Henry Fonda

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Henry Fonda
Henry Fonda in The Lady Eve trailer.JPG
Henry Fonda en The Lady Eve (1941)
Nacemento Henry Jaynes Fonda
16 de maio de 1905
Grand Island, Nebraska Estados Unidos de América Estados Unidos
Falecemento 12 de agosto de 1982 (77 anos)
Os Ánxeles, California (EUA)
Profesión actor
Cónxuxe(s) Margaret Sullavan (1931–1932)
Frances Seymour Brokaw (1936–1950)
Susan Blanchard (1950–1956)
Alfreda Franchetti (1957–1961)
Shirlee Maye Adams (1965–1982)
Fillo(s) Jane Fonda (1937–)
Peter Fonda (1940–)
Amy Fonda (1953–, adoptada)
Ficha na IMDb

Henry Jaynes Fonda, máis coñecido por Henry Fonda, nado en Grand Island o 16 de maio de 1905 e finado nos Ánxeles o 12 de agosto de 1982, foi un actor estadounidense. Fillo de William Brace Fonda e de Herberta Krueger Jaynes, foi un actor de cine e teatro estadounidense. Fonda tiña antepasados neerlandeses, sendo o apelido Fonda orixinario de Frisia, unha rexión europea que se estende dende o norte dos Países Baixos ata o noroeste de Alemaña.[1]

É o patriarca dunha familia de actores, entre os que están os seus fillos Jane Fonda e Peter Fonda, e a súa neta Bridget Fonda.

Gañador dos premios Oscar, Globo de Ouro, BAFTA e Tony. O cineasta John Ford, cando nunha entrevista se lle preguntou que era o cine para el, contestou: "Vostede viu camiñar a Henry Fonda? Pois iso é o cine". Esta frase valería para resumir a carreira de Fonda, un deses mitos do cine que se foron forxando a base de talento puro e traballo.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Henry Fonda estudou xornalismo na Universidade de Minnesota, máis abandonou o curso no segundo ano. En 1925, traballaba nunha empresa en Omaha cando foi convidado para facer un papel importante nunha produción amadora da Community Playhouse. Nesa época el xa impresionara co seu metro oitenta e seis centímetros. Apaixonouse polo cine e o seu primeiro papel profesional foi na película You and Me, de Philip Barry.

A súa estrea no cine americano foi en 1935, repetindo o papel que fixera no teatro na adaptación de The Farmer Takes a Wife. Nesa mesma época faise amigo doutro actor novato, James Stewart, amizade que durou ata a súa morte. En 1936, Henry casou con Frances Seymour Brokwaw, unha americana rica e divorciada con quen tivo dous fillos, os tamén actores Jane Fonda e Peter Fonda. O casamento rematou traxicamente en 1950, co suicidio de Frances despois dun colapso nervioso.

Casou outras tres veces: en decembro de 1950, con Susan Levine Blanchard, con quen adoptou unha meniña; en 1957, coa italiana Afdera Franchetti e, en 1965, con Shirlee Mae Adams, con quen estivo casado ata a súa morte.

Antes de partir para a Segunda Guerra Mundial como contramestre de terceira clase, participa en máis de vinte filmes, algúns grandes éxitos de taquilla e crítica como Jezebel, Jesse James, Ao rufar dos tambores e As viñas da ira, coa que foi nominado ao Oscar ao mellor actor.

Henry Fonda participou nunhas 90 películas. Conseguiu un Oscar como mellor actor xa ao final da súa carreira polo seu papel en On Golden Pond en 1981, poucos meses antes de morrer a consecuencia dun cancro e dunha doenza crónica de corazón no seu domicilio dos Ánxeles, acompañado pola súa muller Shirlee e a súa filla Jane Fonda, que tamén participara na súa derradeira película.


Filmografía[editar | editar a fonte]

Premios[editar | editar a fonte]

Oscar[editar | editar a fonte]

Ano Categoría Película Resultado
1981 Oscar ó mellor actor On Golden Pond Gañador
1980 Oscar Honorífico Gañador
1940 Oscar ó mellor actor The Grapes of Wrath Nomeado

Globos de Ouro[editar | editar a fonte]

Ano Categoría Película Resultado
1981 Globo de Ouro ao mellor actor - Drama On Golden Pond Gañador
1981 Premio Cecil B. DeMille Gañador

BAFTA[editar | editar a fonte]

Ano Categoría Película Resultado
1957 BAFTA ao mellor actor 12 Angry Men Gañador

Notas[editar | editar a fonte]

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]