Música folk

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura

A música folk é un termo de orixe anglosaxoa empregado xeralmente para referirse á "música folclórica" moderna. Nalgúns contextos, por influencia do sentido en lingua inglesa da "folk music", o seu significado esténdese a toda a música folclórica, tanto á tradicional como á máis moderna baseada naquela.

Os artistas de folk poden empregar temas musicais folclóricos xa existentes facéndolles un arranxo musical ou ben tomar simplemente o estilo e crear os seus propios temas orixinais. É tamén característico da música folk empregar instrumentos típicos de cada rexión, como pode ser a zampoña e a quena en varios países de América do Sur, o bombo legüero na Arxentina, o birimbao en Brasil, o banjo, o violín ou a harmónica en Estados Unidos, o violín, a marimba en Guatemala, bodhrán e o tin whistle en Irlanda, a gaita en Escocia, Galicia ou Asturias, o acordeón en Francia, Italia, Panamá ou a música litoraleña arxentina, a dulzaina e a dulzaina en Valencia e Cataluña, a trikitixa no País Vasco, a arpa paraguaia en Paraguai etc.

Etimoloxía[editar | editar a fonte]

O termo folk, así como música folk ou danza folk, é un termo máis ben recente. Algúns informes falan de “folclore” como un termo que o inglés William Thoms utilizou, en 1846, para describir as tradicións, costumes e supersticións das clases incultas. O termo derivaría da expresión alemá "Volk", que significa “o pobo como un todo”. Foi aplicado por Johann Gottfried Herder á música popular e nacional un século antes.

Orixes e desenvolvemento[editar | editar a fonte]

Atahualpa Yupanqui, máximo representante do boom do folclore e do novo cancionero latinoamericano.
Joan Baez e Bob Dylan durante unha marcha polos dereitos civís en Washington en 1963.

Na década de 1940 a música folk xurdiu en Arxentina como movemento autónomo dentro da música popular moderna, superando en popularidade ao tango desde 1949 co tema "O rancho'e a Cambicha". Logo xurdiu nos Estados Unidos nos anos 1950 e 1960, tomando como base a música tradicional (música folclórica) que fora traída ao novo continente polos inmigrantes europeos. Posteriormente este movemento tivo lugar tamén noutros países.

Cuns contidos a miúdo sociais e de protesta política nas súas cancións, a música folk arxentina e norteamericana tocouse nos seus primeiros tempos con instrumentos acústicos, como fixo Atahualpa Yupanqui. Nos Estados Unidos, a partir dos anos 1960 incorporáronse con frecuencia instrumentos eléctricos no que se coñece como folk rock. Representantes destacados desta corrente son Bob Dylan e Joan Baez. Na Arxentina, tamén na década de 1960, a música folk desenvolveu o movemento do Novo Cancioneiro, que desencadeou o movemento da Nueva canción en América Latina e España, con expresións como Mercedes Sosa, Soledad Bravo, Víctor Jara, Rubén Blades, Caetano Veloso, Silvio Rodríguez e Alfredo Zitarrosa, entre moitos outros.

A música folk tivo o seu eco en Europa a partir de finais dos anos 1960, en dúas correntes claramente diferenciadas:

  • a canción de autor, afín ás correntes folclóricas arxentina e norteamericana, neste último caso da canción protesta.
  • a música folclórica contemporánea, enfocada en recuperar e adaptar a música tradicional folclórica aos novos tempos, con especial atención á música instrumental. Esta corrente é a que máis se asocia na actualidade co concepto de música folk.

Entre as diferentes vertentes da música folk segundo países e rexións, teñen ampla repercusión e alcance internacional a chamada música latina e a chamada música celta, ás veces adornada con influencias new age.

O concepto de música folk asóciase principalmente cos países occidentais (Europa e América). Cando se quere facer referencia ao conxunto de músicas folk de distintos lugares do mundo emprégase normalmente o nome xenérico de «world music» ou «músicas do mundo».