República dos Buriatos

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Буряад Республика (buriato)
Республика Бурятия (ruso)
Bandeira de Buriatos
Escudo de Buriatos
Bandeira Escudo
Map of Russia - Buryat Republic (2008-03).svg
Himno: Himno nacional da República dos Buriatos
Estado Flag of Russia.svg Rusia
Capital Ulan-Ude
 • Poboación 359.391 (censo 2002)
Cidade máis poboada Ulan-Ude
Lingua oficial Buriato e ruso
Forma de goberno República federada
Vyacheslav Nagovitsyn
Estabelecemento
durante a URSS 30 de maio de 1923
Superficie Posto 15º
 • Total 353.300 km²
Costas 0 km
Poboación Posto 56º
 • Total 981.238 (2005) hab.
 • Densidade 2,8 hab./km²
Fuso horario UTC+8
 • Horario de verán UTC+9
Código ISO RU-BU
Buryatia02.png

A República dos Buriatos[1][2] (en ruso Респу́блика Буря́тия, Respúblika Buriàtia; en buriato Буряад Республика, Buriaad Respúblika) é unha república (suxeito federal) asiática da Federación Rusa, situada na rexión centromeridional de Siberia, na beira oriental do lago Baikal. Segundo o censo de 2002 tiña unha poboación de 981.238 habitantes, nunha extensión de 351.300 km². A capital é Ulan-Udé.

Limita, dentro de Rusia, ao norte e ao leste coa provincia de Irkutsk e o lago Baikal, ó suroeste coa república de Tuva e ao leste coa provincia de Tchita. Ó sur limita con Mongolia.

Xeografía[editar | editar a fonte]

O 80% do territorio é montañoso; ó suroeste álzanse as montañas Saian, que culminan no Munku Sardik (3.491 m), na fronteira con Mongolia. Ao leste do lago Baikal atópanse as montañas Iablonovi. As principais unidades de relevo son:

  • O altos de Selenga (Sëlëngë), ao sur (1.800–700 m).
  • Os Vostochny Saians, ao leste, co Munko-Sardyk / Münxë Sar'dag xada (3.491 m), o punto máis alto do país, e o Munku Sasan (3.164 m).
  • A rexión montañesa do Baikal, cos complexos montañosos de:
    • Hamar Daban, co Han Ula (2.371 m) e Sohon (2.316 m).
    • Ulan Burgasy.
    • Chikokorsky Hrebet, co Barun-Shabartuj (2.519 m).
    • Onon Baldzinsky Hrebet, con 1.741 m.

Os ríos principais son o Selenga (Sëlëngë müren), Barguzin (Bargazhan), Udá, Verkhnaia Angara (afluentes do Baikal), Vitim (do Lena) e Irkut, Oka e Kitoi (Süxë gol) (do Ienissei). E ademais do Baikal (Bajgal nuur), o 60% da liña de costa do cal pertence á república, hai outros lagos, como o Gusinoe Ubukun (Galuuta), Baunt, Barguzin e Severnyi Baikal. Tamén hai máis de 300 arshans (fontes de auga termal).

A temperatura media anual é de -1,6 °C,sendo a media do inverno de -22 °C e a media de verán de 18 °C.

Economía[editar | editar a fonte]

Os recursos naturais dos Buriatos son o ouro, o tungsteno, o cinque, o uranio e outros. A economía da república está baseada en importantes produtos agrícolas e comerciais que inclúen ó trigo, ás hortalizas, á madeira, á pel, ó grafito e ós téxtiles. A pesca, a caza, a gandería, a minería e a industria alimentaria, entre outros, tamén teñen a súa importancia económica.

Poboación[editar | editar a fonte]

  • Poboación: 981.238 (2002)
    • Urbana: 584.970 (59,6%)
    • Rural: 396.268 (40,4%)
    • Masculina: 467.984 (47,7%)
    • Femenina: 513.254 (52,3%)
  • Grupos étnicos

Segundo o censo ruso de 2002, os rusos eran arredor dos dous terzos da poboación da república, mentres que os buriatos eran tan só o 27,8%. Outros grupos son os ucraínos (1,0%), tártaros (0,8%), e outros con menos do 0,5% da poboación.

Censo de 1939 Censo de 1959 Censo de 1970 Censo de 1979 Censo de 1989 Censo de 2002
Buriatos 116.382 (21,3%) 135.798 (20,2%) 178.660 (22,0%) 206.860 (23,0%) 249.525 (24,0%) 272.910 (27,8%)
Soiots 2.739 (0,3%)
Rusos 393.057 (72,0%) 502.568 (74,6%) 596.960 (73,5%) 647.785 (72,0%) 726.165 (69,9%) 665.512 (67,8%)
Ucraínos 13.392 (2,5%) 10.183 (1,5%) 10.769 (1,3%) 15.290 (1,7%) 22.868 (2,2%) 9.585 (1,0%)
Tártaros 3.840 (0,7%) 8.058 (1,2%) 9.991 (1,2%) 10.290 (1,1%) 10.496 (1,0%) 8.189 (0,8%)
Evenkis 1.818 (0,3%) 1.335 (0,2%) 1.685 (0,2%) 1.543 (0,2%) 1.679 (0,2%) 2.334 (0,2%)
Outros 17.277 (3,2%) 15.384 (2,3%) 14.186 (1,7%) 17.630 (2,0%) 27.519 (2,7%) 19.969 (2,0%)

O buriato é a lingua oficial xunto co ruso.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. "Buriatos, República dos Rep. de Rusia, en Siberia Central, ao S e L do lago Baikal...", en Diciopedia do Século 21, t. 1, p. 374.
  2. "Buriatos, República dos [Bur'atskaja AR] Entidade político-administrativa, situada en Siberia, Rusia, entre o lago Baikal e Mongolia..." en Diccionario Enciclopédico Galego Universal, t.11. p. 41.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]