Odontocetos

Odontocetos
Odontoceti William Henry Flower 1867
Instancia de taxon
Subclase de Balea
Categoría taxonómica parvorde suborde superfamilia
Taxon superior Cetáceos Neoceti
Nome común Odontocetos
Subdivisións Delphinoidea Inioidea Physeteroidea Platanistoidea Ziphioidea
Clasificación taxonómica
Reino	Animalia
Subreino	Eumetazoa
Superfilo	Deuterostomia
Filo	Chordata
Subfilo	Vertebrata
Clase	Mammalia
Subclase	Theria
Infraclase	Eutheria
Orde	Cetacea
Suborde	Odontoceti
Identificadores Freebase /m/01w7p3 ITIS 180404 OTT 698417
Wikidata C:Commons

Os odontocetos (Odontoceti, Flower, 1867) constitúen unha suborde dos cetáceos caracterizados por posuíren dentes, a diferenza das baleas e especies similares (misticetos) que posúen unhas formacións quitinosas chamadas barbas, con función filtradora.

Etimoloxía

O nome Odontoceti provén do grego antigo ὀδόντο- odónto-, "dente" e κῆτος kêtos, "gran monstro mariño".

Características

A característica definitoria do taxon é a presenza de dentes, polo que as especies de gran tamaño, reciben o nome (impropio) de baleas dentadas ou baleas con dentes. Os dentes son cónicos, ocos e indiferenciados (homodontes) e poden presentarse en número moi variable, desde os 160-240 do golfiño común ata o dente único do narval. Así mesmo varía a súa disposición, presente nas dúas mandíbulas ou só na inferior (como nos cachalotes ou algúns zifios) ou na superior (narval), e o seu tamaño, que oscila entre uns milímetros na toniña e os dous metros no narval.

Os dentes non teñen función mastigatoria senón que serven para capturar as presas, que engolen enteiras. Aínda así, non sempre cumpren esa función e nalgunhas especies convértense en caracteres de diferenciación sexual, como acontece tipicamente no narval.

Presentan un único espiráculo (orificio respiratorio) na parte superior da cabeza e unha fronte avultada debida ás modificacións anatómicas producidas pola presenza do melón, denominación popular do órgano da ecolocación.

Todos os odontocetos son carnívoros.

Taxonomía

Os odontocetos clasifícanse dentro da orde Cetacea e distribúense en dez familias (algunhas delas discutidas):

• Delphinidae (Gray, 1821): golfiño, candorca, caldeirón
• Ziphiidae (Gray, 1850): zifio
• Iniidae (Gray, 1846): golfiños de auga doce (algúns inclúena en Platanistidae)
• Kogiidae (Gill, 1871): cachalote anano (algúns inclúena en Physeteridae)
• Lipotidae (incluída por algúns en Innidae e por outros en Platanistidae)
• Monodontidae (Gray, 1821): narval e beluga
• Phocoenidae (Gray, 1825): toniña
• Physeteridae (Gray, 1821): cachalote
• Platanistidae (Gray, 1846): golfiños de auga doce
• Pontoporiidae (incluída por algúns en Innidae e por outros en Platanistidae)

Modernamente moitas fontes agrúpannas en seis superfamilias:

• Orde Cetacea
  • Suborde Odontoceti
    • Superfamilia Delphinoidea
      • Familia Delphinidae
      • Familia Monodontidae
      • Familia Phocoenidae
    • Superfamilia Inioidea
      • Familia Iniidae
      • Familia Pontoporiidae
    • Superfamilia Lipotoidea
      • Familia Lipotidae
    • Superfamilia Physeteroidea
      • Famila Kogiidae
      • Familia Physeteridae
    • Superfamilia Platanistoidea
      • Familia Platanistidae
    • Superfamila Zifioidea
      • Familia Ziphiidae

Galería de imaxes

• 
  Dentadura do golfiño común
• 
  Candorcas saltando no aire
• 
  Cranio de candorca
• 
  Arroaz
• 
  Cachalote
• 
  Maxilar inferior do cachalote
• 
  Cachalote pigmeo

Véxase tamén

Bibliografía

• Carwardine, M. (1995): Ballenas, delfines y marsopas. Guía visual de todos los cetáceos del mundo. Barcelona: Omega. ISBN 84-282-1037-3.

Outros artigos

• Cetáceos

Ligazóns externas

• Taxonomía ITIS
• Taxonomía Mammals Species of the World
• Jefferson, Thomas A.; Leatherwood, Stephen; Webber, Marc A. (1994). Marine mammals of the world (en inglés). Rome: United Nations Environment Programme. ISBN 9251032920. OCLC 30643250. 
• Odontoceti en Fauna ibérica; mamíferos. Ángel Cabrera Latorre, 1914 (Facsímile electrónico) (en castelán).
• Asturnatura.com Arquivado 11 de agosto de 2011 en Wayback Machine.