Tristan Tzara

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Tristan Tzara
Tristan Tzara.jpg
Nome completo Samuel Rosenstock
Nacemento 16 de abril de 1896
Lugar Moinesti - Moinești
Falecemento 25 de decembro de 1963
Lugar París
Soterrado Cemiterio de Montparnasse
Nacionalidade Francia
Ocupación colecionador de arte, poeta, escritor, diplomático, director de cine, tradutor, dramaturgo, ensaísta, compositor, músico, performance artist e crítico literario
Cónxuxe Greta Knutson-Tzara
editar datos en Wikidata ]
Tristán Tzara por Lajos Tihanyi.
Tumba de Tristán Tzara.

Samuel Rosenstock, nado en Moineşti o 16 de abril de 1896 e finado en París o 25 de decembro de 1963, foi un escritor francés de orixe romanesa, máis coñecido polo pseudónimo de Tristan Tzara, .

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Viviu case toda a súa vida en Francia. Foi un dos autores máis importantes do movemento Dada, que fundou xunto con Hans Arp e Hugo Ball, unha corrente revolucionaria na literatura que anticipou as actitudes do surrealismo.

O movemento dadaísta orixinouse en Zürich , durante a I Guerra Mundial; Tzara escribiu os primeiros textos Dadá — La Première Aventure céleste de Monsieur Antipyrine ("A primeira aventura celeste do señor Antipyrine", 1916) e Vingt-cinq poèmes (1918), así como os manifestos do movemento: Sept manifestes Dada ("Sete manifestos Dadá", 1924). En París organizou, cos seus compañeiros de movemento, espectáculos na rúa cheos de absurdismo para épater le bourgeois, "escandalizar a burguesía", e deulle un poderoso impulso á escena dadaísta.

A finais de 1929 embarcouse no recén inaugurado movemento surrealista de André Breton, Louis Aragon e outros autores; dedicou grandes esforzos a intentar conciliar as doutrinas filosóficas nihilistas e sofisticadas do movemento coa súa propia afiliación marxista. Participou activamente no desenvolvemento dos métodos de escritura automática, entre eles o collage e o cadáver exquisito. Desa época data o seu libro L'Homme approximatif ("O home aproximado", 1931).

Durante a II Guerra Mundial incorporouse á resistencia francesa; tras obter a cidadanía en 1947, afiliouse ao Partido Comunista Francés. A súa militancia estenderíase ata 1956, cando, tras a invasión de Hungría polas tropas sovéticas para apagar a revolta popular, apartouse do partido. A súa obra da época é complexa, aínda que máis convencional que na súa xuventude; nela salientan Parler seul ("Falar só", 1950) e La face intérieure ("A face interior", 1953).

Morreu en decembro de 1963 en París, e foi enterrado no cemiterio de Montparnasse.

Obras[editar | editar a fonte]

  • A primeira aventura celeste do Sr. Antipyrine 1916
  • Vingt-cinq poèmes 1918
  • Primeiro manifesto dadá 1918
  • A antoloxía dadá. Obra colectiva 1919
  • Cinema calendario do corazón abstraído 1920
  • Sete manifestos dadá 1924
  • Sobre os nosos paxaros 1929
  • O home aproximado 1931
  • Onde beben os lobos 1933
  • Mediodías gañados 1939
  • O surrealismo e a posguerra. Conferencias sobre o surrealismo
  • No ínterim 1946
  • A fuxida 1947
  • O froito permitido 1947
  • Falar só 1950
  • A face interior 1953
  • A rosa e o can 1958