Guillaume Rondelet

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
Guillaume Rondelet
Guillaume-Rondelet-1507-1566.jpg
Retrato de Guillaume Rondelet
na facultade de Medicina de Montpellier
Datos persoais
Nacemento27 de setembro de 1507
LugarMontpellier
Francia Francia
Falecemento30 de xullo de 1566
LugarRéalmont,
Francia Francia
CausaDisentería
NacionalidadeFrancés
Actividade
CampoBotánica, Medicina, Zooloxía, Taxonomía
Alma máterUniversidade de Montpellier
Director de teseJohann Winter von Andernach
Contribucións e premios
Coñecido poros seus estudos en Ictioloxía
editar datos en Wikidata ]

Guillaume Rondelet, coñecido tamén como Rondeletius e como Rondellet, como el mesmo escribiu ás veces,[1] nado o 27 de setembro de 1507 en Montpellier,[2] e morto o 30 de xullo de 1566 na vila de Réalmont (hoxe no departamento de Tarn, rexión de Languedoc-Rosellón-Mediodía-Pireneos, Francia), foi un médico e naturalista francés, célebre polos seus traballos sobre os peixes, por formar en medicina a numerosos alumnos, logo médicos famosos, e por ser un destacado taxonomista prelinneano.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Fillo dun comerciante, un aromatarius, título que se corresponde con tres profesións de hoxe en día: tendeiro, drogueiro e farmacéutico.[1] Seu pai morreu cando Rondelet era aínda un neno. O porvenir deste neno era ben sombrío, xa que o seu pai, que tiña unha nomerosa familia, destinábao ao estado eclesiástico, e lle legou moi pouco diñeiro; por outra parte, a familia colocouna na casa dunha muller afectada dunha enferminade venérea que o contaxiou.[2] A súa saúde sería débil durante toda a súa xuventude.[3]

O relevo foi xenerosamente tomado polo seu irmán maior Albert, que apoiou os seus estudos. Pero cando Rondelet chega a París, en 1525, con 18 anos, era aínda moi ignorante; lle levara moito tempo apreder a ler e escribir porque os seus mestres foran moi malos.[3] Pero en París emprende o seus altos voos. Regresou a Montpellier en 1529 e matriculouse en medicina na súa Universidade. Un ano máis tarde foi nomeado procurador dos escolares; foi a este título no que recibiu a inscrición de Rabelais.[4] Rabelais e Rondelet compartiron quizais algunha botella (pero Rondelet, temendo á gota, renunciou ao viño aos 25 anos).[5] En calquera caso compartiron, con Guillaume Pellicier, o recentemente redescuberto garum,[5][6] e fixéronse amigos.[7] Foi tamén debido a ese título de procurador dos estudantes polo que recibiu a orde de dar de baixa a Michel de Notre-Dame (Nostradamus), que fora boticario e que calumniaba aos médicos.[8][9]

Obtido o título de bacharel, Rondelet exerceu en Pertuis, na Provenza, completando os seus ingresos dando clases a nenos.[10] Axiña regresou a París, a estudar anatomía e grego, coa axuda do seu irmán Gilbert.[10]

Johann Winter von Andernach introduciuno na arte, daquela pouco practicada, da disección.[11]

Lámina de Rondelet nun libro.

Logo practicou en Maringues, na Auvernia, e recibiu o título de doutor en Medicina en 1537, en Montpellier. Casou no mes de xaneiro do ano seguinte. A súa cuñada atende tan xenerosamente as necesidades da parella que impide que Rondelet busque o seu sustento co seu amigo Pellicier, que chegara a ser embaixador en Venecia. Foi nesta época na que se sitúa o episodio, que suscitou moitos malentendidos, no que seu fillo maior morreu, e el fíxolle a disección.

Rondelet foi o médico particular do cardeal de Tournon (Savoia) ao que acompañou en diferentes viaxes, especialmente a Italia e aos Países Baixos.

Tras a morte de Pierre Laurent obtivo unha cátedra na facultade de Medicina de Montpellier, desde a cal influiu sobre moitos científicos da súa época, e noutros posteriores, como o Padre Sarmiento, que o chamaba o cabaleiro Rondelecio. Participou activamente na construción dun anfiteatro na facultade que mandou construir Enrique II de Francia. Este anfiteatro, tan renacentista, permitiu a Rondelet facer as súas demostracións coa disección de numerosos cadáveres. Converteuse, en 1556, en reitor da facultade tras a morte de Jean Schyron. Incluso sen ter publicado ningunha obra de botánica curativa, exerceu neste dominio unha influencia considerábel.

Ilustración de De piscibus marinis, 1554.

Pero o seu Libri de Piscibus Marinis. Histoire des poissons (Historia dos peixes), foi o que lle deu o maior renome. Nel describiu 244 especies do Mediterráneo, ao tempo que criticaba os textos antigos polos seus erros. Rexeitou todo o que podía parecer ser unha fábula. As ilustracións, xilografadas, permitían recoñecer perfectamente as diferentes especies.

Runiuse especialmente con Ulisse Aldrovandi, e foi o mestre de Jean e Gaspard Bauhin, de Conrad Gessner, de Charles de l'Écluse, de Léonard Rauwolf, de Mathias de l'Obel —Rondelet legoulle os sus manuscritos—, de Jacques Daléchamps, ou de Pierre Richer de Belleval.

Foi o modelo do personaxe do doutor Rondibilis no libro Tiers livre de François Rabelais (1483 ou 1494-1553).

Principais obras[editar | editar a fonte]

Entre as obras que publicou, destacan:

  • De piscibus marinis, libri XVIII, in quibus veræ piscium effigies expressæ sunt (1554, Lyon)
  • Universæ aquatilium historiæ pars altera, cum verisipsorum imaginibus (1555)
  • Histoire entière des poissons (1558, Lyon), integramente en francés e ilustrado con gravados sobre madeira
  • Methodus de materia medicinali et compositione medicamentorum Palavii (1556)

Abreviaturas[editar | editar a fonte]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. 1,0 1,1 Gustave Planchon (1868), p. 7.
  2. 2,0 2,1 Jean-Pierre Niceron (1726), t. 33 p. 306 e ss.
  3. 3,0 3,1 Laurent Joubert, (1599): Gulielmi Rondeletii vita, mors, et epitaphia, cum catalogo scriptorum ab eo relictorum, quæ ad D. Joubert manus pervenerunt, en Laurent Joubert (1599): Operum latinorum tomus primus, p. 150.
  4. Gustave Planchon (1866), p. 8.
  5. 5,0 5,1 Jean-Pierre Niceron (1726), p. 313.
  6. O garum era unha salsa de peixe preparada con vísceras fermentadas de peixe que era considerada polos habitantes da antiga Roma como un alimento afrodisíaco, que só era consumido polas clases altas da sociedade.
  7. Gustave Planchon (1868), p. 6.
  8. "L'étudiant en médecine Michel de Nostredame (1521-1533)".
  9. Marcel Gouron (1957): Matricule de l'université de médecine de Montpellier, 1503–1599. Xenebra (Suíza): Librairie Droz.
  10. 10,0 10,1 Gustave Planchon (1866), p. 10.
  11. Gustave Planchon (1866), p. 11.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]