Casa de Wittelsbach

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Casa de Wittelsbach
caption
País Baviera
Títulos
Fundador Otón I de Scheyernde-Wittelsbach, duque Scheyernde e, despois, duque de Baviera
Último gobernante Luís III de Baviera
Xefe actual Francisco de Baviera, duque de Baviera
Fundación 1180
Disolución 1918
Escudo de armas dos "Wittelsbach".

A casa de Wittelsbach é unha casa Real europea e unha dinastía alemá orixinaria de Baviera, unha das máis antigas e poderosas do Sacro Imperio Romano Xermánico.

Membros da familia reinaron como duques, electores e reis de Baviera (1180-1918), condes Palatinos do Rin (1214–1803 e 1816-1918), Margraves de Brandeburgo (1323–1373), condes de Holanda, Hainaut e Zelandia (1345–1432), electores-arcebispos de Colonia (1583–1761), duques de Jülich e Berg (1614–1794/1806), reis de Suecia (1441–1448 e 1654-1720) e duques de Bremen-Verden (1654-1719).

A familia deu dous emperadores do Sacro Imperio (1328-1347 e 1742-1745), un rei dos Romanos (1400-1410), dous antireis de Bohemia (1619-1620 e 1742-1743), un rei de Hungría (1305–1309), un rei de Dinamarca e Noruega (1440–1447) e un rey de Grecia. (1832-1862).

A cabeza da familia, desde 1996, é Francisco de Baviera, duque de Baviera.

Orixes[editar | editar a fonte]

Bertoldo, margrave en Baviera (falecido en 980), foi un antepasado de Otón I, conde de Scheyern (morto en 1072), cuxyo tercer fillo Otón II, conde de Dachau, adquiriu o castelo de Wittelsbach (Burg Wittelsbach cerca de Aichach). No ano 1119 a dinastía trasladouse a dito castelo, adoptando o seu nome.

O conde Otón II foi un antepasado do conde palatino de Baviera, Otón IV (falecido en 1156), cuxo fillo Otón I de Wittelsbach foi investido co Ducado de Baviera en 1180, á caída do anterior duque da casa güelfa, Henrique o León. Luís I de Wittelsbach, duque de Baviera, fillo do primeiro duque da casa Wittelsbach (de aí o ordinal, Luís I), adquiriu o Palatinado en 1214.

Reinado en Alemaña[editar | editar a fonte]

A familia Wittelsbach foi unha dinastía gobernante alemá dos territorios de Baviera desde 1180 até 1918 e do Palatinado do Rin desde 1214 até 1805; en 1815 este territorio foi parcialmente incorporado a Baviera, que foi elevada á categoría de Reino por Napoleón en 1806.

A familia deu dous emperadores do Sacro Imperio Romano Xermánico: Luís IV (1314-1347) e Carlos VII (1742-1745), ambos os dous membros da rama menor (bávara) da familia, e un rei dos Romanos (formalmenteRei de Alemaña), Roberto do Palatinado (1400-1410), un membro da rama principal (palatina).

A casa de Wittelsbach dividiuse nesas dúas ramas en 1329 en que, polo tratado de Pavía, o emperador Luís IV deu o Palatinado aos descendentes do seu irmán o duque Rodolfo I de Baviera, Rodolfo II, Ruperto I e Ruperto II. Rodolfo I converteuse desta maneira no antepasado da liña Palatina máis antiga da dinastía Wittelsbach, que retomou o poder en Baviera en 1777 despois da extinción da liña bávara máis nova, os descendentes de Luís IV.

Rama bávara[editar | editar a fonte]

A rama bávara mantivo o Ducado de Baviera desde 1317 até a súa extinción en 1777. En 1623 os duques foron investidos coa dignidade electoral no Sacro Imperio, en detrimento da rama palatina que foi sometida á prohibición imperial pola súa intervención na orixe da guerra dos Trinta Anos.

Durante medio século, desde 1323 até 1373, a liña máis nova da dinastía tamén gobernou Brandeburgo, no nordeste de Alemaña. E, no sur, mantivo o Tirol entre 1342 e 1363. Entre 1345 e 1432 gobernaron así mesmo en Holanda, Hainaut e Zelandia (nos Países Baixos), mo noroeste do Sacro Imperio Romano Xermánico. Desde 1583 até 1761, a rama bávara da dinastía deu príncipes electores-arcebispos de Colonia, e moitos outros bispos católicos do Sacro Imperio.

o elector Maximiliano II Manuel de Baviera serviu como Gobernador dos Países Baixos españois (1692-1706) e como duque de Luxemburgo (1712-1714).

Rama palatina[editar | editar a fonte]

A rama palatina conservou o Palatinado desde 1317/1329 até 1918, e gobernou tamén Baviera en 1777. Coa Bula de Ouro de 1356, os condes Palatinos foron investidos coa dignidade Príncipe elector do Sacro Imperio.

En 1619, o protestante Federico V da rama principal dos Wittelsbach foi elixido rei de Bohemia pola nobreza bohemia alzada contra o emperador Fernando II de Habsburgo, pero foi derrotado polo católico elector Maximiliano I de Baviera, o xefe da rama menor bávara. A resultas diso, ademais de perder momentaneamente a dignidade electoral (foi recuperada en 1648 coa derrota da casa de Habsburgo, na paz de Westfalia), a rama palatina dos Wittelsbach perdeu o Alto Palatinado a favor da rama bávara. A liña palatina obtivo así mesmo os Ducados de Jülich e de Berg.

Reinado fóra de Alemaña[editar | editar a fonte]

Co duque Otón III, que foi elixido rei de Hungría, onde reinou co nome de Bela V (1305-1308), a dinastía Wittelsbach chegaou ao poder por primeira vez fóra do Sacro Imperio Romano Xermánico.

Rama palatina[editar | editar a fonte]

Cristóbal III, da rama principal palatina, foi rei de Dinamarca, Suecia e Noruega 1440/1442-1448. A casa Palatina-Zweibrücken contribuiu á mornarquía sueca outra vez en 1654-1720 baixo Carlos X Gustavo, Carlos XI, Carlos XII e Ulrica Leonor.

Finalmente, o príncipe bávaro Otón foi rei de Grecia (1832-1862).

A liña dos Xacobitas, pretendentes ao trono escocés está actualmente dentro da casa de Wittelsbach. Francisco, príncipe herdeiro de Baviera é recoñecido polos xacobitas como Francisco II, rei de Escocia, Inglaterra e Irlanda (pretendente ao trono).

Rama bávara[editar | editar a fonte]

Xosé Fernando de Baviera, Príncipe de Asturias era o herdeiro favorito de Inglaterra e dos Países Baixos para suceder a Carlos II de España, último soberano español da casa de Austria, como gobernante de España. O propio rei de España fixo testamento a favor do xove príncipe para que fora o seu sucesor. Pero, debido á inesperada morte de Xosé Fernando en 1699, os Wittelsbach non puideron alcanzar a coroa de España por vía directa: Filipe V de Borbón era Wittelsbach por parte de nai.

Outros membros sobresaíntes da familia[editar | editar a fonte]

Rama bávara[editar | editar a fonte]

Rama palatina[editar | editar a fonte]

Véaxse tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • Adalbert Prinz von Bayern (1980): Die Wittelsbacher. Geschichte unserer Familie. 2. Auflage. München: Prestel. ISBN 3-7913-0476-3.
  • Cannuyer, Christian (1989): Les Maisons Royales et Souveraines D'Europe: La Grande Famille Couronnee qui Fit Notre Vieux Continent. Turnhout, Belgium: Brepols. ISBN 978-2-5035-0017-1.

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]