A foca de capelo foi descrita por Erxleben en 1777 na súa obra Systema Regni Animalis.[2] É a única especie do seu xénero e non se coñecen subespecies.[3] A súa historia taxonómica foi un tanto complexa. Foi clasificada como emparentada cos elefantes mariños (Mirounga),[4] que do mesmo xeito que a foca de capelo posúen un nariz inchable, integrando con eles a tribo Cystophorini,[5] e as crías foron descritas como unha especie separada (Phoca mitrata) a principios do século XIX.[5]
O seu nome científico, Cystophora cristata, deriva do gregokustis (vexiga) e phoros (que leva, referíndose á membrana nasal inchable) e do latín cristata (crestada).[6]
É unha foca xaspeada de cor marrón escuro ou negro, principalmente no dorso e parte superior dos flancos, sobre un fondo gris prateado, pero na auga vense dun gris escuro máis uniforme.[6] A face é negra até a altura dos ollos.[7] A coloración típica dos adultos vaise desenvolvendo lentamente a partir da pelame dos exemplares xuvenís (esbrancuxado pola parte inferior e gris azulado escuro pola superior) que manteñen desde o seu nacemento.[7] Os seus membros son relativamente curtos, pero poderosos, facendo das focas de capelo excelentes nadadoras e mergulladoras.[8]
Presenta un marcado dimorfismo sexual, sendo os machos de maior tamaño que as femias.[9] A lonxitude cabeza-corpo dos machos adultos é de 260 cm de media (máximo 350) e nas femias de 200 cm (máximo 300),[6] pero a diferenza máis importante entre os sexos é o peso,[9] os machos pesan 300 kg de media e as femias 160.[10] Os cachorros ao nacer miden 1 m e pesan 24 kg de media.[10] O seu trazo máis rechamante é unha protuberancia nasal inchable que vai dende os ollos ao extremo do fociño,[11] que o macho pode inchar a vontade con aire aumentando de tamaño,[4] parecendo entón un balón oval bilobulado,[12] cuxo apéndice valvular faino hermético.[13] A capacidade desta protuberancia calculouse nuns sete litros.[13] Nas femias non está tan desenvolvida e non é inchable, con todo os machos cando pechan unha das xanelas do nariz e expiran, poden facer saír a membrana internasal, moi elástica, polo outro burato do nariz,[14] xeralmente a esquerda,[15] formando un "globo" vermello do tamaño dun ovo de avestruz,[14] que cando está fláccido colga a modo de probóscide sobre a boca.[6]
O cranio é relativamente curto, co morro longo e amplo; a zona frontonasal é elevada e coas aperturas nasais máis amplas que en ningún outro fócido.[14] Ten os dentes poscaninos moi espazados e a modo de chavetas, a súa fórmula dental é a seguinte: 2/1, 1/1, 5/5 (poscaninos) = 30.[6]
12Matthews, L. Harrison (1977). La Vida de los Mamíferos(en español). Tomo II. Barcelona: Ediciones Destino. pp.569–570. ISBN84-233-0700-X.
12Kovacs, Kit M. "Hooded Seal (Cystophora cristata)". En Perrin, W. F., Würsig, B., Thewissen, J. G. M. Enciclopedia of Marine Mammals(en inglés) (2ª ed.). Burlington, Massachusetts: Academic Press. ISBN978-0-12-3735-53-9.
12345MacDonald, David y Barrett, Priscilla (2008). Guía de Campo de los Mamíferos de España y de Europa(en español). Barcelona: Ediciones Omega. pp.165–166. ISBN978-84-282-1490-2.
1234Reichholf, Josef (1990). Mamíferos(en español). Barcelona: Blume. p.194. ISBN84-87535-06-2.
↑Aulagnier, S., Haffner, P., Mitchell-Jones, A. J., Moutou, F. e Zima, J. (2009). Guía de los Mamíferos de Europa, del norte de África y de Oriente Medio. Barcelona, España: Lynx Edicions. ISBN978-84-96553-52-1.
12Kovacs, Kit M. y Lavigne D. M. (1986). "Cystophora cristata"(PDF). Mammalian Species (The American Society of Mammalogists) 258: 1–9. Consultado o 15 de setembro de 2010.
