Metáfora

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

A metáfora (do grego μεταφορά traslación, de μετά ao outro lado e φέρω levar) é un dos tropos con máis efectos expresivos e estéticos na lingua literaria. Consiste en trasladar o sentido propio dun termo real (TR) a outro co que mantén unha relación de semellanza (termo imaxinario, TI). A súa forma máis perfecta é a metáfora pura ou metáfora in absentia, na que só figura o TI e na que ten que deducirse o TR. Por outra banda, aquela na que se expresan os dous termos, a chamada metáfora impura ou metáfora in praesentia, resulta menos escura e permite máis alardes imaxinativos accesibles para o lector. Non se debe confundir a metáfora co símil, xa que a primeira non leva nexo de comparación; ademais, a relación que a metáfora indica non é comparativa, senón de identificación.

Exemplos[editar | editar a fonte]

  • Moitas palabras adquiriron o seu sentido actual por seren empregadas nalgunha época como metáforas.

→ TESTA 'maceta' > testa.

→ GEMMA 'gromo' > xema (do dedo)

→ PĚRNA 'pata de animal' > perna.

  • Do poema Souben amar (no poemario Códice Calixtino de Luz Pozo Garza):
Foron rúas escuras coma bosques de cedros
que non volven.
No fondal dos recordos pasaba o vento escuro.

Estes versos constitúen conxuntamente unha metáfora que nos refire os días idos poboados de dúbidas e da ausencia de declarada correspondencia amorosa.

  • En "Un repoludo gaiteiro" (Cantares Gallegos, de Rosalía de Castro). As "palomas" (pombas) identifícase co concepto de 'doncela'. A "luz", símbolo de vida e destrución, identifícase co gaiteiro.
pobres palomas, buscaban
a luz que as ía queimar

Tipos de metáfora[editar | editar a fonte]

Metáfora antropomórfica[editar | editar a fonte]

Metáfora que se une á prosopopea, polo que atribúe capacidades ou características humanas a outros seres vivos e a obxectos.

Metáfora aposicional[editar | editar a fonte]

Aquela que leva expresos os seus dous termos e que se constrúe igual que unha aposición.

Metáfora atributiva, metáfora impura ou imaxe[editar | editar a fonte]

Metáfora que leva expresos os seus dous termos, entrelazados por un nexo atributivo.

Metáfora cinestésica[editar | editar a fonte]

A que atribúe sensacións ou capacidades sensoriais a algo que non as ten, o que podería causar a impresión dunha incongruencia semántica.

Metáfora hiperbólica[editar | editar a fonte]

Metáfora que se une a unha hipérbole. En realidade, no fondo de toda metáfora sempre se esconde unha maior ou menor esaxeración, pero denomínase metáfora hiperbólica a aquela na que a desmesura está moi clara.

Metáfora impresionista ou descritiva[editar | editar a fonte]

Aquela que conta con varios termos imaxinarios xustapostos.

Metáfora léxica ou lingüística[editar | editar a fonte]

Vocábulo metafórico de uso común na lingua, coma pode ser folla de papel, ou pluma estilográfica.

Metáfora pura[editar | editar a fonte]

Metáfora na que só se expresa o termo imaxinario (TI); o termo real (TR) debe ser deducido a partir do contexto.

Metáfora de segundo grao[editar | editar a fonte]

A que presupón outra metáfora anterior, sen a cal a de segundo grao non tería sentido.

Metáfora sinestésica[editar | editar a fonte]

Aquela que se une a unha sinestesia.

Metáfora surrealista, alucinante, onírica ou visionaria[editar | editar a fonte]

Metáfora cuxo termo imaxinario é irracional, ilóxico, sen relación de semellanza evidente coa realidade, aínda que si a teña para o seu creador. O seu valor expresivo é moi forte, pretendendo provocar no lector unha determinada emoción. Este tipo de metáforas, nadas tras a profunda renovación poética que as creacións de Charles Baudelaire supuxeron, non son só propias do Surrealismo, aínda que con el acadan o seu máximo desenvolvemento.

Metáfora zoomórfica ou animalizadora[editar | editar a fonte]

Aquela que identifica con animais ou capacidades e calidades de animais aos seres humanos.

Metáfora TI + de + TR[editar | editar a fonte]

Metáfora formada por un sintagma preposicional; o TI anticipa ao TR.

Metáfora TR + de + TI[editar | editar a fonte]

Metáfora formada por un sintagma preposicional; o TR anticipa ao TI.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]