Grande Esfinxe de Gizeh

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
(Redirixido desde "Grande Esfinxe de Giza")

Coordenadas: 29°58′31″N 31°08′16″L / 29.97528, -31.13778

Grande Esfinxe de Gizeh
Great Sphinx of Giza - 20080716a.jpg
Grande Esfinxe de Gizeh
Patrimonio da Humanidade - UNESCO
País Exipto Exipto
Localización Gizeh, Exipto Exipto
Tipo Cultural
Criterios i, iii, vi
Inscrición 1979
Rexión da UNESCO Estados Árabes
Identificador 86

A Grande Esfinxe de Gizeh (árabe: أبو الهول Abū al-Haul, literalmente: Pai do Terror), comunmente coñecida como a Esfinxe de Gizeh ou simplemente a Esfinxe, é unha estatua calcaria dunha esfinxe reclinada, unha criatura mítica con corpo de león e cabeza de humano.[1] Está situada na meseta de Gizeh, na franxa occidental do río Nilo en Gizeh, Exipto. O rostro da esfinxe representaría o rostro do faraón Quefrén.[2]

Esculpida sobre o substrato, a forma orixinal da esfinxe foi restaurada con capas de bloques.[3] A estrutura mide 73 metros de lonxitude desde a farpa ata a cola, 20,21 metros de alto desde a base ata a parte superior da cabeza e 19 metros de ancho nas súas ancas.[4] É o monumento escultórico máis antigo de Exipto e crese que foi construído polos antigos exipcios do Reino Antigo durante o reinado do faraón Quefrén (arredor dos anos 2558-2532 a.C.).[5]

Orixes e identidade[editar | editar a fonte]

A Grande Esfinxe parcialmente enterrada na década de 1870
Auguste Mariette (sentado á esquerda) e o emperador Pedro II do Brasil (sentado á dereita) xunto a outros fronte a Esfinxe, 1871
A Grande Esfinxe parcialmente escavada, cara 1878.
A Grande Esfinxe cara 1880, por Beniamino Facchinelli.
A Grande Esfinxe fronte a Pirámide de Quefrén, 2005.

A Grande Esfinxe é unha das máis grandes e antigas estatuas do mundo. Porén aspectos básicos sobre ela aínda son obxecto de debate, como a data da súa construción, os autores e o seu propósito.

Nomes da Esfinxe[editar | editar a fonte]

Resulta imposible identificar o nome co que os construtores nomearon a estatua, xa que a Esfinxe non aparece en ningún escrito do Reino Antigo e non hai inscricións que describan a súa construción ou o seu uso orixinal. Durante o Reino Novo, a Esfinxe foi chamada Hor-em-akhet e o faraón Tutmosis IV (1401-1391 ou 1397-1388 a.C.)[6] referiuse especificamente a ela na súa Estela do soño.

The commonly used name "Sphinx" was given to it in classical antiquity, about 2000 years after the commonly accepted date of its construction by reference to a Greek mythological beast with a lion's body, a woman's head and the wings of an eagle (although, like most Egyptian sphinxes, the Great Sphinx has a man's head and no wings).[7] The English word sphinx comes from the ancient Greek Σφίγξ (transliterated: sphinx) apparently from the verb σφίγγω (transliterated: sphingo / inglés: to squeeze), after the Greek sphinx who strangled anyone who failed to answer her riddle.

The name may alternatively be a linguistic corruption of the phonetically different ancient Egyptian word Ssp-anx (in Manuel de Codage). This name is given to royal statues of the Fourth dynasty of ancient Egypt (2575–2467 BC) and later in the New Kingdom (c. 1570–1070 BC) to the Great Sphinx more specifically.Modelo:Original research inline

Medieval Arab writers, including al-Maqrīzī, call the Sphinx balhib and bilhaw, which suggest a Coptic influence. The modern Egyptian Arabic name is أبو الهول (Abū al Hūl, inglés: The Terrifying One).

Descrición[editar | editar a fonte]

A Grande Esfinxe de Gizeh representa un ser híbrido metade león metade ser humano que se presenta como nunha divindade. Deste xeito, alúdese á forza do animal depredador máis poderoso e a intelixencia do ser humano. Na esfinxe materializada, a forza animal apacíguase dominada pola intelixencia humana, repousando en actitude maxestática, a modo de divindade. A pedra da que está feita é calcaria.

Cabeza[editar | editar a fonte]

A cabeza da Grande Esfinxe de Gizeh posúe unhas dimensións de, aproximadamente, 5,20 m de alto e 4,20 de anchura. Isto perfílaa como un volume de dimensións case cadradas e de tendencia grosa. Como toucado, a esfinxe leva a forma máis antiga, completamente plisada, do Nemes, que é o mesmo que se pode ver no fragmento da cabeza dunha estatua de Queops que se conserva no Museo Metropolitano de Nova York. A estatua posúe un uraeus na altura da fronte que arranca do bordo inferior do pano que lle cobre a cabeza e que se caracteriza por ser moi plástica. Amósanse detalles naturalista no pescozo e nas escamas da serpe. Tamén posúe unhas cellas moi marcadas, vigorosas, arqueadas cara a arriba e descendentes nas tempas. Os ollos son grandes, moi abertos e afundidos. As orellas son moi grosas e están pregadas cara adiante. A esfinxe carece de barba no queixo.

Historia[editar | editar a fonte]

Grande Esfinxe diante da Pirámide de Gizeh.

A Grande Esfinxe de Gizeh data da IV Dinastía, preto do ano 2590 AEC. Non obstante, aínda se dúbida entre Queops, Djedefre ou Quefrén[8] como peticionarios da estatua, debido a que non se atopou ningunha inscrición onde se especifique, aínda que a hipótese de atribuíla a Queops semella ter un maior predicamento hoxe en día.[9] O que si se coñece, é unha inscrición localizada no ronsel da esfinxe de Tutmosis IV (da Dinastía XVIII de Exipto) que data de mil anos máis tarde e que se atopou nun contexto actualmente destruído que contén unha mensaxe que os estudosos deron en interpretar como lugar de repouso/Horizonte de Queops e de Quefrén ou o que é o mesmo a Necrópole de Gizeh. Por outro lado, tamén se coñece unha pequena ronsel datada no período Ramésimo, realizada por un escribán moi bo nomeado Montu-her, no que se amosa a reprodución máis antiga das pirámides de Queops e Quefrén, e na que aparece a esfinxe correctamente colocada diante da pirámide de Queops. A esfinxe atópase enriba da zona de canteiras da que se extraeron as rochas para construír a pirámide de Queops, pero esta non é unha proba certeira de que a mandase tallar este. Existe unha corrente maioritaria de investigadores que opinan que o visualizador da Grande Esfinxe de Gizeh foi Queops, debido a que foi el o que planeou e realizou o complexo de Gizeh. A súa pirámide, o seu templo e as súas obras plásticas son innovadoras e perfeccionistas, polo que se cre que é máis acertado pensar que foi el o que creou a figura da esfinxe. Ademais, os criterios estilísticos da cabeza da esfinxe, grosa e case cadrada, tamén reforzan esta opinión. No Imperio Novo, pensábase que a esfinxe representaba a imaxe do Deus do Sol Harmakhis. Foi liberada da gran masa de area e cascallos que a cubrían entre o ano 1925 e o 1932. Restaurada xa varias veces dende a Antigüidade, pensouse durante moito tempo que esta estatua era un retrato de Quefrén, debido á súa proximidade ao templo do Val de Quefrén. Posteriores investigacións máis precisas sobre os trazos fisionómicos da cabeza da esfinxe, conclúen que este posicionamento era erróneo.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. "The Great Sphinx of Giza". Ancient History Encyclopedia. Consultado o 7 de decembro de 2016. 
  2. "Pyramids of Giza - New World Encyclopedia". www.newworldencyclopedia.org. Consultado o 23 October 2017. 
  3. "Saving the Sphinx — NOVA | PBS". www.pbs.org. Consultado o 2016-12-07. 
  4. Rigano, Charles (2014). Pyramids of the Giza Plateau. p. 148. 
  5. Dunford, Jane; Fletcher, Joann; French, Carole (ed., 2007). Egypt: Eyewitness Travel Guide Modelo:Webarchive. London: Dorling Kindersley, 2007. ISBN 978-0-7566-2875-8.
  6. See Thutmose IV#Dates and length of reign
  7. "sphinx | mythology". Encyclopædia Britannica. Consultado o 2016-12-07. 
  8. Janson, H. W.; Janson, A.F. (1988). Historia del arte para jóvenes. Col. Arte y Estética. Akal. p. 26. ISBN 84-7600-268-8. 
  9. Velasco, José Ignacio (2007). El horizonte de Keops. Madrid: Nowtilus. p. 19. ISBN 978-84-9763-363-5. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

Schulz, R. e Seidel, M. (2004) Egipto. El mundo de los faraones. Colonia (Alemaña): Ed. Könemann. (en castelán)

Outros artigos[editar | editar a fonte]