creatina está en equilibrio coa creatinina, forma cíclica. [1]

Biosíntese[editar | editar a fonte]

A creatina prodúcese no corpo humano a partir de aminoácidos, principalmente nos riles e fígado. Transpórtase por vía sanguínea aos músculos. Aproximadamente o 95% da creatina total do corpo humano está localizada no músculo esquelético. [2]

A creatina non é un nutriente esencial, xa que se produce no corpo a partir de L-arxinina, glicina, e L-metionina. [3], pero tamén se obtén dos alimentos. Nos humanos e animais, aproximadamente a metade da creatina almacenada orixínase a partir da comida (principalmente da carne).

O encima GATM (L-arxinina:glicina amidinotransferase (AGAT), EC 2.1.4.1) é un encima mitocondrial responsable da catálise do primeiro paso da biosíntese da creatina, que é unha reacción limitante, e se expresa primariamente nos riles e páncreas. [4] A partir de arxinina e glicina produce guanidinoacetato.

O segundo encima da ruta é o (GAMT, Guanidinoacetato N-metiltransferase, EC:2.1.1.2), que se expresa principalmente no fígado e páncreas, [4] e transforma o guanidinoacetato en creatina utilizando S-adenosil metionina.

As deficiencias xenéticas na ruta biosintética da creatina orixinan varios defectos neurolóxicos graves. [5]

Ruta de síntese da creatina
Arg - Arxinina; GATM - Glicina amidinotransferase; GAMT - Guanidinoacetato N-metiltransferase; Gly - Glicina; Met - Metionina; SAH - S-adenosil homocisteína; SAM - S-adenosil metionina.
O esquema de cores utilizado é o seguinte: encimas, coencimas e a parte correspondente á Met, nomes dos substratos, a parte correspondente á Gly, a parte correspondente á Arg

O sistema da fosfocreatina[editar | editar a fonte]

A creatina sintetizada no fígado e riles, é transportada por vía sanguínea e captada polos tecidos que teñen unha alta demanda de enerxía, como o músculo esquelético e o cerebro, utilizando un sistema de transporte activo. A concentración de ATP no músculo esquelético é xeralmente de 2-5 mM, o que serve para soster a contracción muscular durante só uns poucos segundos. [6] Durante os momentos de gran demanda de enerxía, o sistema ATP/fosfocreatina resintetiza rapidamente o ATP a partir de ADP utilizando a fosfocreatina (PCr), que é un derivado fosfatado da creatina. A reacción co ATP é reversible e está catalizada polo encima creatina quinase. No músculo esquelético, as concentracións de fosfocreatina poden atinguir os 20-35 mM ou máis. Ademais, na maioría dos músculos a capacidade de rexeneración do ATP da creatina quinase é moi alta e non é un factor limitante. Aínda que as concentracións celulares de ATP son pequenas, os cambios en dita concentración son difíciles de detectar porque o ATP está sendo continuamente rexenerado grazas ás grandes reservas de fosfocreatina e á actividade da creatina quinase. [6] A creatina ten a capacidade de incrementar as reservas musculares de fosfocreatina, incrementando a capacidade do músculo de xerar ATP e realizar unha actividade intensa sostida. [7] Para unha revisión do sistema da creatina quinase e as accións pleiotrópicas da creatina e a suplementación de creatina véxase [8].

Efectos sobre a saúde[editar | editar a fonte]

Uso como suplemento da dieta[editar | editar a fonte]

A suplementación con creatina utilízana os deportistas e culturistas para gañar masa muscular, que xeralmente toman de 2 a 3 veces a cantidade que normalmente se obtería dunha dieta moi rica en proteínas. [9] A Clínica Mayo considera que a creatina está asociada con síntomas asmáticos e é perigosa para persoas alérxicas. [10]

Considéranse infundados algúns informes que indicaban que afectaba aos riles, fígado, hidratación, diarreas, tolerancia á calor ou cambras. [11][12] [10] [13] En 2004 a Autoridade Europea de Seguridade Alimentaria (EFSA) publicou un documento no que se establecía que o consumo oral a longo prazo de 3 g de creatina pura diarios era seguro. [14] [15][16]

A administración a longo prazo de grandes cantidades de creatina incrementa a produción de formaldehido, que ten o potencial de causar efectos secundarios graves. Porén, este risco é máis ben teórico, xa que a excreción urinaria de formaldehido, mesmo cunha suplementación con creatina forte, non excede os límites normais. [17][18]

As numerosas investigacións levadas a cabo na última década mostran que a suplementación con creatina oral nunha dose de 5 a 20 g diarios parece ser moi segura e carente de efectos secundarios de importancia, [19] e mellora as prestacións do sistema muscular. [20][21]

Farmacocinética[editar | editar a fonte]

As concentracións de creatina plasmática endóxena nun adulto san están normalmente entre 2–12 mg/L. Unha dose oral de 5 g (5000 mg) orixina un pico na concentración plasmática duns 120 mg/L en 1–2 horas despois da inxestión. A creatina ten unha vida media para a súa eliminación bastante curta, de menos de 3 horas como media, polo que para manter un elevado nivel no plasma sería preciso tomar pequenas doses orais cada 3–6 horas durante todo o día. Despois dun período de 1–2 semanas tomando unha dose de 12-24 g diarios, xa non é necesario manter un nivel plasmático de creatina consistentemente alto. Cada persoa ten unha cantidade xeneticamente establecida de creatina que pode manter, e o resto é eliminado do corpo como un refugallo. O corpo consome a creatina bastante rapidamente, e se se quere manter unha concentración alta de creatina, a dose estándar é de 2-5 g diarios. [22][23][24]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Cannan, R. K.; Shore, A. (1928). "The creatine-creatinine equilibrium. The apparent dissociation constants of creatine and creatinine". Biochem. J. 22 (4): 920–29. PMC 1252207. PMID 16744118. http://www.biochemj.org/bj/022/0920/0220920.pdf. Consultado o 2010-10-29.
  2. "Creatine". MedLine Plus Supplements. U.S. National Library of Medicine. 2010-07-20. http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/natural/patient-creatine.html. Consultado o 2010-08-16.
  3. "Creatine". Beth Israel Deaconess Medical Center. http://www.bidmc.org/YourHealth/ConditionsAZ.aspx?ChunkID=21706. Consultado o 2010-08-23.
  4. 4,0 4,1 ETH ETH E-Collection: Methylglyoxal, creatine and mitochondrial micro-compartments - ETH E-Collection. E-collection.ethbib.ethz.ch. 2008-04-19. DOI:10.3929/ethz-a-004636659. http://e-collection.ethbib.ethz.ch/ecol-pool/diss/fulltext/eth15180.pdf. Consultado o 2010-08-16.
  5. "L-Arginine:Glycine Amidinotransferase". http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/dispomim.cgi?id=602360. Consultado o 2010-08-16.
  6. 6,0 6,1 Wallimann, T; Wyss, M; Brdiczka, D; Nicolay, K; Eppenberger, HM. "Intracellular compartmentation, structure and function of creatine kinase isoenzymes in tissues with high and fluctuating energy demands: the 'phosphocreatine circuit' for cellular energy homeostasis". The Biochemical journal 281 (Pt 1): 21–40. PMC 1130636. PMID 1731757. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=1130636.
  7. Spillane, M; Schoch, R; Cooke, M; Harvey, T; Greenwood, M; Kreider, R; Willoughby, DS. "The effects of creatine ethyl ester supplementation combined with heavy resistance training on body composition, muscle performance, and serum and muscle creatine levels". Journal of the International Society of Sports Nutrition 6: 6. DOI:10.1186/1550-2783-6-6. PMC 2649889. PMID 19228401. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=2649889.
  8. Theo Wallimann, Malgorzata Tokarska-Schlattner and Uwe Schlattner. The creatine kinase system and pleiotropic effects of creatine. Amino acids. Volume 40, Number 5, 1271-1296, DOI: 10.1007/s00726-011-0877-3. [1] doi 10.1007/s00726-011-0877-3.
  9. "Creatine". Creatine Site. http://www.creatinesite.com/. Consultado o 19 January 2012.
  10. 10,0 10,1 "Creatine: Safety". MayoClinic.com. http://www.mayoclinic.com/health/creatine/NS_patient-creatine/DSECTION=safety. Consultado o 2010-08-16.
  11. Lopez RM, Casa DJ, McDermott BP, Ganio MS, Armstrong LE, Maresh CM (2009). "Does Creatine Supplementation Hinder Exercise Heat Tolerance or Hydration Status? A Systematic Review With Meta-Analyses". Journal of Athletic Training 44 (2): 215–23. DOI:10.4085/1062-6050-44.2.215. PMC 2657025. PMID 19295968. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=2657025.
  12. Dalbo VJ, Roberts MD, Stout JR, Kerksick CM (July 2008). "Putting to rest the myth of creatine supplementation leading to muscle cramps and dehydration". British Journal of Sports Medicine 42 (7): 567–73. DOI:10.1136/bjsm.2007.042473. PMID 18184753.
  13. Poortmans JR, Francaux M (September 2000). "Adverse effects of creatine supplementation: fact or fiction?". Sports Medicine 30 (3): 155–70. DOI:10.2165/00007256-200030030-00002. PMID 10999421.
  14. http://www.efsa.europa.eu/EFSA/efsa_locale-1178620753824_1178620761727.htm
  15. doi 10.1007/s00421-007-0669-3.
  16. doi 10.1023/A:1022469320296.
  17. Francaux M, Poortmans JR (December 2006). "Side effects of creatine supplementation in athletes". International Journal of Sports Physiology and Performance 1 (4): 311–23. PMID 19124889.
  18. "International Society of Sports Nutrition position stand: creatine supplementation and exercise". jissn. http://www.jissn.com/content/4/1/6. Consultado o 19 January 2012.
  19. Bizzarini E, De Angelis L (December 2004). "Is the use of oral creatine supplementation safe?". The Journal of Sports Medicine and Physical Fitness 44 (4): 411–6. PMID 15758854.
  20. Bemben MG, Lamont HS (2005). "Creatine supplementation and exercise performance: recent findings". Sports Medicine 35 (2): 107–25. PMID 15707376.
  21. Kreider RB (February 2003). "Effects of creatine supplementation on performance and training adaptations". Molecular and Cellular Biochemistry 244 (1–2): 89–94. DOI:10.1023/A:1022465203458. PMID 12701815. http://www.kluweronline.com/art.pdf?issn=0300-8177&volume=244&page=89.
  22. Kamber M, Koster M, Kreis R, Walker G, Boesch C, Hoppeler H. Creatine supplementation--part I: performance, clinical chemistry, and muscle volume. Med. Sci. Sports Exer. 31: 1763-1769, 1999.
  23. Deldicque L, Décombaz J, Zbinden Foncea H, Vuichoud J, Poortmans JR, Francaux M. Kinetics of creatine ingested as a food ingredient. Eur. J. Appl. Physiol. 102: 133-143, 2008.
  24. R. Baselt, Disposition of Toxic Drugs and Chemicals in Man, 8th edition, Biomedical Publications, Foster City, CA, 2008, pp. 366-368.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]