Diérese

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
¨
Diérese
Signos ortográficos
punto ( . )

coma ( , )
punto e coma ( ; )
dous puntos ( : )
parénteses ( ( ) )
corchetes ( [ ] )
raia ( )
comiñas ( « » ) ( ‘ ’ ) ( “ ” )
signo de interrogación ( ? )
signo de exclamación ( ! )
puntos suspensivos ( )
acento ( ◌́ )
diérese ( ◌̈ )
guión ( )
barra diagonal ( / )
apóstrofo ( ' ) ( )
espazo (   )

Outros signos auxiliares
antilambda ( < > )

antígrafo ( )
arroba ( @ )
asterisco ( * )
barra inversa ( \ )
barra vertical ( | ) ( ¦ )
chaves ( { } )
cruz ( ) ( )
e comercial ( & )
frecha ( )
grade ( # )
grao ( ° )
guión baixo ( _ )
ídem ( )
indicador ordinal ( º ) ( ª )
man ( )
moeda ( ¤ )
parágrafo ( § )
porcentaxe ( % )
prima ( ) ( ) ( )
punto de lista ( )
punto medio ( · )
símbolos lóxicos
( ) ( ¬) ( ) ( ) ( )
símbolos matemáticos
( + ) ( ) ( × ) ( ÷ ) ( = ) ( ± )
símbolos monetarios
( ¤ ) ( $ ) ( ¢ ) ( £ ) ( ¥ ) ( )
símbolos de propiedade intelectual
( © ) ( ) ( ® ) ( ) ( ) ( Ⓜ )

A diérese é un signo ortográfico diacrítico consistente en dous puntos que se colocan enriba de certas letras, habitualmente vogais.

Usos[editar | editar a fonte]

Na lingua galega[editar | editar a fonte]

  • Úsase sobre a vogal u nas sílabas güe, güi para indicar que ten que pronunciarse.
  • Úsase sobre a vogal i nas primeira e segunda persoa do plural dos copretéritos de indicativo dos verbos rematados en –aer, -oer e –oír para indicar que o i é unha sílaba distinta e así distinguir estas formas verbais das do presente de indicativo: saïamos/saiamos.
  • Aínda que neste caso non hai confusión, tamén se pon diérese nas mesmas persoas dos verbos rematados en –uír.

Noutras linguas[editar | editar a fonte]

A diérese existe en numerosas linguas e indica situacións diferentes, como metafonía, o feito de esas vogais teren que ser pronunciadas ou sinalar un hiato.

Unhas poucas linguas empregan a diérese sobre consoantes:

  • En malgaxe escríbese sobre o n ( ) para representar o ŋ.[1]
  • O mam [2] e o alfabeto latino kurmanjî do curdo[3] emprégano sobre o x ( ), no primeiro caso representa o fonema [ʃ] e no segundo o fonema [ɣ].

Outros usos[editar | editar a fonte]

É habitual o seu uso por efecto estilístico no nome de grupos musicais, como Motörhead ou Mötley Crüe, chamado en inglés heavy metal umlaut[4].

Notas[editar | editar a fonte]

  1. "Malagasy". Omniglot. http://www.omniglot.com/writing/malagasy.htm. Consultado o 25 de xaneiro de 2014.
  2. "Mam". Omniglot. http://www.omniglot.com/writing/mam.htm. Consultado o 22 de xaneiro de 2014.
  3. "Kurdish". Omniglot. http://www.omniglot.com/writing/kurdish.htm. Consultado o 22 de xaneiro de 2014.
  4. http://tvtropes.org/pmwiki/pmwiki.php/Main/HeavyMetalUmlaut

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • Dosil López, Benxamín (2004). Dicionario de Ortografía da Lingua Galega. Galinova Editorial. ISBN 84-9737-040-6.