Nikolái Zelinski

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
Nikolái Zelinski
Николай Дмитриевич Зелинский.jpg
Nikolái Zelinski en 1942
Nome completoNikolái Dmítrievich Zelinski
Никола́й Дми́триевич Зели́нский
Nacemento25 de xaneiro (Cal. xul.), 6 de febreiro (Cal, greg.) de 1861
Lugar de nacementoTiráspol, Transnistria, Imperio Ruso
Falecemento31 de xullo de 1953
Lugar de falecementoMoscova
Soterradocemiterio Novodevichii
Nacionalidaderusa
Alma máterUniversidade de Novorossiisk
Universidade de Leipzig
Universidade de Gotinga
OcupaciónProfesor na Universidade Estatal de Moscova
EstudosDoutor en Química
PremiosVéxase o texto
Na rede
Find a Grave: 120944095 Editar o valor em Wikidata
editar datos en Wikidata ]


Nikolái Dmítrievich Zelinski (en ruso: Никола́й Дми́триевич Зели́нский, nado o 25 de xaneiro (calendario xuliano), 6 de febreiro (calendario gregoriano) de 1861 en Tiráspol, Transnistria, Imperio Ruso,[1] e falecido o 31 de xullo de 1953 en Moscova, foi un destacado químico orgánico ruso, membro da Academia de Ciencias da Unión Soviética (desde 1929).

Treaxectoria[editar | editar a fonte]

Zelinski realizou os seus primeiros estudos en Tiráspol e en Odesa, e os superiores na Universidade de Novorossiisk. Despois ampliou estudos en Alemaña, nas Universidades de Leipzig e de Gotinga, con Viktor Meyer. Conseguiu a súa especialización en 1888, e o doutoramento en 1891 na Universidade de Novorossisk. Foi profesor da Universidade Estatal de Moscova a partir de 1893 até o final da súa carreira, excepto no período 1911-1917.

Obra[editar | editar a fonte]

Zelinski foi un dos fundadores da teoría da catálise en química orgánica. Especializouse na química dos hidrocarburos cíclicos. Inventou a primeira máscara antigás efectiva cun filtro de carbón activo en 1915.[2]

É coñecido pola reacción de haloxenación de Hell-Volhard-Zelinski, un proceso de substitución no que os átomos de hidróxeno unidos ao carbono α dun ácido carboxílico son substituídos por átomos de halóxeno.[3]

Honores[editar | editar a fonte]

Premios e condecoracións[editar | editar a fonte]

Eponimia[editar | editar a fonte]

  • O cráter lunar Zelinskiy leva este nome na súa memoria.
  • O Instituto de Química orgánica da Academia de Ciencias de Rusia tamén leva seu nome.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Até 1918 en Rusia utilizouse o calendario xuliano, mentres que na maior parte de Europa xa se utilizaba o calendario gregoriano, polo que o día 25 de xaneiro ruso corresponde ao 6 de febreiro da maioría dos países.
  2. Kozhevnikov, A.B. Stalin's great science: the times and adventures of Soviet physicists.
  3. Zelinsky, N. «Ueber eine bequeme Darstellungsweise von α-Brompropionsäureester».

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • Birch, S.F. «Obituary notices: ... [1] Nicholas Dimitrivich Zelinsky, 1861–1952». Journal of the Chemical Society, 2, 5, 1954, p. 4059–4064. doi:10.1039/JR9540004059.
  • A. N. Nesmeyanov, A. V. Tophiev, B. A. Kazansky and N. I. Shuikin (1953). "To the memory of academician Nikolai Dmitrievich Zelinsky". Russian Chemical Bulletin 2 (5): 683–690. 
  • S. F. Birch; Delaby, R.; Birch, S. F. (1954). "Obituary notices: ... Nicholas Dimitrivich Zelinsky, 1861–1952". Journal of the Chemical Society 2 (5): 4059–4064. 

Outros artigos[editar | editar a fonte]